ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ରୂପାନ୍ତରଣ କିପରି ହୁଏ, ଏହାର ନିଶ୍ଚୟ ଏଠି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉପରକୁ କିମ୍ବା ତଳକୁ କେମିତି ଯାନ୍ତି, ଏହି ଉଦ୍ଧରଣ ଓ ଅଧୋଗତିର ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ଏଠି ଅନେକ ଦୁଃଖ ଓ ଦୁଃଖର ବିବରଣା ଅଛି, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବାର ଅତି କଠିନତା ବିଷୟରେ କହାଯାଇଛି, କାରଣ ଅସଙ୍ଗତା ଦ୍ୱାରା ଦୋଷ ଦେଖିବାରୁ ଏହା ଅତି ଦୁର୍ଲଭ। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଭେଦ ଦେଖିବା ବନ୍ଦ ହୁଏ, ତୁମର ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ୱଭାବ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଲାଭ କରିଲେ, ଏକାଉଁ କିଛି ଭୟ ରହେ ନାହିଁ। ଏଠି ବିଶ୍ୱର ଶୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପରିବର୍ତ୍ତନର କଥା ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ମୁନିମାନଙ୍କର ଶୃଷ୍ଟି, ଯାହା ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ, ଏହା ମଧ୍ୟ ଏଠି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଛି। ଏଠି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୌଦାସଙ୍କ ପାଞ୍ଜା ଏକତ୍ର କରିବା ଘଟଣା କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ମହାମୁନି ବ୍ୟାସ, ଯିଏ ପିତୃର କନ୍ୟାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଛି। ପରାଶର ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଭୁ ଏକ ଚତୁର୍ଯ୍ୟ ବେଦକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭଜିତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଓ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ବେଦର ଅନେକ ଶାଖା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ଧର୍ମ ଲାଗି ଅଧିକ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ। ସୁନାଭା, ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ, ସାତ ଅଙ୍ଗ ଓ ଶୁଭ୍ର ଷ୍ଟୁତି ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପଛରେ ଅନୁକ୍ରମରେ ଯାଇ, ତୁମେ ପାଠ ଲାଭ କରିପାରିବେ। ସେ ଭୂମିକୁ ପବିତ୍ର ବୋଲି ଗଣନା କରାଯାଇଥିଲା; ସେ ସମୟରେ ପ୍ରଭୁ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା, ଗର୍ଭ, ଯବାହାରା ଏବଂ ନୈମିଷେୟ ଏହି ଅଞ୍ଚଳମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଏହି ସମୟରେ, ନୈମିଷର ମୁନିମାନେ ବେଦବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଏହି ନୈମିଷର ମୁନିମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୟାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଏମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଅତିଥି ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରି ଆଦର ଦେଇଥିଲେ। ରାଜା ବିଦାୟ ନେଲେ, ଅନ୍ୟ ରାଜା ଓ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ। ପରେ, ଏଠି ମହାମୁନିମାନେ ପୁନଃ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଏକ ସଭା ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ। ନୈମିଷର ମୁନିମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଯଦୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ତ୍ୱରଣ୍ୟ ଓ ଦଶ ହଜାର ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବିଷୟ ଓ ପୁରାଣର ସାରାଂଶ ଏଠି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ବଡ ଅର୍ଥର ମଧ୍ୟ ସାର ଏଠି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଅଧ୍ୟୟନକୁ ସହଜ କରେ। ଯିଏ ଏହି ପ୍ରଥମ ଅଂଶକୁ ଭଲ ଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥାଏ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ, ସେ ଲୋକ ଉତ୍ତମ ଫଳ ଲାଭ କରିଥାଏ। ଚାରି ବେଦ, ତାଙ୍କ ଉପଂଗ ଓ ଉପନିଷଦ୍ ଜଣା ଥିଲେ, ବେଦ ଅଳ୍ପ ଜ୍ଞାନୀକୁ ଭୟ କରେ, ଭାବେ - "ସେ ମୋତେ ନଶ୍ୱ କରିବେ।" ଏହି ଅଂଶ ଲାଭ କରି ଅବିମୂଡ଼ ହେବା ଉଚିତ; ଅଭିପ୍ରେତ ମାର୍ଗ ଲାଭ ହେବ। ଏହାର ନିରୁକ୍ତି ଜଣା ଲୋକ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଉଛି; ବିନାଶ ସମୟରେ ପୁନଃ ଫେରା ନାହିଁ। ଏଥିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା - ସେ ଅଚରଜ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ? ଏବଂ ଏଠି କିପରି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ପୁରାଣ କଥା କହିଥିଲେ? ଏଭଳି ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସୂତ ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଦେଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଯେତେ ଦିନ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିଲା, ଏବଂ କିପରି ନିୟମିତ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଚାଲିଥିଲା। ସେଠି, ଇଡ଼ା ଜନାନୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ଶାମିତ୍ର, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି, ସେଠି ଥିଲେ।