ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ ମୋଟ ୧୧୫ ଅଙ୍ଗୁଳା ଅଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରତିପକ୍ଷରୁ ପାଣିରେ ବେଢ଼ି ରହିଥିବାରୁ, ଏମାନେ ‘ଦ୍ଵୀପ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପାହାଡ଼ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୁହଁନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଗ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ । ଶାଲ୍ମଳୀ ଦ୍ଵୀପରେ, ଶାଲ୍ମଳୀ ଗଛକୁ ମହାବ୍ରତୀ ଲୋକମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି । କ୍ରଞ୍ଚ ଦ୍ଵୀପର ମଧ୍ୟଭାଗରେ କଇଞ୍ଚ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଅଛି । ପୁଷ୍କର ଦ୍ଵୀପରେ ଥିବା ନ୍ୟାଗ୍ରୋଧ ଗଛକୁ ସେଠାର ଲୋକମାନେ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜନ୍ତି । ସେଠାରେ, ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ସାଧ୍ୟ ଦେବମାନେ ସହ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି । ସେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ଵୀପରେ ପ୍ରଜାମାନେ କ୍ରମିକ ଭାବେ ବଢ଼ି ଚାଲନ୍ତି । ସେଠାରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଆୟୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମାପିଥିବା ଜୀବନ, ପୂର୍ବପ୍ରତି ଦ୍ଵୀପର ଚେଯିଁ ଦୁଇଗୁଣା ହୁଏ । ସେଠାରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ, ମୂଢ଼ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଦୁହେଁ ପ୍ରକାର ପ୍ରଜାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି । ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରାମର୍ଶଦାତା, ଦେବ, ପିତା ଓ ପ୍ରପିତାମହ । ଏଠିରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସଦା ସୟ ରସର ଆସ୍ବାଦନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ । ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ଵୀପକୁ ମଧୁର ଜଳର ସାଗର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଚାରିପାଖରେ ବେଢ଼ି ରହିଛି । ଏହାଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣି ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ଭୂମି ଅଛି, ଯାହା ଏକ ଏକାକୀ ଶିଳା ପରି ଦୃଢ଼ ଓ ଅଟୁଟ । ଏହାକୁ ଲୋକାଲୋକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଅନ୍ଧକାର ଦୁହିଁ ପ୍ରକାର । ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ୧୦,୦୦୦ ଯୋଜନା ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଯେଉଁଠି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଅଛି, ସେଠି ବିଶ୍ୱମାନେ ବସିଛନ୍ତି; ଅନ୍ଧକାର ଅଞ୍ଚଳ ବିଶ୍ୱର ସୀମା ଛାଡ଼ି ଅଛି । ଏହି ଅନ୍ଧକାର ଅଞ୍ଚଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଶ୍ୱ ସୀମା ବାହାରେ ଅଛି । ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଞ୍ଚଳ ପରେ, ବିଶ୍ୱାଣ୍ଡ ଏକ ଅଣ୍ଡ ପରି ସମସ୍ତକୁ ଆବୃତ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ତାପରେ ଭୂର୍ଲୋକ, ଭୁଵର୍ଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଲୋକ, ଏବଂ ମହର୍ଲୋକ ଅଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ବିଶ୍ୱର ସୀମା ଏହିପରି ଅଟୁଟ ଭାବରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ । ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭରୁ ବିଶ୍ୱାଣ୍ଡର ଆକୃତି ଏହିପରି ଅଟଳ ରୂପରେ ଅଛି । ଏହା ଉପରେ, ତଳେ, ଚାରିପାଖରେ ସଦା ଅବିନାଶୀ କାରଣ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳ ପରସ୍ପରକୁ ଧାରଣ କରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଦଶ ଦଶ ଯୋଜନା ଅଧିକ ଅଛି । ବିଶ୍ୱାଣ୍ଡର ଚାରିପାଖରେ ଘନ ଜଳର ସାଗର ବିସ୍ତୃତ ଅଛି । ବାହାରେ, ଏହି ଘନତା ଅଭ୍ୟନ୍ତର ଓ ବାହ୍ୟ ଦୁହିଁ ଦିଗକୁ ବିସ୍ତାରିତ । ଚାରିପାଖରେ ଅଗ୍ନି ମଣ୍ଡଳ ଏକ ଲୋହା ଗୁଛ ପରି ଘେରି ଅଛି । ଏହା ଘନ ବାୟୁ ଓ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ଏହି ମହାତତ୍ତ୍ୱ ଅନନ୍ତ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ । ସେଉଁଠି ଅନନ୍ତ, ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧ, ଆଦି ନାହିଁ, ଅନ୍ତ ନାହିଁ । ଏହା ହଜାର-ହଜାର ଯୋଜନା ଦୂରରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଅପାର ଓ ଅସୀମ । ଏହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହାନ୍ତି; ଏହା ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଉପରେ ଅତିତ । ଏହିଠି ହେଉଛି ମହତ୍ ସ୍ଥାନ, ଅନନ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କର ସୀମା । ଏହି ସୀମାଗୁଡ଼ିକ ମହାଦେବ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ । ଏହି ସମସ୍ତକୁ ବିଶ୍ୱର ଲୋକ ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ କରାଯାଏ । ସପ୍ତ ତଳ ଅଛି, ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସ ମଧ୍ୟ । ଏହିଠି ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ମାପ, ଏହିଠି ହେଉଛି ସଂସାର ସାଗର । ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ବିଶ୍ୱର ରୂପ, ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବରେ ସ୍ଥିରିତ । ଏହାକୁ ଅତି ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ମହାପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ।