ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ଉପରି ନିଜ ଅନେକ ରୂପ ଓ ଆକାର ନେଇ ଅନେକ ଦେବତା ଏ ପୃଥିବୀର ଉପରି ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅଣ୍ଡର ଭାଙ୍ଗା ଅଂଶରୁ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ‘ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଖୋଲି’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ସେମାନେ ମେଘ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏହି ମେଘମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପର୍ଜନ୍ୟ ସବୁଠୁ ପ୍ରମୁଖ, ଏବଂ ଚାରି ଦିଗର ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମେଘର ଅଂଶ। ସମସ୍ତଙ୍କର ଏକ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଏକ ଉତ୍ସ ଅଛି, ସେହି ଉତ୍ସ ହେଉଛି ଜଳ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମେଘମାନେ ବରଫ ଓ ବୃଷ୍ଟି ବର୍ଷାଇ ଧାନ-ପାଳି ଉତ୍ପାଦନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳର ଦେବୀ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆକାଶରେ ବହି ନେବା ପୂନ୍ୟବାନ ଏକ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଛି। ଦିଗର ହାତୀମାନେ ତାଙ୍କ ଆଗ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଗଙ୍ଗାର ଜଳକୁ ଆକାଶରୁ ଉଠାନ୍ତି। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ହେମକୂଟ ପର୍ବତ ଅଛି, ସେଠି ପୁଣ୍ଡ୍ର ନାମର ଏକ ବଡ଼ ସହର ଅଛି। ସେ ସମୟରେ ପବନ ହେମବନ୍ତ ପର୍ବତକୁ ବହି ନେଇଯାଏ। ହିମବତ ପର୍ବତକୁ ଉଲ୍ଲଂଘି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୃଷ୍ଟି ଦୂରକୁ ବଢ଼ିଯାଏ। ଦୁଇ ବର୍ଷ ଅବଧିକୁ ଦୁଇ ଫସଲ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କୁହାଯାଏ। ଏହି ବୃଷ୍ଟିର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ କେବଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଘୋଷିତ। ଧ୍ରୁବ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ତାଙ୍କର ଗତି କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏକ ଗ୍ରହ ସମସ୍ତ ତାରାମଣ୍ଡଳରେ ଚଳାପାଇଁ ଲାଗିଯାଏ। ଏବେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଥର ବିନ୍ୟାସ ଶୁଣ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ସୁନା ଓ ହରିତବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଚମକୁଥିବା ଚକ୍ର ଓ ରଥ ସହିତ ଆଗେଇ ଚାଲନ୍ତି। ତାଙ୍କ ରଥର ମଞ୍ଚ ଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣି ଲମ୍ବା ମାପକ ଦଣ୍ଡ ଅଛି, ଏହା ଅଟୁଟ, ସୁନାର, ଦିବ୍ୟ ଓ ବାୟୁ ତ୍ୱରା ଘୋଡାମାନେ ଯୁକ୍ତ। ଏହି ରଥର ରୂପ ବରୁଣର ରଥ ସହିତ ମିଳିଥାଏ। ଏହି ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଥର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ। ଦିନକୁ ଏହି ଏକ ଚକ୍ର ରଥର ନାଭି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହା ରଥର ଆସନ ଓ ଦୁଇ ଦଣ୍ଡ ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଓ ଉତ୍ତରାୟନ। ଅକ୍ଷ ହେଉଛି ଶଫ୍ଟ, ଯୁଗ ହେଉଛି ଦଣ୍ଡ, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ହେଉଛି ଖୁଣ୍ଟି। ରାତି ହେଉଛି ରଥର ଆବରଣ, ଧର୍ମ ତାହାର ପତାକା, ଏବଂ ପତାକା ଉଚ୍ଚ ଉଠାଯାଏ। ଏହି ରଥର ବାମ ଦିଗରେ ସପ୍ତ ଘୋଡା ରୂପରେ ଛନ୍ଦମାନେ ଯୁଗକୁ ଉଠାଇ ଚାଲନ୍ତି। ପଙ୍କ୍ତି, ବୃହତୀ, ଉଷ୍ଣିକ ଏହି ସପ୍ତମ ଛନ୍ଦ ଅଟୁଟ। ଏକ ସହଯୋଗୀ ଚକ୍ର ସହିତ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଅକ୍ଷ ତିରିଯାଏ; ଏକ ସହଯୋଗୀ ଅକ୍ଷ ସହିତ ଧ୍ରୁବ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ। ଏପରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ ଏହି ରଥର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୁଏ। ଏହି ଦ୍ୱାରା ଚମକୁଥିବା ଦେବତା ତରଣି ଆକାଶରେ ତ୍ୱରିତ ଗତି କରନ୍ତି। ଧ୍ରୁବରେ ସେ ଦୁଇ କିରଣ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ, ଦୁଇ ଚକ୍ର ମଧ୍ୟ ତିରିଯାଏ। ରଥର ଅକ୍ଷର ଶେଷ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅଛି। ସେ ଦୁଇ କିରଣ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ। ଏକ ଖୁଣ୍ଟିକୁ ଜଡା ରସି ଭଳି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ, ଏହିପରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେବାରେ ବୃତ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଧ୍ରୁବ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇଥିବା ସେ ଦୁଇ କିରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ନେଇ ଯାଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବୃତ୍ତ ଗଠନ କରି ଚଳାପାଇଁ ଲାଗିଯାଏ। ଧ୍ରୁବ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଏ ବେଳେ, ସେ ଦୁଇ କିରଣ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ନୂତନ ଗତି ନେଇଥାଏ।