କ୍ରୋଧର ପରେ, ବଂଶର ବିସ୍ତାର ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କଥା ହେଉଛି। ଦେବାବୃଦ୍ଧ, ଅନ୍ଧକ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଧୃଷ୍ଟଙ୍କ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଏଠି ବିବରଣା ହେଉଛି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମଣିରତ୍ନଙ୍କ ରତ୍ନ ଲାଭ କଥା ବିବରଣା କରାଯାଏ। ଶୂରଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏବଂ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ କୃତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି। ଅପାର ପ୍ରଭା ଧାରଣ କରିଥିବା ବାସୁଦେବ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଏଠି ବିବରଣା ହେଉଛି। ଦେବ ଓ ଦାନବ ଉଦ୍ଭବ ହେବା ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଜନନୀଙ୍କ ବଧ କରିଥିଲେ। ଭୃଗୁ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ମାତାଙ୍କୁ ଉତ୍ଥାନ କରିଥିଲେ। ନରସିଂହ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଅପରାଧ ନାଶକ ଦେବତାଙ୍କ ବିବରଣା ହେଉଛି। ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶର୍ବଙ୍କ ଷ୍ଟୋତ୍ର ରଚିତ ହେଉଛି। ଏଠି ଶୁକ ମହାତ୍ମା ଜୟନ୍ତୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି। ବୃହସ୍ପତି, ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁନି, ଶୁକଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ। ଏଠି ଯଦୁଙ୍କ ଅନୁଜ ପୁତ୍ର ତୁର୍ବସୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ମହାତ୍ମା ରାଜାମାନେ ଥିଲେ। ବିବ୍ରର୍ଷଙ୍କ ଆତିଥ୍ୟ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ, ଧର୍ମ ଆଧାରରେ ବିବରଣା ହେଉଛି। ହରାଙ୍କ ବଂଶର ମହିମା ଛୁଇଁବା, ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ବୀରତାର କୀର୍ତ୍ତି ଏଠି ବିବରଣା ହେଉଛି। ଭବିଷ୍ୟତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣା ମଧ୍ୟ ହେଉଛି। ସମୟ-ସମୟରେ, ସ୍୵ଭାବିକ ଏବଂ ଶେଷ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିବା ଏବଂ ଭୟାନକ ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ବିବରଣା ହେଉଛି। ସପ୍ତ ଲୋକ—ଭୂ ଆଦିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି—ବିବରଣା ହେଉଛି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାପ ଯୋଜନା ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍ପତ୍ତି କରାଯାଏ। ସମସ୍ତ ଜୀବ ରୂପାନ୍ତର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏଠି ହେଉଛି। ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓ ଅଧୋଗତି ଧର୍ମ ଅଧର୍ମ ଆଧାରରେ ବିବରଣା କରାଯାଏ। ଅନେକ ଦୁଃଖ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅସ୍ଥିରତା ବିବରଣା ହେଉଛି। ବିରକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦୋଷ ଦେଖିବାରୁ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତିର ଅସୁବିଧା ବିବରଣା ହେଉଛି। ଭିନ୍ନତା ଦୃଷ୍ଟି ଶେଷ ହେବା ସମୟରେ, ତୁମର ଶୁଦ୍ଧ ସ୍୵ରୂପ ସେଠି ଉପସାରିତ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଦ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥିଲେ, କେଉଁ ଭୟ ରହିନଥିଲା। ଏଠି ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ ଏବଂ ଜଗତର ରୂପାନ୍ତର ବିବରଣା ହେଉଛି। ପାପ ନାଶକ ଋଷିମାନେ ଏଠି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ। ସୌଦାସଙ୍କ ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏଠି ଏକତ୍ର କରିଥିଲେ। ମହା ମୁନି ବ୍ୟାସ ପିତୃଙ୍କ ଝିଅଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ପରାଶରଙ୍କ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଶତ୍ରୁତା ବିବରଣା ହେଉଛି। ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଭୁ ଏକ ଚତୁର୍ବିଭାଗ ବେଦକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଏବଂ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବେଦର ଅନେକ ଶାଖା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଋଷିମାନେ ଧର୍ମ ଅଭିଲାଷାରେ ଅଧିକ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ। ସୁନାଭ, ଦିବ୍ୟ ରୂପର, ସାତ ଅଙ୍ଗ ଏବଂ ଶୁଭ ସ୍ତୁତି ସହିତ ବିବରଣା ହେଉଛି। ତାଙ୍କ ପଛରେ କ୍ରମରେ ଯାଇ, ପଠନ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବେ। ସେ ଭୂମି ପବିତ୍ର ବିଚାର କରିବା ଯୋଗ୍ୟ; ସେ ସମୟରେ, ପ୍ରଭୁ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା, ଗର୍ଭ, ଯବାହାର ଏବଂ ନୈମିଷେୟ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି। ଏହି ସମୟରେ, ନୈମିଷ ଅରଣ୍ୟରେ ଋଷିମାନେ ନିୟମିତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।