ନକ୍ଷତ୍ରଗୁଡିକର ଉପରେ ବିଶେଷ ଚିହ୍ନ ଥିବାରୁ ସେଗୁଡିକୁ ‘ନକ୍ଷତ୍ର’ ଭବାରେ କୁହାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ନକ୍ଷତ୍ରମାଳାର ନିର୍ମାତା ଭାବରେ, ସେମାନଙ୍କର ଅଞ୍ଚଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିଥାଏ। ଏହି ନକ୍ଷତ୍ରମାଳା ଆକାଶକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବାରୁ ‘ତାରକା’ ଭବାରେ କୁହାଯାଏ; ସେମାନଙ୍କର ଧଳା ରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ‘ତାରକା’ ଭବାରେ ସମ୍ବୋଧିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ ନିରନ୍ତର ଗ୍ରହଣ କରି, ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ତପସ୍ୟା ବି ଚାଲିଥାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜଳର ତେଜ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବାରୁ ସେ ‘ସବିତା’ ଭବାରେ ପରିଚିତ। ସେ ଧଳା, ଅମୃତତ୍ୱ ଓ ଶୀତଳତାରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧଳା, ଚାନ୍ଦି ପରି ମାନ୍ୟ ଏବଂ ଶୁଭ ଗୋଳ ପାତ୍ରରେ ଚମକୁଥାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚକ୍ର ତେଜରେ ଭରିଥିବା ଏବଂ ଧଳା ରଙ୍ଗର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ତାରା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗ୍ରହମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳରେ। ବୃହସ୍ପତିକୁ ‘ଜୈବ’, ଲୋହିତକୁ ‘ଲୌହିତ’, ବୁଧକୁ ‘ବୌଧ’, ସ୍ୱର୍ଭାନୁକୁ ‘ସ୍ୱର୍ଭାନୁ’ ଭବାରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି। ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଏହି ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହଗୁଡିକୁ ଗ୍ରହଣ କର। ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡିକ ଏଠାରେ ତତ୍ତ୍ୱବିଲୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ। ଅଭିମାନୀମାନେ punah punah ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଗ୍ରହମାନେ ‘ବୈତାନିକ’ ଭବାରେ ପରିଚିତ। ଉଜ୍ୱଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମସୁତ, ସୋମ ଓ ବସୁ ଦେବତା ଭବାରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାନ୍ତି। ଅତିତେଜସ୍ୱୀ ଦେବତା, ଅଗ୍ନିର ପୁତ୍ର, ଦିବ୍ୟ ଗୁରୁ ଭବାରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ଶନିଶ୍ଚର, ଯିଏ ବିକଳାଙ୍ଗ, ସଂଜ୍ଞା ଓ ବିବସ୍ବତଙ୍କର ପୁତ୍ର। ତାରାମାନେ ରକ୍ଷ ଭବାରେ ଡକ୍ଷର ଝିଅମାନେ ଭବାରେ ଅନୁସ୍ମୃତ। ଅଭିମାନୀମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର, ତାରା, ଗ୍ରହ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ବିବସ୍ବତଙ୍କର ନିବାସ, ହଜାର କିରଣ ଥିବା, ଧଳା ଓ ଅଗ୍ନିରୁ ତିଆରି। ପାଞ୍ଚ କିରଣ ଥିବା ମନ୍ଦର ଘର ଜଳୀୟ ଓ ଅନ୍ଧାର। ନଉ କିରଣ ଥିବା ଭୌମର ନିବାସ ଲୋହା ଓ ଲାଲ। ଅଠ କିରଣ ଥିବା ମନ୍ଦାର ଘର କଳା ଓ ଲୋହା। ସମସ୍ତ ତାରାମାନେ ଲୋହା ଭବାରେ ବୁଝିବା ଯୋଗ୍ୟ, ତାଙ୍କର କିରଣ ହାତରୁ ତିଆରି। ସେମାନେ ଘନ ଓ ଜଳୀୟ ସ୍ୱଭାବର, କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ ନିର୍ମିତ। ସବିତୃଙ୍କର ଧୁର୍ବାକ୍ଷ ୯,୦୦୦ ଯୋଜନା ଭବାରେ କୁହାଯାଏ। ଚନ୍ଦ୍ରର ବିସ୍ତାର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୁଇ ଗୁଣା। ପୃଥିବୀର ଛାୟା ଗ୍ରହଣ କରି, ଏକ ଗୋଳ ଆକୃତି ତିଆରି ହୁଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଚନ୍ଦ୍ରର କଳା ସମୟରେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଏହା ଦିବ୍ୟ ରଶ୍ମିକୁ ଦୂର କରିଥିବାରୁ ‘ସ୍ୱର୍ଭାନୁ’ ଭବାରେ ପରିଚିତ। ଧର୍ମ ଓ ବୃତ୍ତକୁ ଆଧାର କରି, ମାପ ଯୋଜନାର ଶିରାରୁ ନିଆଯାଏ। ମଙ୍ଗଳ ଓ ଶନି, ବୃହସ୍ପତିଠାରୁ ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଭବାରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ତାରାମାନେ ଦେହ ରଖିଥାନ୍ତି। ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ ଜାଣିବା ଉଚିତ ଯେ ଅଧିକାଂଶ ତାରା ଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ। ପାଞ୍ଚ ଶତ, ଚାରି, ତିନି ଓ ଦୁଇ ଯୋଜନା; ଅଧା ଓ ଅଂଶ ମାପ ଯୋଜନାରୁ; ଏହି ମାନେ ମଧ୍ୟରେ କମ୍ କିଛି ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ। ମଙ୍ଗଳ, ଶନି ଓ ବକ୍ର ଗ୍ରହମାନେ ଧୀର ଗତିରେ ଚାଲନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ବୁଧ ଓ ଶୁକ୍ର ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଚାଲନ୍ତି।