ଏହି ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକର ଅନୁସାରେ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଯେଉଁ ଟି ଖୋଲିଆ ଅଛି, ତାହାର ମାପ ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭିତରେ ଭୂର୍ଲୋକ, ଭୁଵର୍ଲୋକ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଏହି ତିନିଟି ଲୋକ ସ୍ୱୟଂ ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସାତଟି ଲୋକ ଛତା ପରି ରୂପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବାହାରୁ ଦଶମାଂଶ ଅଧିକ ଉପାଦାନ ଘେରି ରହିଛି। ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଏକ ଘନ ସମୁଦ୍ର ଚାରିପାଖରେ ଆବୃତ କରିଛି। ଏହି ଘନ ସମୁଦ୍ର ପାରେ ଏକ ଗଢ଼ିତ ତେଜସ୍ବୀ ପ୍ରଭା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଧାରଣ କରାଯାଇଛି। ଏହା ପୁନି ଧନ-ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥିର ରହିଛି। ସମସ୍ତ କିଛି ମୂଳ ଉପାଦାନ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଏହି ମୂଳ ଉପାଦାନକୁ ମହାତ୍ତ୍ୱ ଆବୃତ କରିଛି। ଏବେ ମୁଁ ପୁରାତନ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ କହିବି। ମେରୁ ପର୍ବତର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ଏବଂ ଏହି ପର୍ବତର ଶିଖର ମାନସାରେ, ପୁନି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ସ୍ଥାନରେ ଲୋକପାଳମାନେ ବିରାଜମାନ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ମହାଜଳଚର ଦେବତା ବରୁଣ ଜଣେ "ସୁଖ" ନାମକ ନଗରରେ ବସିଛନ୍ତି। ଏହି ସୁଖ ନଗର ମହେନ୍ଦ୍ରପୁର ସମାନ; ସୋମାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ "ବିଭାବରୀ" ନାମକ ଏକ ନଗର ଅଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ନଗର ଧର୍ମ ରକ୍ଷା ଓ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ। ଏବେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଚକ୍ରକୁ ଧରି ନିରନ୍ତର ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ। ବୈବସ୍ୱତ ଲୋକରେ ନିୟମ ରହିଛି, ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ। ବରୁଣ ଅଞ୍ଚଳରେ, କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ହୁଏ, ସେଇ ସମୟରେ ଦୂର ଉତ୍ତର ଦେଶର ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାତି ହୁଏ। ଏଭଳି ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଲୋକରେ କିଏ ଆଲୋକିତ ହୁଏ? ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, କିମ୍ବା ସୋମପୁରରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତା ଉଦୟ ହୁଏ। ସୋମପୁରରେ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ହୁଏ। ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରିରେ, ନିୟମ ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ବରୁଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହୁଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏଭଳି ଚଳି ବିଭିନ୍ନ ନକ୍ଷତ୍ରମାଳାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ, ଏହା ପୁନିପୁନି ତାହାର ଗତିରେ ଫେରି ଆସେ। ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହାର ତୀବ୍ର କିରଣରେ ଦହେ। ଏହା ପରେ, ଗୋଧୂଳି ସମୟରେ (ଗୋମାତାଙ୍କ ହ୍ରାସ ସହିତ), ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମାସନ ପାଇଁ ଚାଲିଯାଏ। ଯେଉଁ ସମୟ ଏହା ପୂର୍ବରେ ଦହେ, ସେତେବେଳେ ପଛ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମଧ୍ୟ ଦହେ। ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ, ସେଠିକୁ ତାହାର ଅସ୍ତମୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅନ୍ଧକାରର ଦୂରତା ଓ ପୃଥିବୀର ରେଖା ଆବୃତ୍ତିର ଦ୍ୱାରା, ଗ୍ରହ, ତାରା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ। ଅଗ୍ନିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଛାୟା ଅଛି, ପୃଥିବୀର ଅନ୍ଧାର ଛାୟା ଅଛି। ଏହାର ଲାଲ ରୂପ ଅର୍ଦ୍ରତା ନଥିବା, ଲାଲିମା ଓ ଉଷ୍ମତା ଅଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହା ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଉପରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ। ଅଗ୍ନି ପର୍ବତରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦୂରରୁ ଚମକେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଦିନକୁ ଉଷ୍ଣ କରେ। ଏମିତି, ଦୁହେଁ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଏକାଉଁଟି ଜ୍ୱଳନ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ଭାବରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ, ରାତି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।