ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିରୁ, ଦେବତାମାନେ ଓ ପୂର୍ବଜମାନେ ବିବିଧ ଦ୍ୱୀପ ଓ ପର୍ବତମାଳାର ବିବରଣା ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଓ ଚମତ୍କାରି। ପ୍ରଥମ ପର୍ବତ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ପରି ଚମକୁଥିବା, ଏହାକୁ କୁମୁଦ ପର୍ବତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହା ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ମିଳିଛି। ତୃତୀୟ ପର୍ବତର ନାମ ବଳାହକ, ଚତୁର୍ଥ ପର୍ବତ ଡ୍ରୋଣ, ଯେଉଁଠାରେ ମହା ଔଷଧ ଉପଲବ୍ଧ। ପଞ୍ଚମ ପର୍ବତ କଙ୍କ, ଯାହା ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଷଷ୍ଠ ପର୍ବତ ମହିଷ, ମେଘର ଭଳି ଦେଖାଯାଏ। ସପ୍ତମ ପର୍ବତ କକୁଦ୍ମାନ୍। ପ୍ରଜାପତିଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ପର୍ବତମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯଥାବିଧି ଏହି ଦ୍ୱୀପର ସନ୍ତତି ପ୍ରସ୍ତୁତି ହୋଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହିବି, ଯାହା ନିଜେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଓ ନାଗମାନେ ଭଳି ମହାନ। ବଳାହକ ପର୍ବତର ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି ଜୀମୂତ, ଡ୍ରୋଣ ପର୍ବତ ସବୁବେଳେ ହରିତବର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସ୍ମୃତି ରହିଛି। କକୁଦ୍ମାନ୍ ପର୍ବତକୁ ସୁପ୍ରଦା କୁହାଯାଏ। ଏହି ସପ୍ତ ପର୍ବତ ସପ୍ତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ। ଏଠାରେ ଜ୍ୟୋତି, ଶାନ୍ତି, ତୁଷ୍ଟା, ଚନ୍ଦ୍ର, ଶୁକ୍ର ଓ ବିମୋଚନୀ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ଏହି ପର୍ବତମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଶତାଧିକ, ସହସ୍ରାଧିକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ଏପରି ଭାବରେ ଶାଲ୍ମଳୀ ଦ୍ୱୀପର ବିନ୍ୟାସ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଶାଲ୍ମଳୀ ଦ୍ୱୀପ ଏକ ବିଶାଳ ତଣ୍ଡ ଥିବା ଦ୍ୱୀପ, ଯାହା ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏହାର ବ୍ୟାପ୍ତି ସମାନ ଥିବା ସତ୍ୱେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାରିପାଖରେ ଏହା ସମାନ ନୁହେଁ। ଏବେ ଆମେ ଆଉ ଏକ ଦ୍ୱୀପ କଥା ଶୁଣିବା—ସାର୍ବତ୍ର କୁଶ ଦ୍ୱୀପ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇଥିବା ସୁରୋଦକ। ଏଠି ମଧ୍ୟ ସପ୍ତ ପର୍ବତ ଅଛି। ପ୍ରଥମ ପର୍ବତ, ଦ୍ୱିତୀୟ ହେମପର୍ବତ, ଚତୁର୍ଥ ପୁଷ୍ପବାନ୍, ପଞ୍ଚମ କୁଶେଶୟ। ଏଠି ମଣ୍ଡା ନଦୀ ଏବଂ ମନ୍ଦରା ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ଦାରଣ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ। ପ୍ରଥମ ଅଞ୍ଚଳ ଉଦ୍ଭିଦ, ଦ୍ୱିତୀୟ ବେଣୁମଣ୍ଡଳ, ପଞ୍ଚମ ଧୃତିମତ, ଷଷ୍ଠ ପ୍ରଭାକର। ଏଠି ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଜନସମୂହ ଓ ଲୋକପାଳମାନେ ବସିଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ କୌଣସି ଚୋର, ବିଦେଶୀ ଲୋକ ନାହାନ୍ତି। ସପ୍ତ ପବିତ୍ର, ପାପ ରହିତ ଓ ଶୁଭ ନଦୀ ଅଛି। ଏହା ଛଡ଼ା ଅସଂଖ୍ୟ ଅନ୍ୟ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହାର ସଂଖ୍ୟା ଶତ-ଶହସ୍ର ଅଜ୍ଞାତ। କୁଶଦ୍ୱୀପ ପୃଷ୍ଠଭାଗରେ ଶୁଧ୍ଧ ଘୃତ ମହାସାଗର ଘେରା ଅଛି। ଏହିପରି ଭାବରେ କୁଶଦ୍ୱୀପର ବିନ୍ୟାସ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। କୁଶଦ୍ୱୀପ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଦ୍ୱୀପଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣି ବଡ଼। ଏହି ଦ୍ୱୀପର ପ୍ରଥମ ପର୍ବତ କ୍ରଞ୍ଚ, ଆଣ୍ଡକାରା ପରେ ଦିଭାବୃନ୍ ପର୍ବତ, ଦ୍ୱିବିଦା ପରେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ମହାପର୍ବତ। ଏହି ସପ୍ତ କ୍ରଞ୍ଚଦ୍ୱୀପର ମାଣିକ୍ୟ ଖଚିତ ପର୍ବତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବତ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣି ଚୌଡ଼ା ଓ ଆନନ୍ଦକର। କ୍ରଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପ ଅତି କୌଶଳମୟ ଏବଂ ଭୂମି ଭାଗ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଏ। ଉଷ୍ଣ ପରେ ପୀବରକ, ପୀବର ପରେ ଆଣ୍ଡକାରକ, ଋଷିମାନ୍ୟ ଭୂମି ପରେ ଡୁଣ୍ଡୁଭିସ୍ୱନ ଅଞ୍ଚଳ। ଏଠି ମଧ୍ୟ ସପ୍ତ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହିପରି ଦେବମୟ ଦ୍ୱୀପ ଓ ପର୍ବତମାଳାର ବିନ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟିର ଅନନ୍ୟ ମହିମା ପ୍ରକାଶିତ।