ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଏକ ଦୀଘଳ ନୀଳାବ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ପାୟୋଦା ସରୋବର, ଯାହା ଚମକୁଛି ଏବଂ ଅନେକ ପଦ୍ମରେ ସୁଶୋଭିତ। ଶ୍ୱେତ ଦିଗରୁ ଏଠାରେ ପବିତ୍ର ସରୟୂ ନଦୀ ବହୁଛି, ଯାହା ନିଶ୍ଚୟ ମାନସାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। କୁରୁ ଦେଶରେ ଥିବା ସରୋବରଟି ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏଠିରେ ଅନେକ ପଦ୍ମ, ମାଛ ଓ ପକ୍ଷୀ ରହିଛନ୍ତି। ଏଠାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସରୋବରମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପଦ୍ମ, ମାଛ ଓ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ସରୋବରମାନଙ୍କୁ ନିମ୍ନ ଶାନ୍ତ ଓ ମଧୁର ଦୁଇଟି ନଦୀ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଏଠାରୁ ଅନେକ ଝରଣା ଓ ଜଳସ୍ରୋତ ଉଦ୍ଭବ ହେଉଛି, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ ଏଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ବହୁଛନ୍ତି। ଏଠିର ମହାନ ପର୍ବତଶୃଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ରତି ଲମ୍ବାଇଛି, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ଲବଣାସାଗରରେ ବିଲୀନ ହୋଇଯାଉଛି। ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ବଢ଼ି ଏହି ପର୍ବତମାନେ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ପଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି। ପଶ୍ଚିମକୁ ବଢ଼ିଥିବା ପର୍ବତମାନେ ମଧ୍ୟ ଲବଣାସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଅତିବିଶାଳ ପର୍ବତମାନେ ବିସ୍ତାରିତ। ଏଠିରେ ସମ୍ବର୍ତ୍ତକ ନାମକ ଅଗ୍ନି ସେହି ଜଳକୁ ଭସ୍ମ କରେ। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ପର୍ବତ ଲବଣାସାଗରରେ ବିଲୀନ ହୋଇଯାଉଛନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ରମା ଉପରେ ଯେଉଁ ଧଳା ପୃଷ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ କଳା ଶଶକ ଆକୃତି ଦେଖାଯାଏ, ସେଠି ଉତ୍ତଳ ହେଲେ ଆମେ ଯେପରି ଦେଖୁଛୁ, ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଦେଖାଯାଏ। ଏଠିରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଆୟୁ ଓ ମାନ ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଏପରି ଭାବେ ଏହି ଭୂମି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁମାନେକୁ ଧାରଣ କରୁଛି। ଏବେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କଥା କହିବି, ଶୁଣ। ଏହି ଭୂମିର ପରିଧି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୁଇଗୁଣା। ଏଠିର ଦେଶମାନେ ଧାର୍ମିକ ଓ ଲମ୍ବାୟୁ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଠିରେ ସପ୍ତ ପବିତ୍ର ରତ୍ନମୟ ପର୍ବତ ଅଛି। ପ୍ଲକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱୀପମାନେ, ପାଞ୍ଚଟିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ସପ୍ତଟି ପର୍ବତ ଅଛି। ଏବେ ମୁଁ ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପର ସପ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ନାମ କହିବି। ସେଠି ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଗୋମେଦା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏଠିରେ ଏହି ଔଷଧି ଅଛି, ଯାହାକୁ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା ଅମୃତ ପାଇଁ ଚାହାନ୍ତି। ସେହି ପର୍ବତରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏଠିରେ ଚିରକାଳ ପୂର୍ବେ ଚଣ୍ଡମୃତ୍ୟୁ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ବଧ କରିଥିଲେ। ପଞ୍ଚମ ପର୍ବତ ସୋମକ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ କେବେ ଅମୃତ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଷଷ୍ଠ ପର୍ବତ ସୁମନା ଏବଂ ସପ୍ତମଟି ବୃଷଭ। ସପ୍ତମ ପର୍ବତ ହେଉଛି ଦୀପ୍ତିମାନ ବୈଭ୍ରାଜ, ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଶ୍ଵେତ ପ୍ରସ୍ତର ପର୍ବତ। ଏଏଁ ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ କ୍ରମକ୍ରମେ କହିବି—ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ଶିଶିର, ନାରଦଙ୍କର ସୁଖୋଦୟ, ବୃଷଭଙ୍କର କ୍ଷେମକ, ବୈଭ୍ରାଜଙ୍କର ଧ୍ରୁବ। ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ଏଠିରେ ଚରଣ କରନ୍ତି ଓ ଏକାଠି ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ସପ୍ତ ତପସ୍ଵିନୀ ଗଙ୍ଗା ନଦୀମାନଙ୍କର ନାମ କହିବି। ଏହି ସପ୍ତ ନଦୀ ଅମର ଓ ଧାର୍ମିକ, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେମାନେ ଜଳରେ ପ୍ରଚୁର, ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ, ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହି ନଦୀମାନେ ମଙ୍ଗଳମୟ, ଶାନ୍ତ, ଭୟହୀନ, ଆନନ୍ଦମୟ, ଶୀତଳ ଓ ଉପକାରକ। ଏଠିର ଲୋକମାନେ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠିତ। ସେଠି କଦାପି କଳିଯୁଗ କିମ୍ବା ସତ୍ୟଯୁଗର ଅବତରଣ ଓ ଉତ୍କର୍ଷ ହୁଏ ନାହିଁ। ସେଠି ସମୟ ସଦା ତ୍ରେତାଯୁଗ ସମାନ ରହିଥାଏ।