ଏହି ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ପ୍ରଶ୍ନମାନେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଲା, “ଦେବତାମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ କିପରି ଅଛି? ଏହି ଜ୍ୟୋତିର୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ?” ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ସୂତଜୀ ମନୋଯୋଗ ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଏହି ବିଷୟରେ ଯେଉଁ ମହାମୁନିମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ନିପୁଣ, ସେମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହିଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାରେ କହିବି। ଦେବତାମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଗ୍ରହମାନେ ସ୍ମୃତିରେ ଆସନ୍ତି। ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ଦିବ୍ୟ, ଭୌତିକ, ଅଗ୍ନିମୟ, ବାୟୁମୟ ଓ ପୃଥିବୀମୟ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏହା ସମସ୍ତେ ଏକ ସମୟରେ ଅପ୍ରକାଶିତ ଥିଲା, ରାତିର ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ପ୍ରଭୁ ବିଶ୍ୱର ନିୟମ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ସେ ଯବେ ବିଶ୍ୱର ଆରମ୍ଭରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲା। ଏହି ଜଗତରେ ବାୟୁ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛି, ସେଠି ଅଗ୍ନି ରୂପରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଅଗ୍ନିର ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ ଓ ଜଳର ରୂପ ବିଷୟରେ କହିବି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଜଳକୁ ଶୋଷଣ କରି ଆକାଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ। ମଣିଷମାନଙ୍କର ପେଟରେ ଥିବା ଅଗ୍ନି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୁଏ। କିଛି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଜଳରେ ଦେଖାଯାଏ, କିଛି ମେଘରେ। ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ଅଗ୍ନି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କିନ୍ତୁ ପେଟର ଅଗ୍ନି ନିର୍ମଳ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହୀନ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜସ୍ୱିତା ତାଙ୍କର ପଦ ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଗୃହକୁ ଅସ୍ତମିତ ହୁଏ। ପୁଣି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ, ତାହାର ତାପ ଏହାରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ତାପ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତି। ପୃଥିବୀର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ସେପରି ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ଅଗ୍ନି। ଏହିପରି, ଦିନ ଓ ରାତି ପ୍ରବେଶ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଜଳ ତାପିତ ହୁଏ। ଏହିଠାରେ, ରାତିରେ ଜଳ ପୁଣି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଚମକୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତମୟ ସମୟରେ ଜଳ ସଦା ଦିନ ଓ ରାତିରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଯାହା ପୃଥିବୀ ଓ ଅଗ୍ନି ତତ୍ତ୍ୱ ମିଶ୍ରିତ, ତାହାକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହା ହଜାର ହଜାର ଚ୍ୟାନେଲ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଜଳ ଉଠାଏ। ସ୍ଥିର ଓ ଚଳିତ ପ୍ରାଣୀ, ଏବଂ ନଦୀ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଜଳ ଏହି ଚ୍ୟାନେଲ ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ବହିଯାଏ। ଏହି ଚ୍ୟାନେଲ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରିଶହ ଟି ନାନା ରୂପରେ ଝରେ। ସମସ୍ତ କିରଣ, ଯାହାକୁ ‘ଅମୃତ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ବର୍ଷାର କାରଣ। ଦୃଶ୍ୟମାନ ମେଘ, ଦକ୍ଷିଣ ମେଘ, ହ୍ରଦ ଓ ହିମ ରୂପ ଅଛି। ଏଠି ସ୍ଫଟିକ ଓ ମାୟାମୟ ମେଘ, ଗାଈ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟ ଅଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକୁ ସମଭାଗରେ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି। ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ସେ ତିନି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରନ୍ତି। ବର୍ଷାକାଳ ଓ ଶରତ୍କାଳରେ ସେ ଚାରି ଧାରାରେ ବର୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହି କ୍ରମରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଧାତା, ଭାଗ, ପୁଷା, ମିତ୍ର, ବରୁଣ ଓ ଯମ— ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ମାସରେ ବର୍ଷା ଓ ପ୍ରଭାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ମାଘ ମାସରେ ବରୁଣ, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ପୁଷା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଷାଢ଼ରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସବିତା, ଆଶ୍ୱୟୁଜରେ ପର୍ଜନ୍ୟ, କାର୍ତ୍ତିକରେ ତ୍ୱଷ୍ଟାରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନୁସୂତି କରନ୍ତି। ବରୁଣଙ୍କର ପାଖରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର କିରଣ ଅଛି। ଧାତାଙ୍କ ପାଖରେ ଆଠ ହଜାର, ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ନଅ ହଜାର କିରଣ ଅଛି। ସିତ୍ର ସାତି କିରଣରେ ଚମକେ, ତ୍ୱଷ୍ଟାରି ଆଠରେ। ବିଷ୍ଣୁ ଛଅ ହଜାର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରନ୍ତି। ବର୍ଷାକାଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧଳସର, ଶରତ୍କାଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଫିକା ରଙ୍ଗର ହୁଏ। ଏପରି ଭାବେ, ଦେବତାଙ୍କର ଗୃହ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହ ଓ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, କିପରି ସୃଷ୍ଟି ଓ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ବିସ୍ତୃତ ହେଉଛି, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି।