ରାତିରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବୀ ତ୍ରିପଥଗା ସେଠାରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ। ସେ, ଭବଙ୍କ ପରମ ଦେହରେ ପତିତ ହେବା ସମୟରେ, ଯୋଗମାୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇଲେ। ସେମାନେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ହ୍ରଦ—ବିନ୍ଦୁସାର—ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ଏହି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ଭବ ମନେ ଚିନ୍ତା କଲେ ଯେ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦେରି କାହିଁକି ହେଉଛି। ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଦେବୀଙ୍କ ମନରେ କୃର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଅନ୍ଧକାର ଭାବନା ରହିଛି। ଏହି ଅହଂକାରକୁ ଜାଣି, ଶଙ୍କର ନଦୀ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି, ଶଙ୍କର କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ପୂର୍ବରୁ ଏହାପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି, ଏହା ନଦୀ ପାଇଁ।” ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ଉକ୍ତି ଶୁଣିଲେ—“ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନଦୀକୁ ଧାରଣ କର।” ଭାଗୀରଥଙ୍କ ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ନଦୀ ଅବତରଣ କଲେ। ତିନିଟି ନଦୀ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ବହିଗଲା, ଏବଂ ତିନିଟି ପଶ୍ଚିମକୁ। ପୂର୍ବକୁ ବହୁଥିବା ନଦୀମାନେ ହେଲେ—ନଳିନୀ, ହ୍ଲାଦିନୀ, ଓ ପାବନୀ। ସପ୍ତମ ନଦୀ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ପଛରେ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଗଲେ। ଏହି ସତ ନଦୀ ହିମାହ୍ୱ ନାମକ ଭୂମିକୁ ଜଳଯୋଗାଇ, ଏଠାରେ ବର୍ଷା ଆଣନ୍ତି। ଏହି ନଦୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ, ବିଦେଶୀ ଜନଗୁଡ଼ିକୁ ଜଳ ଦେଇଥିଲେ—ଶିଳୀନ୍ଧ୍ର, କୁନ୍ତଳ, ଚୀନ, ବର୍ବର, ଯୱନ, ଆଧ୍ରକ, ସିଂହବନ୍ତ ଭାଗକୁ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କରି, ସୀତା ପଶ୍ଚିମ ସାଗରକୁ ଗଲେ। ଭଦ୍ର, ତୁଷାର, ଲାମ୍ୟାକ, ବାହ୍ଲବ, ପାରଟ, ଖଶ, ଦରଦ, କାଶ୍ମୀରୀ, ଗାନ୍ଧାର, ରୌରସ, କୁହ, ସଇନ୍ଧବ, ରନ୍ଧ୍ରକରକ, ଚମଠ, ଅଭୀର, ରୋହକ, ଗାନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ବିଦ୍ୟାଧର, ନାଗ, କିରାତ, ପୁଲିନ୍ଦ, କୁରୁ, ଭାରତ, ସୁହ୍ମ, ଉତ୍ତର, ବଙ୍ଗ, ତାମ୍ରଲିପ୍ତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶ ଏହି ନଦୀମାନଙ୍କ ଜଳରେ ଉପକୃତ ହେଲେ। ପରେ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ପାଇଁ ସେ ଲବଣ ସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ନିଶାଧ ଓ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ ଭୂମିକୁ ଜଳ ଦେଇ, କେକର, ଔଷ୍ଠକର୍ଣ୍ଣ, କିରାତ ଦେଶକୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୂମିକୁ ଜଳ ଦେଲେ। ସମୁଦ୍ରପରିଧି ଏବଂ ପୂର୍ବଦିଗରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରବାହ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା। ପାବୟ ଭୂମି, ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସରୋବର ଏଠାରେ ଅଛି। ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ସେ ଜାନକୀ, କୁଠ, ପ୍ରଭରଣ ଦେଶକୁ ଗଲେ। ପରେ, ନଳିନୀ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭୂମିକୁ ସେବା କରି, ବହୁ ପର୍ବତକୁ ଭେଦ କରି ପାର ହେଲେ। ଚରଣ ମାଟିଆ ପାହାଡ଼ ଓ ମରୁଭୂମିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ବିଦ୍ୟାଧର ଦେଶକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ଶତ-ଶତ ନଦୀ ଓ ନାଲା ଅଛି। ଭକ୍ୱୌକସା ନଦୀ କୂଳରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁରଭି ଅରଣ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ଯଜ୍ଞ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଚାରି ଅଞ୍ଚଳ କୁବେରଙ୍କ ପରିଚାରକ ଭାବେ ଗଣିତ। ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଧନରେ ସେମାନେ ପ୍ରତିଏକ ଅନ୍ୟଅନ୍ୟର ଦୁଇ ଗୁଣା। ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଏଠାରେ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମତୀ ନଦୀ ଅଛି। ନିଶାଧ ପର୍ବତରେ ବିଷ୍ଣୁପଦ ନାମକ ହ୍ରଦ ଅଛି। ଏହି ମେରୁ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ନାମକ ମହାହ୍ରଦ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।