କେତୁଙ୍କ ରଥରେ ଅଠଟି ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ ଘୋଡା ରହିଛି। ଏପରି, ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଯାନ ଓ ରଥ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନନା ହୋଇଛି। ଏହି ଗ୍ରହମାନେ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ଚଳିଚଳି ଆକାଶରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ ଆକାଶରେ ଏକ ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ପଥରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେପରି ଜଳରେ ନାଉ ଚାଲିଲେ ଜଳ ତାକୁ ଅଟକାଇ ନପାରେ, ସେପରି ଏହି ଦେବମାନେ ସର୍ପମାନଙ୍କ ପରି ଚଳିଚଳି ଆକାଶରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ନୁହନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଧ୍ରୁବ ତାରାକୁ ବନ୍ଧା ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ କରନ୍ତି। ଏପରି, ସମସ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ତାରାମାନେ ବାୟୁରେ ନିବିଡ ଭାବରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଅନ୍ତି। ବାୟୁ ଏହି ତାରାମାନଙ୍କୁ ବୋହିଯାଏ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ବାୟୁ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୂପକୁ ‘ଶିଶୁମାରା’ ରୂପେ ବୁଝିବାକୁ ହେବ, ଯାହା ଆକାଶରେ ଧ୍ରୁବ ତାରାରେ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଆକାଶରେ ଯେତେ ତାରା ଶିଶୁମାରା ରୂପରେ ବିସ୍ତାରିତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ ଭାବରେ ବୁଝିବାକୁ ହେବ। ଏହି ଶିଶୁମାରାର ଶିରେ ଧର୍ମ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି ଓ ଯଜ୍ଞ କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୁଝିବାକୁ ହେବ। ତାହାର ପଶ୍ଚିମ ଉରୁ ଭାଗରେ ବରୁଣ ଓ ଆର୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି। ପୁଛରେ ଅଗ୍ନି, ମହେନ୍ଦ୍ର, ମାରୀଚ, କଶ୍ୟପ ଓ ଧ୍ରୁବ ଅବସ୍ଥିତ। ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଗ୍ରହମାନେ ଓ ତାରାମାନେ ଧ୍ରୁବରେ ବିନ୍ୟାସିତ ଅଛନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତେ ଧ୍ରୁବକୁ ଉପରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଅନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ କଶ୍ୟପ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ରୁବ ଶେଷ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ। ଧ୍ରୁବ ସଦା ମେରୁକୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି, ତାହାର ପରିଧିରେ ଚକ୍ରାକାର ଭାବେ ଚଳିଥାଏ। ଏପରି, ରୋମହର୍ଷଣଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା। ଦେବମାନଙ୍କର ନିବାସ କିପରି ଅଛି? ଦୀପ୍ତିମାନ ତାରାମାନଙ୍କୁ କିପରି ବର୍ଣ୍ନନା କରାଯାଏ? ସୂତ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ସୁନି, ଅତି ମନୋଯୋଗୀ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଏହି ବିଷୟରେ ଯେଉଁ ମହାର୍ଷିମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିବେକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ଏହିପରି: ଦେବମାନଙ୍କର ନିବାସ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଗ୍ରହମାନେ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଦିବ୍ୟ, ଭୌତିକ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ପୃଥିବୀ ଭାଗରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଥମେ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ, ରାତିର ଅନ୍ଧାରରେ ଆବୃତ ଥିଲା। ଏଠାରେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଭଗବାନ ଜଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥାର କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିଥିଲେ। ସେ ଏହି ଜଗତର ଆରମ୍ଭରେ ଭୂମି ଓ ଜଳରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖିଥିଲେ। ଏହି ଜଗତରେ ବାୟୁ ଅଛି, ଏହାକୁ ଅଗ୍ନି ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଓ ଜଳର ରୂପ ଅଛି, ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ବର୍ଣ୍ନନା କରାଯିବ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜଳକୁ ଶୋଷଣ କରି, ତାର କିରଣରେ ଆକାଶରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟର ଉଦରରେ ଅଗ୍ନି ଜଳରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି। କିଛି ଦୀପ୍ତି ଜଳରେ ଅଛି, କିଛି ମେଘରେ ଦେଖାଯାଏ। ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ବୋହିଯାଉଥିବା ଅଗ୍ନି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, ଉଦରର ଅଗ୍ନି ଦୀପ୍ତି ବିହୀନ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୀପ୍ତି ତାଙ୍କର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନଙ୍କର ନିବାସକୁ ଯାଏ। ପୁନଃ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ଅଗ୍ନିର ତାପ ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ। ଦୀପ୍ତି ଓ ତାପ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତି। ପୃଥିବୀର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଛି, ସେପରି ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ଅଗ୍ନି ଅଛି। ଦିନ ଓ ରାତି ପ୍ରବେଶ କରିବାରେ ଜଳ ଉତ୍ତାପିତ ହୁଏ। ତେଣୁ ରାତିରେ ଜଳ ପୁନଃ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଚମକୁଥିବା ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ଏପରି ଦେବମାନଙ୍କର ନିବାସ, ଗ୍ରହମାନେ ଓ ତାରାମାନଙ୍କର ଚଳନ, ତାଙ୍କର ବିନ୍ୟାସ ଓ ଶକ୍ତିର ବିଶିଷ୍ଟତା ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଓ ସୂତ ରୋମହର୍ଷଣଙ୍କ ବର୍ଣ୍ନନା ଅନୁସାରେ ବୁଝିବାକୁ ହେବ।