ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରାଣର ଏକ ଦିବ୍ୟ କଥା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ପାଉଛୁ। ଯେଉଁମାନେ ଏଯାଁ ପୂର୍ବରୁ ଗର୍ବ କରିଥିଲେ ଓ ବିଲୀନ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏବେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ସମାନ। ଏହିପରି ଏଉଁ ସମୟରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପୃଥିବୀର ଉପରିଭାଗ କେମିତି ଅଛି, ତାହା ମୁଁ ବିସ୍ତାରରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି। ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ଶତ ପଞ୍ଚାଶ କୋଟି ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ଥ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏହି ପ୍ରସ୍ଥର ଅର୍ଧଂଶ ଯୋଜନର ଶିର୍ଷରୁ ଗଣନା ହୁଏ। ସେପରି, ଏଠାରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନାଠାରୁ ନବତି ନଅ ହଜାର କମିଥିବା ଦୂରତା ଅଛି। ଯୋଜନର ଶିର୍ଷରୁ ଏଗାରି କୋଟି ଯୋଜନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଏପରି ଭାବେ ପୃଥିବୀର ଅନ୍ତସ୍ଥଳର ପରିଧି ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଯାଇଛି। ପୃଥିବୀର ବିନ୍ୟାସ ଓ ବିତରଣ ତାହାର କକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଅଛି। ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ କେଉଁଠି ଅଛି, ଏହା ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଲୋକମାନେ ଛତ୍ର ଭଳି ବୃତ୍ତାକାରରେ ବିନ୍ୟସ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଅଣ୍ଡର ତେଲା ମାପ, ଯେପରି ଏଠି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ଭୂର୍ଲୋକ, ଭୁଵର୍ଲୋକ ଓ ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗ ନିଜେ ନିଜେ ସ୍ଥିତି ନେଇଛି। ଏ ସପ୍ତ ଲୋକ ଛତ୍ର ଭଳି ବିନ୍ୟାସ ହୋଇଛି। ସେମାନଙ୍କୁ ବାହାରୁ ଏକଦଶାଂଶ ଅଧିକ ମୂଳତ୍ତ୍ୱ ଘେରି ଅଛି। ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଅଣ୍ଡକୁ ଚାରିପାଖରେ ଘନ ସମୁଦ୍ର ଘେରି ଅଛି। ଏହି ଘନ ସମୁଦ୍ରର ପାରେ ଗଢ଼ି ଥିବା ତେଜ ତାହାକୁ ଧାରଣ କରିଛି। ଏହା ଧନବତୀ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧାରଣ କରାଯାଇଛି। ସମସ୍ତ କିଛି ପ୍ରାକୃତିକ ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକକୁ ମହାତ୍ତ୍ୱ ଆବୃତ କରିଛି। ଏବେ ମୁଁ ପ୍ରାଚୀନ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା କ୍ରମକ୍ରମେ କହିବି। ମେରୁ ପର୍ବତର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ଏବଂ ମାନସ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ, ଏହିପରି ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ମାନସ ଶିଖରରେ ଲୋକପାଳମାନେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ମାନସ ଶିଖରରେ, ଜଳଚର ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ବରୁଣ, ସୁଖ ନାମକ ନଗରରେ ବସିଛନ୍ତି। ଏହି ସୁଖ ନଗର ମହେନ୍ଦ୍ର ପୁରୀ ସମାନ, ଏବଂ ସୋମଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବିଭାବରୀ ନାମକ ନଗର ଅଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ନଗର ଧର୍ମ ରକ୍ଷା ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିର୍ମିତ। ଏବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଗତି ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତାରାମଣ୍ଡଳ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରି ସଦା ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ। ବୈୱସ୍ବତ ଲୋକରେ ସଂୟମ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ। ବରୁଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦେଖାଯାଏ। ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦୱିପରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ହେଲେ, ଉତ୍ତର ଦିଗର ଦୂର ଦେଶର ଲୋକମାନେ ନିଶା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଉତ୍ତର ଲୋକରେ କିଏ ଆଲୋକିତ କରେ? ପ୍ରଭାତବେଳେ କିମ୍ବା ସୋମପୁରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟମାନ ହୁଏ। ସୋମପୁରରେ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ହୁଏ। ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ସମୟରେ, ସଂୟମ ଲୋକ କିମ୍ବା ବରୁଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହୁଏ। ଏହିପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚଳିଚଳି ତାରାମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରେ। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହାର ଗତିରେ ପୁନି ପୁନି ଫେରି ଆସେ। ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସେଇ ରଶିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦହିଥାଏ। ଏହା ପରେ, ଗାଈମାନେ କମିବା ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହାର ଅସ୍ତାଚଳ ଦିଗକୁ ବଢ଼ିଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଦିଗରେ ଯେତେବେଳେ ଦହେ, ସେତେବେଳେ ପଛ ପଟେ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମଧ୍ୟ ଦହିଥାଏ। ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ବିସ୍ତୃତ ରୂପ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଗତି ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ।