ଶ୍ୱେତ ନାମକ ନଉଟି ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ଅଂଶ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଟୁଟ ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛି । ଏହାର ସଂଖ୍ୟା କେବଳ ଏମାନେ ଜାଣିପାରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରକୃତ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶ୍ରୀମାନ୍ କୁବେର ତାଙ୍କ ରାକ୍ଷସ ସହ ନିବାସ କରନ୍ତି । କୈଳାସ ପାଦଦେଶରୁ ଏକ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶିତଳ ଜଳର ମଙ୍ଗଳମୟ ନଦୀ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଯାହା ଦେବୀୟ ମୂଳରୁ ମନୋହର ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ ଭାବେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । କୈଳାସର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅଛି ଦେବୀୟ ଔଷଧ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ଏକ ପର୍ବତ । ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ନାମକ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ ଏବଂ ମାଣିକ୍ୟ ଭଳି ଚମକୁଛି । ଏହି ପବିତ୍ର ପର୍ବତରୁ ସ୍ୱଚ୍ଛୋଦା ନାମକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳର ଏକ ନଦୀ ଭାଗିଯାଏ । ଏହି ପର୍ବତରେ ମଣିଭଦ୍ର ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହ ବାସ କରନ୍ତି । ପବିତ୍ର ମନ୍ଦାକିନୀ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛୋଦା ନଦୀ, ଦୁଇଁଟି ଶୁଭ୍ର ଜଳର ନଦୀ, ଏଠି ଅଛନ୍ତି । କୈଳାସର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅଛି ଶିବ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଔଷଧ ଭରିତ ପର୍ବତ । ସେଠାରେ ଲୋହିତ ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହାର ସୁନା ଶିଖର ରବି ଭଳି ତେଜମୟ । ସେଠାରୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରବଳ ଲୌହିତ୍ୟ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ଏହି ପର୍ବତରେ ଯକ୍ଷ ମଣିଧର ନିବାସ କରନ୍ତି, ଯିଏ ବଡ଼ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଦର୍ଶାନ୍ତି । କୈଳାସର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଛି ତୀବ୍ର ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଔଷଧ ଭରିତ ପର୍ବତ । ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଧାତୁରେ ତିଆରି ଏକ ବିଶାଳ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ବିଜୁଳି ଭଳି ଚମକୁଛି । ସେଠାରୁ ପବିତ୍ର ସରୟୂ ନଦୀ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । କୁବେରଙ୍କ ସେବକ ବଶୀ, ପ୍ରହେତିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସେଠି ବାସ କରନ୍ତି । ସେ ଭୟଙ୍କର ବାୟୁଚାରୀ ଏବଂ ଶତାଧିକ ଭୟଙ୍କର ଯକ୍ଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା । ଏଠି ଅରୁଣ ନାମକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ସୁନା ଧାତୁରେ ତିଆରି ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ୱଳ । ଏହି ପର୍ବତକୁ ଶୁଭ୍ର ଶତକୁମ୍ଭ ଧାତୁର ଶିଳାମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି । ଏଠି ମୁଞ୍ଜ ଘାସ ଏବଂ ହିମରେ ଆବୃତ୍ତ ଏକ ବିଶାଳ ଦେବୀୟ ଦୁର୍ଗପର୍ବତ ଅଛି । ଏହାର ମୂଳରୁ ଶୈଳୋଦା ନାମକ ହ୍ରଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ଏହି ହ୍ରଦ ସୀତା ଏବଂ ଲବଣ ସାଗର ଦୁଇଁ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି । କୈଳାସର ବାମ ଓ ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଛି ଶିବଙ୍କ ପର୍ବତ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଔଷଧ ଉପଲବ୍ଧ । ସେଠାରେ ହିରଣ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ଓ ଦେବୀୟ ମଣିମୟ ପର୍ବତ ଅଛି । ସେଠାରେ ବିନ୍ଦୁସାର ନାମକ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହ୍ରଦ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଭାଗୀରଥ ବାସ କରିଥିଲେ । ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ତିର୍ନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି । ସୋମଙ୍କ ପାଦଦେଶରୁ ଗଙ୍ଗା ଜନ୍ମ ନେଇ ସାତଟି ଧାରାରେ ବିଭକ୍ତ ହୁଏ । ସେଠାରେ ବଳିଦାନ କରି ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ରାତିରେ ଏଠି ତ୍ରିପଥଗା ନାମକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବୀ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି । ସେ ଭବଙ୍କ ପରମ ଦେହରେ ପତିତ ହେଲେ ଏବଂ ଯୋଗମାୟା ତାଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ । ସେମାନେ ବିନ୍ଦୁସାର ହ୍ରଦ ତିଆରି କଲେ, ଏହିପରି ଏହା ବିନ୍ଦୁସାର ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା । ରାଜା ଭାଗୀରଥ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦେରି ଦେଖି ମନରେ ଚିନ୍ତା କଲେ । ଶଙ୍କର ତାଙ୍କ ଅନ୍ଧକାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ କ୍ରୂର ଆଶା ବୁଝିଲେ । ଦେବୀଙ୍କ ଅହଂକାର ଜାଣି ଶଙ୍କର ନଦୀ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ । ସେହି ସମୟରେ ରାଜାକୁ ନିଜ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି, ଶଙ୍କର କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହିପୂର୍ବରୁ ଏହା ପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲି, ଏହି ନଦୀ ପାଇଁ ।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, "ସୁନା ନଦୀକୁ ଧାରଣ କର," ଭାଗୀରଥଙ୍କ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ।