ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱୀପରେ ସାତଟି ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ଏବେ, ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପର ସାତଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ନନା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏଠାରେ ପ୍ରଥମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଗୋମେଦ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ। ଏଠାରେ ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାରଗଣ ଅମୃତ ଲାଗି ଚାହିଁଥିବା ଔଷଧୀଗୁଡିକ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ। ଏହି ପର୍ବତରେ ପୁରାତନ କାଳରେ ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଚନ୍ଦମୃତ୍ୟୁ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିକୁ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବଧ କରିଥିଲେ। ପଞ୍ଚମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସୋମକ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଷଷ୍ଠ ଅଞ୍ଚଳ ସୁମନା ଏବଂ ସାତମ ଅଞ୍ଚଳ ବୃଷଭ ନାମରେ ପରିଚିତ। ସାତମ ଅଞ୍ଚଳ ଭାଇଭ୍ରାଜ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ, ଏହା ଏକ ଦ୍ରବ୍ୟମୟ ମହାପର୍ବତ, ଯାହା ଚମକୁଥିବା ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାମୟ। ଏଉଁ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକର ନାମଗୁଡିକ ଅନୁକ୍ରମରେ ଏବେ ବର୍ଣ୍ନନା କରାଯିବ। ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଶିଶିର ଏବଂ ନାରଦଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସୁଖୋଦୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ବୃଷଭଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ କ୍ଷେମକ, ଭାଇଭ୍ରାଜଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ଧ୍ରୁବ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକମାନେ ଏକାଠି ଉଲ୍ଲାସପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବିହାର କରନ୍ତି। ଏବେ ଏଉଁ ଦ୍ୱୀପର ସାତଟି ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯିବ। ଏହି ସାତଟି ନଦୀ ଅମର, ଧର୍ମିକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ। ଏଗୁଡିକ ଜଳରେ ପ୍ରଚୁର, ତେଜଗତିରେ ବହିଥିବା, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏଗୁଡିକ ଶୁଭ, ଶାନ୍ତ, ଭୟହୀନ, ଆନନ୍ଦମୟ, ଶୀତଳ ଏବଂ ଉପକାରୀ। ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ଚତୁର୍ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥନ୍ତି। ଏଠାରେ କ୍ଷୟ ନାହିଁ, ବୃଦ୍ଧି ନାହିଁ, ସବୁବେଳେ ତ୍ରେତା ଯୁଗର ସମୟ ରହିଥାଏ। ସମୟର ବିଭାଜନ ଭୂମିର ବିଭାଜନକୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଶୁଭ, ଭଲ ଭୂଷିତ, ରୋଗମୁକ୍ତ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏହି ବିବରଣୀ ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପ ଓ ଶାକ ଦ୍ୱୀପ ସମୀପ ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକରେ ଲାଗୁ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଗଛ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧୀ ଓ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦ ଔଷଧୀ ମୂଲ୍ୟବାନ। ଦ୍ୱୀପର ମଧ୍ୟକଣ୍ଡରେ ଜାମ୍ବୁ ଗଛ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଗଣନା ହୁଏ। ଏହି ଗଛକୁ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟକ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଶାଲ୍ମଳ ଦ୍ୱୀପର ଆକାର ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତ ମଧ୍ୟ ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପ ସମାନ। ଏବେ ଶାଲ୍ମଳ ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ଅନୁକ୍ରମରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ଚିନିକାନ୍ଦ ରସ ଭଳି ରସାଳୁ। ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ସାତଟି ପର୍ବତ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁ ରତ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ପ୍ରଥମ ପର୍ବତ ରବି ଭଳି ଚମକୁଥିବା କୁମୁଦ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ବତ ଉତ୍ତମ, ତୃତୀୟ ପର୍ବତ ବଳାହକ, ଚତୁର୍ଥ ପର୍ବତ ଡ୍ରୋଣ, ଯେଉଁଠାରେ ମହା ଔଷଧୀ ଉପଲବ୍ଧ। ପଞ୍ଚମ ପର୍ବତ କଙ୍କ, ଷଷ୍ଠ ପର୍ବତ ମହିଷ, ଏହା ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ସାତମ ପର୍ବତ କକୁଦ୍ମାନ। ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ମୂଳ ଭାବେ ନେଇ, ସଠିକ ପଦ୍ଧତିରେ ସଂତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକ ବିଷୟରେ ଏବେ ବର୍ଣ୍ନନା କରାଯିବ। ବଳାହକ ପର୍ବତର ଅଞ୍ଚଳ ଜିମୂତ, ଡ୍ରୋଣ ପର୍ବତର ଅଞ୍ଚଳ ହରିତ ଭାବରେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି।