ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଶୃଙ୍ଗବାନ୍ ପାହାଡ଼ର ବିଶେଷତା ବିବର୍ଣ୍ନ କରାଯାଇଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଶିଖର, ରୂପା ଶିଖର ଏବଂ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ୍ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଶିଖର—ଏହି ତିନିଟି ଶିଖର ସହିତ ଶୃଙ୍ଗବାନ୍ ପାହାଡ଼ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ପାହାଡ଼ ଶରତ୍ ଓ ବସନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମଧ୍ୟମ ରାସ୍ତା ଅନୁସରଣ କରେ। ଏହାର ଶିଖରଗୁଡ଼ିକ ରକ୍ତ କମଳର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ ଚମକୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ। ଏଠାରେ ଦିନ ଓ ରାତି ଏକାଠି ମିଶି ଦିନ ଓ ରାତିର ମାପ ପ୍ରତି ୧୫ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରହିଛି। ସେଇ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ବିଶାଖାରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ। ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ କୃତ୍ତିକାର ମୁଣ୍ଡରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଏହି ସମୟକୁ ମହାର୍ଷିମାନେ ବିଷୁବ ସମୟ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଦିନ ଓ ରାତି ସମାନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ବିଷୁବ ହେବାକୁ କୁହାଯାଏ। ଏହି ସମୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ମୁଖ ବୋଲି ବିଶେଷ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଏଠାରେ ସିନୀବାଳୀ, କୁହୂ, ରାକା, ଅନୁମତି ଏବଂ ନଭୋ, ନଭସ୍ୟ, ଅବିଷ, ଊର୍ଜା, ସହା, ସହସ୍ୟ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଦେବୀମାନେ। ପରେ ଆର୍ତ୍ତବ ନାମକ ପଞ୍ଚବର୍ଷ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ବିବରଣ ଦିଆଯାଏ। ଏହି କ୍ରିୟାରେ ନୂତନ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଋତୁର ଦ୍ୱାର ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକ ସମୟକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପିତୃ କ୍ରିୟା କିମ୍ବା ଦେବ କ୍ରିୟାରେ ଭ୍ରମିତ ହେଉନାହାନ୍ତି। ଏହି ଆଲୋକରୁ ଜଗତକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ଏହାକୁ ଲୋକାଲୋକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏଠାରେ ଚାରି ମହାପୁରୁଷ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଶୂନ୍ୟର ବନ୍ଧରେ ଉଭା ଅଛନ୍ତି—ହିରଣ୍ୟରୋମା, ପର୍ଜନ୍ୟ, କେତୁମାନ୍, ରାଜସା। ଏମାନେ ଚାରି ଦିଗରେ ଲୋକାଲୋକରେ ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ରହିଛନ୍ତି। ପିତୃମାର୍ଗ ଏହି ବୈଶ୍ୱାନର ମାର୍ଗର ବାହରେ ଅଛି। ଯେମାନେ ଜଗତର ବଢ଼ିବାକୁ କାରଣ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ପିତୃମାର୍ଗରେ ନିଶ୍ଚିତ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଜଗତକୁ ଚାହିଁ ଦକ୍ଷିଣ ମାର୍ଗରେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି। ତପସ୍ୟା, ଶୀଳ ଓ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ପୂର୍ବବର୍ଗରୁ ପରବର୍ଗ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଘଟଣା ହୁଏ। ଏଠାରେ ଅଠାଠି ହଜାର ଘୃହସ୍ଥ ଋଷିମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଏହା ତାଙ୍କର ଗଣନା, ଯେମାନେ କ୍ରିୟା କରି ଶ୍ମଶାନ ଭୁମିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ରୁଚି, ଦ୍ୱେଷ, କ୍ରିୟା ଓ ସଂସାର ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ବିଭିନ୍ନ କାରଣରେ ଯେମାନେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଶ୍ମଶାନ ଭୁମିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଏକ ନାଗ ପଥର ଉତ୍ତରେ, ଅନ୍ୟଟି ସପ୍ତ ଋଷି ଦଳର ଦକ୍ଷିଣେ ଅଛି। ଏଠାରେ ସିଦ୍ଧି ଲୋକମାନେ, ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭାବେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଅଠାଠି ହଜାର ଋଷିମାନେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ଭାବେ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଯୋଗ ଓ ସଂସାର ଯୋଗରୁ ବିରତ ରହନ୍ତି। ଅପେକ୍ଷା ବିନା ଯୋଗ କରିବା ଓ ଶବ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଦୋଷ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ରହନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ନାଶ ସମୟରେ ଯେମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମୃତତ୍ୱ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପରେ ବିଶିଷ୍ଟ, ଗର୍ଭ ହତ୍ୟା ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ। ଋଷିମାନେ ଉପରେ ଧ୍ରୁବ ଉପସ୍ଥିତ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏଠାରେ ଧର୍ମ ଓ ଧ୍ରୁବ ଭଳି ଯେମାନେ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ରହିଥାନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ବିବର୍ଣ୍ନ କରିବି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରର ଗତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହମାନେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ କ୍ରମରେ କିମ୍ବା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି—ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଏଠାରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ।