ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତ ଏକ ଅତି ବିଶାଳ ପର୍ବତ, ଯାହାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଚଉତିଶ ହଜାର ମାପରେ ବିସ୍ତୃତ। ଏହି ପର୍ବତ ପୃଥିବୀ ଉପରି ଚାଳିଶ ହଜାର ମାପ ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି। ଏହାର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମଲ୍ୟବନ୍ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତ ସମାନ ମାପରେ ଅଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ୍ ମେରୁ ପର୍ବତ ନିଜ ସ୍ୱୟଂ ମାପରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି। ଏହାର ପ୍ରସ୍ତ ଏହି ସମାନ ଅଛି, ଏବଂ ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଏକ ନିୟୁତ ମାପରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ। ଏହି ପର୍ବତମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅନୁକ୍ରମେ କମିଯାଉଛି, ଏବଂ ସେମାନେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଆକୃତିରେ ଥିବା ଭାବରେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଜମ୍ବୁ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହା ଜଳରେ ଭରିଆ, ଏବଂ ଏହା ଭଙ୍ଗା ଏବଂ କଜଳର ରଙ୍ଗରେ ଅନ୍ଧକାର ଦେଖାଯାଉଛି। ଏଠି ଏକ ମହା, ନିତ୍ୟ ଜମ୍ବୁ ଗଛ ଅଛି, ଯାହାର ନାମ ସୁଦର୍ଶନ। ଏହି ଗଛର ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହି ଭୂମିକୁ "ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ" ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ମିଳିଛି। ଏହି ଗଛର ରାଜା ଗଛର ଉଚ୍ଚତା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଯାଏ। ଏହି ଗଛର ଫଳର ମାପ ସତ୍ୟଦର୍ଶୀ ଋଷିମାନେ ଗଣନା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଫଳର ରସ ଏକ ନଦୀ ଭାବରେ ଝରିଯାଏ ଏବଂ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଏଠି ଯେଉଁମାନେ ଜମ୍ବୁ ଗଛ ନିକଟରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବଦା ଏହି ରସ ପିଇଥାନ୍ତି। ଏଠି କେବେ ଭୁକ୍ତି, କ୍ଲାନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ନିଦ୍ରା ଆସେନାହିଁ। ଏହି ରସ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପା ଲାଲ ପୋକାର ରଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ। ଏହା ଝରିବା ସମୟରେ ଦେବମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀମୟ ସୁନା ଭାବରେ ଚମକି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ। ପ୍ରଭୁଙ୍କର କୃପାରେ ପୃଥିବୀ ମୃତ ଲୋକମାନେକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ। ହେମକୁଟ ପର୍ବତରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କ ଅପ୍ସରା ଗୋଷ୍ଠୀ ସହିତ ଅବସ୍ଥିତ। ମେରୁ ପର୍ବତରେ ତିରିଶି ତିନି ଦେବତା, ଯେଉଁମାନେ ବିଦିପ୍ରାୟ ଯଜ୍ଞର ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ବିହାର କରନ୍ତି। ଦୈତ୍ୟ ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତର ନଉଟି ଭାଗ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ତାଙ୍କ ନିଜ ଅଂଶ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ଥିତ। ସେମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଗଣନା କରିପାରିବା ନୁହେଁ; ଏହି ମହିମା କେବଳ ଏହାକୁ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପ୍ରତ୍ୟୟ କରିପାରିବେ। ଏଠି କୁବେର ତାଙ୍କ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଅବସ୍ଥିତ। କୈଳାସ ପର୍ବତର ପାଦରୁ ଏକ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶୀତଳ ଜଳର ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ସରୁ ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। କୈଳାସର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧ ଗୁଣ ଭରିଥିବା ପର୍ବତ ଅଛି। ଏଠି ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ନାମକ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ରର ଭଳି ଚମକୁଛି ଏବଂ ମଣି ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ପର୍ବତରୁ ସ୍ଵଚ୍ଛୋଦା ନଦୀ ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଏହି ପର୍ବତରେ ମଣିଭଦ୍ର ତାଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ସହିତ ଅବସ୍ଥିତ। ପବିତ୍ର ମନ୍ଦାକିନୀ ଏବଂ ସ୍ଵଚ୍ଛୋଦା ଦୁଇ ନଦୀ ଏଠି ଉନ୍ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ପ୍ରବାହିତ। କୈଳାସର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଶିବ ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଔଷଧ ଗୁଣ ଭରିଥିବା ପର୍ବତ ଅଛି। ଏଠି ଲୋହିତ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହାର ସୁନା ଶିଖର ରବିର ଭଳି ଚମକୁଛି। ଏଠିଠାରୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ବଳିଷ୍ଠ ଲୌହିତ୍ୟ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଏହି ପର୍ବତରେ ବିଶେଷ ଯକ୍ଷ ମଣିଧର ଅବସ୍ଥିତ। କୈଳାସର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଔଷଧ ଗୁଣ ଭରିଥିବା ପର୍ବତ ଅଛି। ଏଠି ଏକ ବିଶାଳ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଧାତୁରେ ଗଠିତ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେବାରେ ଆକାଶୀୟ ଦୀପ୍ତି ଭଳି। ଏଠିଠାରୁ ପବିତ୍ର ସରୟୂ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠି କୁବେରଙ୍କର ଉପାସ୍ତି ବଶୀ, ପ୍ରହେତିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅବସ୍ଥିତ। ସେ ଭୟଙ୍କର ଆକାଶୀୟ ଜନମାନେ ଏବଂ ଶତାଧିକ ଯକ୍ଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା। ଏଠି ଅରୁଣା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ, ସୁନା ଧାତୁରେ ଗଠିତ ଏବଂ ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ।