ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଦୀମାନଙ୍କର ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି । ପ୍ରଥମେ ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି ଇରାବତୀ, ବିତସ୍ତା, ବିପାଶା, ଦେବିକା ଏବଂ କୁହୂ ନଦୀଙ୍କର । ଏହାପରେ କୌଶକୀ, ତ୍ରିଦିବା, ନିଷ୍ଠୀବୀ ଏବଂ ଗେଡକୀ ନଦୀଙ୍କ ନାମ ଆସିଛି । ତାପରେ ବେଦା, ସ୍ମୃତି, ବେଦବତୀ, ବୃତ୍ରଘ୍ନୀ, ସିନ୍ଧୁ ଏବଂ ରେବା ନଦୀଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି । ପାଶା, ଚର୍ମଣ୍ବତୀ, ନୂପା, ବିଦିଶା ଓ ବେତ୍ରବତୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ତାଲିକାରେ ଅଛନ୍ତି । ଏହିପରି ଶୋଣ, ମହାନଦା, ନର୍ମଦା, ସୁରସା ଓ କ୍ରିୟା ନଦୀ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି । ତମସା, ପିପ୍ପଳା, ଶ୍ୟେନା, କରମୋଦା ଓ ପିଶାଚିକା ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଅଛନ୍ତି । ସନେରୁ, ଶୁକ୍ତିମତୀ, ମଙ୍କୁଟି, ତ୍ରିଦିବ ଓ କ୍ରତୁ ନଦୀ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି । ତପୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ, ନିର୍ବିନ୍ଧ୍ୟା, ଶ୍ରୀପା ଓ ନିଷାଧ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ । ଏହିପରି ଟୋୟା, ମହାଗୌରୀ, ଦୁର୍ଗା ଓ ବନ୍ନଶିଳା ନଦୀଙ୍କ ନାମ ଆସିଛି । ଗୋଦାବରୀ, ଭୀମରଥୀ, କୃଷ୍ଣାବେଣା ଓ ବଞ୍ଜୁଳା ନଦୀ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି । ସାହ୍ୟ ପର୍ବତର ଚରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦକ୍ଷିଣାବାହି ନଦୀମାନେ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ । ମଲୟା ପର୍ବତରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ଶିତଳ ଜଳ ଥିବା ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଗଣନା କରାଯାଇଛନ୍ତି । ଲଙ୍ଗୁଳିନୀ, ବଂଶଧାରା ଓ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତର କନ୍ୟାମାନେ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି । କୃପା ଓ ପଳାଶିନୀ ମଧ୍ୟ ଶୁକ୍ତିମତୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି ଜଣାଯାଉଛନ୍ତି । ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀମାନେ ବିଶ୍ୱର ମାତୃ ଭାବରେ ଗୃହୀତ, ଏବଂ ସଂସାରର ପାପ ନାଶକ । ଏହି ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାରେ କୁରୁ, ପଞ୍ଚାଳ, ଶାଲ୍ବ, ମଦ୍ରେୟ ଓ ଜଙ୍ଗଳ ଜନଗୁଷ୍ଠୀ ନିବାସ କରନ୍ତି । ଏହିଠାରେ ମତ୍ସ୍ୟ, କୁଶଳ, ସୌଶଳ, କୁନ୍ତଳ ଏବଂ କାଶୀ-କୋଶଳ ଲୋକମାନେ ବସିଥାନ୍ତି । ଏହି ମଧ୍ୟଦେଶର ମୁଖ୍ୟ ଜନଗୁଷ୍ଠୀମାନେ ଏହିପରି ଉଲ୍ଲେଖିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଏହି ଦେଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏବଂ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ । ଏଠି ଦେବବୃକ୍ଷ ଓ ଔଷଧିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଦେଶ । ଏହିପରି ତାପରେ ପୂର୍ବ ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହୋଇଯାଇଛି । ଏହାପରେ ଅପରାନ୍ତ, ମୁହ୍ମା, ପଞ୍ଚାଳ ଏବଂ ଚର୍ମମଣ୍ଡଳର ଲୋକମାନେ ଉଲ୍ଲେଖିତ । ଚୀନ, ତୁଷାର, ପଲ୍ଲବ ଏବଂ ପର୍ବତ ଗୁହାରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି । ଅଭିଷହ, ଉଲୁତ, କେକୟ ଓ ଦଶମାଳିକ ଜନଗୁଷ୍ଠୀ ବର୍ଣ୍ଣିତ । କମ୍ବୋଜ, ଦରଦ, ବର୍ବର ଓ ଅଙ୍ଗଲୋହିକ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ । ଲମକ, ତଳଶଳ, ଭୂଷିକ ଏବଂ ଇଜିକ ଲୋକମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି । ତୋମର, ହଂସଭଙ୍ଗ, କଶ୍ମୀରୀ ଓ ତଙ୍ଗଣ ଜନମାନେ ଅଛନ୍ତି । ଝିଲ୍ଲିକା, ଅହୁକ, ହୁଣ ଦର୍ବ ଏବଂ ପ୍ଲବଙ୍ଗ, ମଳଦ, ମଳବର୍ତ୍ତିକ ଲୋକମାନେ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ । ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ, ପୁଣ୍ଡ୍ର, ବିଦେହ, ତାମ୍ରଲିପ୍ତକ ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି । ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶର ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ସେତୁକ, ମୂଷିକ, କ୍ଷପଣ ଏବଂ ଵନବାସିକ । ଅଭୀର, ଐଷିକ, ଆଟବ୍ୟ, ସରବ ଲୋକମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି । ପୌରିକ, ମୌଳିକ, ଶ୍ମକ ଓ ଭୋଗବର୍ଧିନ ଲୋକମାନେ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ । ଏହିପରି ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶର ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପୌଳେୟ, କିରାତ, ରୂପକ ଓ ତାପକ ଲୋକମାନେ । ନାସିକ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ନର୍ମଦା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଜନମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି । କଛ୍ଛିପ, ସୌରାଷ୍ଟ୍ର, ଅନର୍ତ୍ତ, ଅର୍ବୁଦ ଲୋକମାନେ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ । ମଳଦ, କରୁଥ, ମେକଳ ଏବଂ କୈତ୍କଳ ଲୋକମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି । ତୋଷଳ, କୋଶଳ, ତ୍ରିପୁର ଏବଂ ବୈଦିଶ ଲୋକମାନେ ଏହି ଦେଶର ଅଂଶ । ଏଭଳି, ଏହି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଓ ଜନଗୁଷ୍ଠୀମାନେ ଏହି ଭୂମିକୁ ମହାନ ଏବଂ ପବିତ୍ର କରିଛନ୍ତି, ସଂସାରର ମାତୃଭୂମି ଭାବେ ପୂଜିତ ।