ଏକ ଦିନ, ଗୁଣୀ ଏବଂ ଜିଜ୍ଞାସୁ ଲୋକମାନେ ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଏହି ବିଷୟ ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଦୟାକରି ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହନ୍ତୁ।” ସେମାନେ ଏହି ଚିତ୍ରକୁ ବୁଝିପାରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ଯାହା ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଅସ୍ତିର ହୋଇଯାନ୍ତି। ତାପରେ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟକ୍ତି କହିଲେ—“ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅ ଧ୍ରୁବ ଆକାଶରେ ଅଚଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଘିରି ତାରାମାନେ ଚକ୍ରର ପରି ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ତାରା ଏବଂ ଗ୍ରହମାନେ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକାଠି ଗତି କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ଯୁଗଳ, ବିଚ୍ଛେଦ, ଚାଳ ଏବଂ ସମୟ ଅନୁସାରେ ଗତି—ସବୁ ଧ୍ରୁବ ଠାରୁ ହୁଏ। ବିଭିନ୍ନ ଦିନ ଓ ଅନୁକୂଳ-ଅନକୂଳ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଧ୍ରୁବ ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଧ୍ରୁବ ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ, ତେଜସ୍ବୀ ଏକ—ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସମୟର ଅଗ୍ନି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର କିରଣ ଜାଳ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବାୟୁ ସହିତ ବ୍ୟାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତଳିତ ଜଳ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଚନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଜଳ ଉଦ୍ଭିଦରେ ରହିଥାଏ। ଏଭଳି ଜଳ ପୁନଃପୁନ ଉପରକୁ ଉଠିଯାଏ ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼ିଯାଏ। ଏହି ଭ୍ରମ ଏହି ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଛି। ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତିକାରୀ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଆକାଶ ଠାରୁ ଆସିଥାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଠାରୁ ତାପ ଆସିଥାଏ, ଚନ୍ଦ୍ର ଠାରୁ ଶୀତଳତା ଆସିଥାଏ। ପବିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଶରୀରରେ ଥିବା ଜଳ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉତ୍ପତି ଠାରୁ। ଏହି ଜଳ ବାଷ୍ପ ହୋଇ ଅନିଚ୍ଛା ଭାବେ ସମସ୍ତଠାରୁ ଚାଲିଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରୁ ଜଳ ଉଠାଇନିଅନ୍ତି। ଏହି ଜଳ ଅମୃତ ଭଳି ଉଦ୍ଭିଦର ଜୀବନ ଦେଇଥାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ଧୂସର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଳକୁ ମେଘମାନେ ପାଇଁ ଦେଇଥାଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଭଲ ପାଇଁ, ଏହି ଜଳ ବାୟୁ ସହିତ ମିଶି ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଯାଏ। ବିଜୁଳି, ଚିତ୍କାର ଏବଂ ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଜ୍ୟାଳି—ଏହି ମେଘମାନେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯାଉନାହିଁ, ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଜଳର ନିବାସ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି। ମେଘମାନେ ତିନି ପ୍ରକାରର ଅଛନ୍ତି—ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଜନିତ, ଓ ପଖ ପରି ଉତ୍ପନ୍ନ। ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମେଘମାନେ ନିରବତାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ତାଙ୍କୁ ଧୂଆଁ ଦେଖାଯାଏ। ମହିଷ, ଶୁଆ, ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ମେଘମାନେ ଜୀମୂତ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ବିଶାଳ ଆକାରର ନିରବ ମେଘମାନେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୁଏ। ପାହାଡ଼ର ଶୃଙ୍ଗ ଓ ଢାଳରେ ଏମେଘ ମାନେ ବର୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ଜଳ ଚୁଇଯାଏ। ବ୍ରହ୍ମାଜା ମେଘମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସେମାନେ ନିରନ୍ତର ଉଚ୍ଚ୍ଵାସ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ତାଙ୍କର ଅଂଗ ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏମେଘ ମାନେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଉପସ୍ଥିତ କରନ୍ତି, ଯାହାରୁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏକ ଯୋଜନ ଦୂରରୁ ସାଧ୍ୟମାନେ ଏମେଘ ଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇଥାନ୍ତି। ପଖ ପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ପୁଷ୍କରାବର୍ତ୍ତକ ମେଘମାନେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନାମିତ। ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏମେଘ ମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଦିନ ଶେଷ ମେଘମାନେ ବର୍ଷା ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ବିନାଶ ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ଆକାଶ, ଧ୍ରୁବ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ମେଘ ଏବଂ ଜଳର ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଜଗତର ଜୀବନ ଉପସ୍ଥିତ କରେ।