ମେରୁ ପର୍ବତର ବିଶାଳ ପରିଧି ଚାରିପାଖରେ ଚାଳିଶି ହଜାର ଯୋଜନା ଅଟୁଟ ଭାବେ ଘେରି ରହିଛି। ଏହି ପର୍ବତ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଆକୃତିରେ ମାପାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହାର ସମସ୍ତ ପରିଧି ଏକାକାର। ମେରୁ ପର୍ବତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାନ, ଦିବ୍ୟ ଓ ଦେବୀୟ ଔଷଧୀ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସର୍ପ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ବାସ କରନ୍ତି। ମେରୁ ପର୍ବତ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଓ ଜନ୍ମଦାତା ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଛି। ମେରୁ ପଶ୍ଚିମେ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ, ଭାରତ ଓ କେତୁମାଳ ନାମକ ଦେଶ ଅବସ୍ଥିତ। ଗନ୍ଧମାଦନ ପାଖରେ ପରଇଷାପରଗଣ୍ଡିକା ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠିର ଦୂରତା ବତ୍ରିଶି ହଜାର ଯୋଜନା। ଏଠାରେ କେତୁମାଳମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବାସ କରନ୍ତି। ସେଠାର ମହିଳାମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର, ପଦ୍ମପାତ୍ର ଭଳି ଚମକୁଛନ୍ତି। ଏଠିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଯେଉଁଥିଲେ ପ୍ରଭୁ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏବଂ ଚିନ୍ତାର ଗତିରେ ଚଳିଥିବା ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ। ମାଳ୍ୟବତ ପର୍ବତ ପାଖରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅପୂର୍ବା ଗଣ୍ଡିକା ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ଏଠିରେ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ମନ ନେଇ ବାସ କରନ୍ତି। ସେଠି ଥିବା ପୁରୁଷମାନେ ଧଳା ରଙ୍ଗର, ଉତ୍ସାହ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପ୍ରଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ରଙ୍ଗ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି। ସେମାନଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ। ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ନୀଳ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ଏଠିର ମହିଳାମାନେ ଭୋଗରେ ନିଷ୍ଠା, ଶୁଧ୍ଧ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର କ୍ଷୟ ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧରୁ ମୁକ୍ତ। ଏଠି ଏକ ବିଶାଳ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହା ଲାଲ ରଙ୍ଗର। ଏହି ଗଛର ବୟସ୍ ଦଶ ହଜାର ଦଶ ଥର ଏବଂ ତା'ଉପରେ ପାଞ୍ଚଶେ ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ଲକ୍ଷ ପାଞ୍ଚଶେ ବର୍ଷ। ଶୃଙ୍ଗବତ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଶ୍ୱେତର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତିର ଲୋକମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟ ଏଗାର ହଜାର ବର୍ଷ। ଏଠି ଏକ ବିଶାଳ ଲକୁଚ ଗଛ ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ଷଡ୍ରସ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ। ଶୃଙ୍ଗବତ ପର୍ବତର ତିନିଟି ବଡ଼ ଚୂଡ଼ା ଅଛି, ଯାହା ବିଶାଳ ଓ ଉଚ୍ଚ। ସେଥିରେ ଗୋଟିଏ ଚୂଡ଼ା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମଣି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ରାଜପ୍ରାସାଦ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, କୁରୁମାନେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏଠି ଗଛରେ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ଅଟୁଟ ଭାବେ ଉଗୁଠିଯାଏ। ସେଠି ଉତ୍ତମ ମଧୁ ଚୁଇଁ ଚୁଇଁ ଝରେ, ଯାହା ସୁଗନ୍ଧ, ରଙ୍ଗ ଓ ରସରେ ସମୃଦ୍ଧ। ଏଠି ଦୁଧ ସଦା ଝରେ, ଯାହା ଷଡ୍ରସ ଓ ଅମୃତ ସମାନ। ସମସ୍ତ ଋତୁର ସୁଖ ଏଠି ମିଳେ, କେବେ ମାଟି ନାହିଁ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ। ଏଠି ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ କୁଳ, ଧନ ଏବଂ ଚିରଯୁବାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଗାୟମାନଙ୍କ ଦୁଧ ପିଅନ୍ତି, ଯାହା ସତ୍ୟକୁହାଯାଏ ଅମୃତ ସମାନ। ସେମାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର, ରୂପ ଓ ପ୍ରେମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଏକାକାର। ସେମାନେ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ଲୀନ। ସେମାନେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୀର୍ଘାୟୁଷ୍ୟୀ ଏବଂ ପରସ୍ତ୍ରୀରେ ଆସକ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଜଗତ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ପରମ ପ୍ରମାଣ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରନ୍ତି। ଏଠିଏଁ ଆଉ କଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି? ଏହି ଚୌଦ୍ଦ ମନୁ ଆଉଥରେ ସୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରଜାପତି ହେଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ରୋମହର୍ଷଣ ତାଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ। ଏବେ, ଏହି ମଧ୍ୟମ ଅଞ୍ଚଳ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର, ଯାହା ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।