ଶକଦ୍ୱୀପର ବାସିନ୍ଦାମାନେ କେବଳ କାଳର ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରଭାବ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରତିକୂଳତାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ନିଜ-ନିଜ କର୍ମ ଓ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଶକଦ୍ୱୀପର ନିବାସୀମାନେ ସମ୍ପର୍କରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ ପୁଷ୍କର ନାମକ ମହାଦ୍ୱୀପ ଘେରି ରହିଛି, ଯାହାର ବାହାରେ କ୍ଷୀର ସମୁଦ୍ର ବିଛିତି। ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଭାରି ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ଶିଳାରେ ଗଢ଼ା। ଏହି ଦ୍ୱୀପର ପୂର୍ବାର୍ଧରେ ଚିତ୍ରଶାନୁ ନାମକ ମହାପାହାଡ଼ ଉଭୟ ଦିଗରେ ଏକାକାର ଭାବେ ଅଟୁଟ ରୂପେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହା ପୃଥିବୀର ତଳ ଉପରେ ଚୋଉତିସ ହଜାର ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଚାରିପାଖ ଗୋଲାକାର ଭାବେ ବିସ୍ତୃତ। ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପ ପରି ପ୍ରସାରିତ। ଏହି ପ୍ରଦେଶର ମଧ୍ୟରେ ମାନସା ପର୍ବତ ଚକ୍ରାକାର ଭାବେ ଅଛି ଓ ତାହା ଭିତରେ ଧାତକୀ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ରୋଗ ମୁକ୍ତ, ସୁଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ମାନସୀ ସିଦ୍ଧିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ବଡ଼ କିମ୍ବା ଛୋଟ ନାହାନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଆକୃତି ଓ ଚରିତ୍ରରେ ସମାନ। ଏଠାରେ ଦଣ୍ଡ ବା ଶାସନ, ଲୋଭ ବା ଅର୍ଜନ ନାହିଁ। କୌଣସି ବର୍ଣ୍ଣ ବା ଆଶ୍ରମ, କୃଷି, ପଶୁପାଳନ ବା ବ୍ୟବସାୟ ନାହିଁ। ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପର ଏହି ଦୁଇ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏମିତି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ସ୍ୱୟଂ-ଉତ୍ପନ୍ନ ଉଦ୍ଭିଦ, ଜଳ ଓ ପାହାଡ଼ ଝରଣା ଅଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଋତୁରେ ଏଠାରେ ଅପାର ସୁଖ ରହିଥାଏ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଅନୁକ୍ରମରେ ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପ ସମାନ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଚକ୍ରାକାର ଅଞ୍ଚଳରେ ଏଠାରେ ସାମୁଦ୍ର ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହା ପ୍ରମାଣରେ ସମାନ। ଏହିଠାରେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସାମୁଦ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହା ଜୀବଜନ୍ତୁମାନେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହାକୁ ବର୍ଷା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ବୃଦ୍ଧିର ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଷା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ଏହା ଅତ୍ୟଧିକ କମିଯାଏ, ତେବେ ଏହା ପକ୍ଷୀ ପ୍ରଭାତରେ ଅସ୍ତ ହେବା ପରି କ୍ଷୟ ହୁଏ। ଏହିପରି ଏହା ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଫେରିଯାଏ। ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ଜଳ ଯେପରି ସ୍ୱୟଂ ଉପରକୁ ଉଠିଯାଏ, ଏହିପରି ଏଠାରେ ହୁଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ, ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟେ। ଏଠାରେ ଏକଶେ ପନ୍ଦର ଅଙ୍ଗୁଳା ମାପ ଅଛି। ଚାରିପାଖେ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଇ ଥିବାରୁ ଏହିଠାକୁ 'ଦ୍ୱୀପ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନୁହଁନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଖଳ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଶାଲ୍ମଳୀ ଦ୍ୱୀପରେ ଶାଲ୍ମଳୀ ଗଛକୁ ମହାବ୍ରତୀ ଲୋକମାନେ ପୂଜନ୍ତି। କ୍ରଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପରେ କଞ୍ଚ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପରେ ନ୍ୟାଗ୍ରୋଧ ଗଛକୁ ଏଠାର ନିବାସୀମାନେ ଆଦର କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ସାଧ୍ୟମାନେ ଏକାସାଥି ରହନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉପରେ ସ୍ରଷ୍ଟା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ ଜନ୍ମଗତି ଅନୁକ୍ରମିକ ଭାବେ ଚାଲିଥାଏ। ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଆୟୁର୍ଦ୍ଧିରେ ଦ୍ୱିଗୁଣ ମାପରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।