ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି ଜ୍ୟୋତିର୍ଗଣଙ୍କର ବିଚାରରେ ପାଞ୍ଚଟି କାରଣ ଅଛି—ଏହି କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ପରେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏକ ମହାପୁରୁଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବାପରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ସେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତେ ନିୟମିତ ମନସ୍କ, ହାତ ଜୋଡି ଉଦ୍ଧତ ଭାବରେ ଦଢ଼ ହୃଦୟରେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ । ସେଠାରେ ସଦା ଶୁଭ କର୍ମ କରୁଥିବା ଏହି ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା କହିଲେ—“ନୀଳକଣ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।” ଏହି ସମସ୍ତେ ବାଲଖିଲ୍ୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସହଚର। ସେମାନେ ତାଳପତ୍ର ଓ ବାୟୁକୁ ଆହାର କରୁଥିବା ବାୟୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ପବିତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠମାନେ ଏହାକୁ ଜାଣି ଶୁଭ ଲାଭ କରନ୍ତି। “ଓ ପ୍ରଭଞ୍ଜନ, ଆମେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ବିଶେଷକରି ଆପଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଆମ ଇଛା।” ସେମାନେ ପଚାରିଲେ—“ବାୟୁ, ଅକ୍ଷରରେ ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ତେବେ ବାଣୀର କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ପରେ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅକ୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଥାଏ। ଅକ୍ଷରର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଆପଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଆସିଥାଏ, ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ସବୁଠି ବିକାଶିତ ଓ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିବା ବାୟୁ, ଏହି ଜଗତ ଆପଣଙ୍କ ହେଉଛି। ଗଳା ଅଞ୍ଚଳରେ କ'ଣ ଘଟିଲା, ଯାହାରେ ଆକୃତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲା, ଏହି କଥା ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।” ତେବେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ବାୟୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ସମ୍ମାନୀତ, ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଏଠାରେ ମନଃସ୍ତୁତ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ପ୍ରଜାପତି। ଏହା ହେଉଛି ମହିଷାସୁରୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଚୋରାଯାଇଥିବା ଅଞ୍ଜନ, ଏହି ଉମାଙ୍କ ଆନନ୍ଦିତ ମନର ଭୂଷଣ, ଭୂରୁ ଚନ୍ଦନ ଆକୃତି। ତୁମେ ଯାହା ଦେଖୁଛ, ଏହା ଶୁଭ୍ର ଚନ୍ଦନ ସମାନ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଯିଏ ପଚାରିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠିକୁ ଶାନ୍ତ, ସଂଯମିତ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଭାବରେ କହିଦିଅ। ମୋ ପାଇଁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏହି କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବା ଉଚିତ।” ଏହିପରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତିକୁ ନଶ୍ୱ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଉମାଙ୍କ ଆଙ୍କ ଉପରେ ବସି, ଯେପରି ଆଗରୁ ଶୁଣିଥିଲି, ସେପରି ତୁମକୁ ଏବେ କହିବି, ମହାମୁନି, ତୁମର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ। ସେଠାରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ପିଗ୍ଧ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ସ୍ଥାନ ଥିଲା। ଦିବ୍ୟ ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାରେ ତିଆରି, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁରେ ଶୋଭିତ। ହଂସ, ଚକ୍ରବାକ, ପାଖିମାନେ ତାହାକୁ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ, ମାନ୍ଦାରିନ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପକ୍ଷୀର ଡାକରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା। ଗୁହାମାନେ ମଦୋନ୍ମତ କୁଙ୍ଜ ଓ ମୟୂରମାନଙ୍କ ଡାକରେ ଉଞ୍ଚିଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରବି ଏଠାରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା। ସୌରଭେୟ ପକ୍ଷୀ ଓ ମେଘର ଗର୍ଜନ ଏଠାରେ ଶୋଣାଯାଉଥିଲା, ବୀଣା ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ଧ୍ୱନି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା। ଝୁଲୁଥିବା ପାଲକୀର ଘଣ୍ଟି ରବ, ପତାକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୋଭାରେ ଭରିଥିଲା। ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନି ଅଟୁଟ ଭାବେ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ହଂସ, ପରା, ରାଜହଂସ ଆନନ୍ଦରେ ବସୁଥିଲେ। ସିଂହ, ବାଘ ମାନେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ। ବିଲାଇ, ଶ୍ୟାଳ ଓ କାଉଁ ଆକୃତିର ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। କେହି ଛୋଟ ପାଦ, କେହି ମୋଟ ଓଠ, କେହି ତାଳ ଆକୃତିର ପାଦ, କେହି ବହୁପାଦ, ବଡ଼ପାଦ, ଏକପାଦ, କିମ୍ବା ପାଦହୀନ ଥିଲେ। କେହି ଏକ ଦାଁତ, କେହି ବଡ଼ ଦାଁତ, କେହି ବହୁଦାଁତ, କେହି ଦାଁତହୀନ ଆକୃତିରେ ଥିଲେ। ଏପରି ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଓ ମହାଯୋଗଶକ୍ତିରେ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।