ମାନ୍ଦେହ ନାମକ ତ୍ରି କୋଟି ଦାନବ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜେତେବେଳେ ତୀବ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଗ୍ରସିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିମାନ୍ମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ତେବେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତାମାନେ ଓ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମିଶି, ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଓଂକାର ଓ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ସାର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଦେଲେ। ତାପରେ, ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା, ଭାସ୍କର୍ୟ ରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବା ଭାଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସହିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଲେ। ଏଠାରେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ୩୦ କଳା ରେ ଗଠିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଏପରି ୩୦ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦିନ ଓ ରାତିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଏ। ଦିନ ଓ ରାତିର ଆୟତନ ସମୟ ଅନୁସାରେ ବଢ଼ିବା ଓ କମିବା ଘଟେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଥମ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଛାଡ଼ି ତିନି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଯିବା ପରେ ଯେଉଁ ସକାଳ ହୁଏ, ସେହି ତିନି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସମୟକୁ ସଂଗବ କୁହାଯାଏ। ଏହା ପରେ ମଧ୍ୟାନ୍ହ ହୁଏ, ତାପରେ ଅପରାହ୍ନ, ଏବଂ ଅପରାହ୍ନ ପରେ ସାଂଧ୍ୟା ସମୟ ଆସେ। ବିଷୁବ ଦିନରେ ଦଶମ ଓ ପଞ୍ଚମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦିନ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଦିନ ରାତିକୁ ଏବଂ ରାତି ଦିନକୁ ଗ୍ରସିଥାଏ। ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦିନ ଓ ରାତିର କଳା ସମାନ ଭାବେ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏକ ମାସ ଦୁଇପଟି ପକ୍ଷ ରେ ଗଠିତ, ଏବଂ ଦୁଇ ମାସ ମିଶି ଏକ ଋତୁ ହୁଏ। ଏଠାରେ ଏକ ନିମେଷ, ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ, ଏବଂ ପନ୍ଦର କାଷ୍ଠା ଗଣନା କରାଯାଏ। ଏଠି ୩୭ ମାତ୍ରା ଅଛି, ଯାହାରେ ସାତ, ଏକ, ଦୁଇ ଯୋଗ ହୋଇଥାଏ। ୪୮୦୦ ବିଦ୍ୟୁତ ଅଛି, ଏବଂ ସେମାନେ ମିଶି ୪୦୨ ବିଦ୍ୟୁତ ଗଠନ କରନ୍ତି। ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରୁ ପାଞ୍ଚ ଭାଗ ଚାରି ମନୁ ଅନୁସାରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ। ପ୍ରଥମ ହେଉଛି ସଂବତ୍ସର, ଦ୍ୱିତୀୟ ପରିବତ୍ସର, ଏହିପରି ଚାରି, ଏବଂ ପଞ୍ଚମଟିକୁ ବତ୍ସର କୁହାଯାଏ; ଏହି ସମୟ ଯୁଗ ଅନୁସାରେ ଗଣନା ହୁଏ। ୧,୮୩୦ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଏଠି ଗଣନା କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ୩୬୫ ବର୍ଷ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ୬୧ ଦିନ ଓ ରାତି ମିଶି ଏକ ଋତୁ ହୁଏ। ଏହାକୁ ଚିତ୍ରଭାନୁ ଗଣନା ଭାବେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଷ ଅଟୁଟ ମାପ। ଏହି ଚାରି ମାପ ଦ୍ୱାରା ପୁରାଣର ନିଶ୍ଚିତତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ। ଏଠି ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି, ତାହାର ତିନି ଶିଖର ଆକାଶର ଗର୍ଭକୁ ଛୁଇଁଯିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ। ଏଉଁ ପର୍ବତର ଏକ ମାର୍ଗର ପ୍ରସ୍ଥ ଏବଂ ତାହାର ବିସ୍ତୃତି ବିବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏଠି ଦକ୍ଷିଣ ଓ ରୂପା ଶିଖର, ଏବଂ ଏକ ଶିଖର କ୍ରିଷ୍ଟାଳ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଏହି ତିନି ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ଏହି ପର୍ବତ 'ଶୃଙ୍ଗବାନ୍' ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହା ଶରତ୍ ଓ ବସନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟମ ମାର୍ଗ ଅନୁସରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଶିଖରମାନେ ପଦ୍ମ ଭଳି ଲାଲ ରେଖାରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ୧୫ ଓ ୧୦ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏହି ଦିନ ଓ ରାତିର ମାପ। ଏହି ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାକୁ ବିଶାଖା ର ଚତୁର୍ଥ ଭାଗରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ। ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା କୃତ୍ତିକା ମୁଣ୍ଡରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥାଏ। ଏହି ସମୟକୁ ବିଷୁବ ଭାବେ ମହାର୍ଷିମାନେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଦିନ ଓ ରାତି ସମାନ ହୁଏ, ଏହାକୁ ବିଷୁବ କୁହାଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଦିବ୍ୟ ମୁଖ ବୋଲି ବିଶେଷ ମାନ୍ୟତା ଦିଅନ୍ତି।