ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣାୟନରୁ ଘୁଞ୍ଚି, ବିଷୁବ ରେ ଉଭୟ ଦିଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ତାହାର କକ୍ଷ ମାପ କେତେ ଯୋଜନ ଆଛି, ଏହା ଶୁଣ। ବିଷୁବ ସମୟରେ ଏହି ମାପ ଅଟ୍ଠାଶି ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଅଟେ। ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ, ଛଅଟି ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରୁ ଷଷ୍ଠ ସାକଦ୍ୱୀପ ଦିଗକୁ ଗତି କରେ। ଏହି ଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭ ବିନ୍ଦୁରୁ ମାପିଲେ, ମୋଟ ଏକ କୋଟି ଯୋଜନ ଦୂରତା ଏହା ଚାଲିଥାଏ। ଏହାରେ ଅଧିକ ୫୮ ଯୋଜନ ଯୋଗ ହୁଏ। ଏଠି ମୂଳ, ଷଷ୍ଠ ପଥ ଓ ଅଜବୀଥିର ତିନିଟି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପଥ ବି ଅଛି। ଦୁଇଟି କିରଣ ମଧ୍ୟର ଅନ୍ତରାଳ କେତେ, ଏହିଥିରେ ମୁଁ ପୁନି କହିବି। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ୩୩୩ ଯୋଜନ ଦୂରତାରେ ଅଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, କିରଣ ଓ ରେଖା ମଧ୍ୟର ଅନ୍ତରାଳ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନ୍ତରାଳ ପୂର୍ବ ଅନ୍ତରାଳ ଠାରୁ ୭୧ ଯୋଜନ କମ୍। ଏହାକୁ ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତଃ ରେଖା, କିରଣ ମଧ୍ୟର ଅନ୍ତରାଳ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ବାହାର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ସବୁ ସଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଅଛି। ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦୂରତାରେ ଗତି କରେ। ମୋଟ ୧୭,୦୦୦ ଯୋଜନ ଏଠି ଦୂରତା ଅଛି, ଏହାରେ ୨୧ ଯୋଜନ ଅଧିକ ଯୋଗ ହୁଏ। ଏହାର ବୃତ୍ତର ବ୍ୟାସ ଏଭଳି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ମାଟି କୁମ୍ଭାରଙ୍କ ଚକ୍ର ଯେପରି ତାହାର ସୀମାରେ ଦ୍ରୁତ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କ୍ଷଣକାଳରେ ବିସ୍ତୃତ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଚାଲିଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ୧୩ ଓ ଅର୍ଧ ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରେ। କୁମ୍ଭାର ଚକ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମାଟି ଯେପରି ଧୀରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅତି ଧୀରେ ଗତି କରେ। ଏହି ଦ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଲାଗି ସୂର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଅଳ୍ପ ଦୂରିକୁ ଚାଲିପାରେ। ଏହିପରି ଧୀର ଗତି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିତି ଅନୁସରେ କରେ। ରାତିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ୧୨ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନକ୍ଷତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଗତି କରେ। ଯେପରି ଚକ୍ରର ମଧ୍ୟରେ ମାଟି ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ, ଏହିପରି ଧ୍ରୁବ ମଧ୍ୟ ତାହାର ସ୍ଥାନରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ। ଦୁଇଟି କାଠର ଖୁଟି ମଧ୍ୟରେ ବୃତ୍ତ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ, ଧ୍ରୁବ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ। ଦିନ ଓ ରାତିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି କେବେ ଧୀର, କେବେ ଦ୍ରୁତ ହୁଏ। ଏହିପରି ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଗତି କରେ, କେବଳ କେବେ କେବେ ଧୀର ହୁଏ, ଏହାର ଚଳନ ସମ ଓ ବିସମ ଭାବରେ ଚାଲିଥାଏ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏହି ସବୁ ଉପରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି। ସେ ସର୍ପର ଦକ୍ଷିଣ ପଥ ଓ ଲୋକାଲୋକ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭା ପଛରୁ ଅଲୋକିତ କରି, ସାମ୍ନାକୁ ଆଲୋକ ଦେଇଥାଏ। ଲୋକାଲୋକ ପର୍ବତ ୧୦,୦୦୦ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚତାରେ ଉଠିଛି। ଏହି ପରିସରରେ ତାରା, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି ସଂସାରର ସୀମା; ଏହା ପରେ ଆଲୋକ ନାହିଁ। ଲୋକାଲୋକ ପର୍ବତ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଘେରି ରହିଛି, ଏହିପାଇଁ ଏହାକୁ ଏହି ନାମ ଦିଆଯାଇଛି। ଋଷିମାନେ ଦିନ ଓ ରାତିକୁ ଚିହ୍ନିଥାନ୍ତି, ତଥା ପ୍ରଭାତ ପରେ ଯେଉଁ ସମୟ ଆସେ, ଏହାକୁ ଦିନ କୁହାଯାଏ। ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ଅଟନ୍ତି।