ଏହି ଦିବ୍ୟ ଭୂମିରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ବଡ଼ ଚାଁଦିର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଦେହରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ହରିବର୍ଷରେ ସମସ୍ତେ ଶୁଧ୍ଧ ଓ ମଧୁର ଉଖୁରସ ପାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ହୃଦୟ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରହେ। ଏହି ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ଇଲାବୃତ୍ତ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ। ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାରାମାନେ ତାଙ୍କର ଆଲୋକ ଦେଉନାହାନ୍ତି। ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପଦ୍ମପତ୍ରର ସୁଗନ୍ଧ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ସେମାନେ ଜ୍ଞାନୀ, ସୁଖଭୋଗୀ ଓ ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ସେହି ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ତେରେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ମେରୁ ପର୍ବତରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଏହି ଭୂମି ନ'ହଜାର ମାପରେ ପ୍ରସାରିତ। ଏହି ଭୂମି ଚାରିପାଖରୁ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଓ ଥାଳି ଆକୃତିର। ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତ ତିରିଶି ହଜାର ମାପରେ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଭୂମିରୁ ଚାଳିଶି ହଜାର ମାପରେ ଉଚ୍ଚ। ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମାଲ୍ୟବାନ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ସମାନ ମାପର। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ ମେରୁ ପର୍ବତ ତାଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ମାପରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହାର ପ୍ରସ୍ଥ ଏକ ନିୟୁତ ମାପର ଓ ଏହାର ଲମ୍ବ ତାହାପରି ଅନୁପାତିକ ଭାବରେ ହ୍ରାସ ପାଏ; ଏହି ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଆକୃତିର। ଏଠାରେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅଞ୍ଜନ ଭଳି କଳା ଭାଗିଥିବା ଜମ୍ବୁ ନଦୀ ବହୁଛି। ଏଠାରେ ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ଏକ ମହାନ ଓ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଜମ୍ବୁ ଗଛ ଅଛି। ଏହି ଗଛର ନାମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଭୂମିକୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ବୋଲି ପରିଚିତ। ଏହି ବୃକ୍ଷର ଶିର୍ଷ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଯାଏ। ଋଷିମାନେ ଏହି ବୃକ୍ଷର ଫଳର ମାପ ଗଣନା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଫଳର ରସ ଏକ ନଦୀ ଭାବେ ବହିଯାଏ ଓ ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଜମ୍ବୁ ଗଛ ପାଖରେ ଅଛନ୍ତି ସେମାନେ ସଦା ଏହି ରସ ପାନ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ଭୋକ, କ୍ଲାନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଘୁମ ନାହିଁ। ଏହି ରସ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପା (ଲାଲ ପୋକା) ଭଳି ଜ୍ଵଳମାନ ହୁଏ, ଝରିବାବେଳେ ଦେବତାଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ସୁନା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଏ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ଏଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ପରେ ଧରିତ୍ରୀ ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିନେଇଥାଏ। ହେମକୂଟ ପର୍ବତରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ବାସ କରନ୍ତି। ମେରୁ ପର୍ବତରେ ତିରିଶି ତିନି ଦିବ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଖେଳ କରନ୍ତି। ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ୱେତ ନାମକ ପର୍ବତ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଛି। ଏଠାରେ ନବଟି ଶ୍ୱେତ ଖଣ୍ଡ ଅଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ଅଂଶରେ ବିସ୍ଥାପିତ। ସେମାନଙ୍କ ଗଣନା କରିହେବା ନୁହେଁ, କେବଳ ଯେଉଁମାନେ ତତ୍ତ୍ୱ ସନ୍ଧାନ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଏହାକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି। ଏଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୁବେର ତାଙ୍କ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ବାସ କରନ୍ତି। କୈଳାସ ପର୍ବତର ପାଦଦେଶରୁ ଏକ ପବିତ୍ର ଓ ଶୀତଳ ଜଳର ନଦୀ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ସେଠାରୁ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। କୈଳାସର ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗେ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଉପଚାରର ଦିବ୍ୟ ପର୍ବତ ଅଛି। ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ନାମକ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ଚମକେ ଓ ମଣିମାଳିକା ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେଠାରୁ ଶୁଧ୍ଧ ଜଳର ଏକ ନଦୀ, ସ୍ୱଚ୍ଛୋଦା ନାମକ, ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଏହି ପର୍ବତରେ ମଣିଭଦ୍ର ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ବାସ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ପବିତ୍ର ମନ୍ଦାକିନୀ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛୋଦା ନଦୀ, ଦୁଇଁଟି ଶୁଧ୍ଧ ଜଳର ନଦୀ ଅଛି।