ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ସଦା ବିଧିବତ୍ ରୂପରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ରୁଦ୍ର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା, ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ମିଶ୍ର ଦେହଧାରୀ। ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଗି ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଭଗବାନ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ; ଏହି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ତ୍ରୟମ୍ବକ ଭାବରେ ଡାକାଯାଏ। ପବିତ୍ର କୁଶ ଘାସର ଉତ୍ସ ମଧ୍ୟ ତ୍ରୟମ୍ବକ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ, ଏହା ଭକ୍ତିର ଚିହ୍ନ। ତିନି ଭାଗର ପିଠା ଓ ତିନି ଖପର ଧାରଣ କରୁଥିବା ତିନି ସାଧନ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଯାଏ। ଏଭଳି, ପଞ୍ଚବର୍ଷ ଅବଧିକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏକ ଯୁଗ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି। ପରେ ଛଅଟି ଦଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହାକୁ ମଧୁ ଋତୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ନାମରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ। ସମୟ ଏକ ନଦୀର ଧାରା ପରି ସବୁକିଛିକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଏ। ପୁତ୍ର ପୁତ୍ରସନ୍ତାନମାନେ ଅନେକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଗଣନା କରିବା ଅସମ୍ଭବ। କିନ୍ତୁ, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୀର୍ତିରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ସେମାନେ ମହାସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସମାନ ଗର୍ବ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ନାମ ଓ ଆକୃତି ଅଛି। ଋଷି ଓ ମନୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକାକା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ଚାଲିଥିଲେ। ଏବେ ତାଙ୍କର କୀର୍ତିର ବିସ୍ତୃତ ଓ କ୍ରମବଦ୍ଧ ବିବରଣୀ ଶୁଣ। କେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଭୂମି, ସାତଟି ଦ୍ୱୀପ ଓ ନଗର ସହିତ, ଅଧିକୃତ ହେଇଥିଲା, ଏହା ଏବେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ। ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁର ଅନ୍ତରାଳ ଓ ପ୍ରଥମ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ, ଲୋକମାନେ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଲେ। ସେ ଭାଗ୍ୟବତୀ କନ୍ୟା କର୍ଦମ ମୁନିଙ୍କର ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯିଏ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ନାୟକ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଦଶ ଶୂରବୀର ଭାଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ସମାନ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ୍, ଦ୍ୟୁତିମାନ୍, ହବ୍ୟ, ସବନ, ଓ ସାଭ୍ର ଥିଲେ। ଏହି ଦ୍ୱୀପମାନେ, ଧର୍ମ ଓ ସୀମା ଅନୁସାରେ, ତାଙ୍କ ନାମରେ ଅଧିକୃତ ହେଲେ। ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ମେଧାତିଥି ହେଲେ। କୁଶ ଦ୍ୱୀପର ରାଜା ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ୍ ହେଲେ। ପ୍ରିୟବ୍ରତ ହବ୍ୟଙ୍କୁ ଶାକ ଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି କଲେ। ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପରେ ସବନଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାବୀତ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେହି ଦ୍ୱୀପ ମହାବୀତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ହବ୍ୟ, ଶାକ ଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି, ଅନେକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ—କୁସୁମୋତ୍ତର, ମୋଦାକା, ଏବଂ ସପ୍ତମ ମହାଦ୍ରୁଗ। କୁମାରରୁ କୌମାର ଦ୍ୱୀତୀୟ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ। ମଣୀବରୁ ଚତୁର୍ଥ ମଣୀବକ ଏଠାରେ ଜଣାଯାଏ। ମୋଦାକାରୁ ମୋଦାକା ଷଷ୍ଠ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ସେଉଁଠି, ସପ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଅଛି। କୁଶଳ, ମନୋନୁଗ, ଶୋଷ୍ଣ, ପାବନ, ଆନ୍ଧକାରକ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ଅଞ୍ଚଳ—ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂମି କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପର ନାମରେ ଅଛି। ମନ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଅଞ୍ଚଳ 'ମନୋନୁଗ', ଗର୍ବ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା 'ମାନୋନୁଗ', ଅନ୍ଧକାର ଅଞ୍ଚଳ 'ଆନ୍ଧକାର' ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ। ଏହି ସପ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭୂମି। ଉଦ୍ଭିଜ୍ଜ, ବେଣୁମାନ, ବୈରଥ, ଲବଣ, ଧୃତି ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ନାମ। ଉଦ୍ଭିଜ୍ଜ ପ୍ରଥମ ଅଞ୍ଚଳ, ବେଣୁମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱିତୀୟ, ଧୃତିମତ ପଞ୍ଚମ, ପ୍ରଭାକର ଷଷ୍ଠ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ। ଏଭଳି, ପ୍ରାଚୀନ ଦିନରେ ଦେବତା, ମନୁ, ଋଷି, ଏବଂ ଅନେକ ମହାପୁରୁଷମାନେ ନିଜ ନାମ, କୀର୍ତି ଓ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭୂମିକୁ ଅଧିକୃତ କରିଥିଲେ, ଏହି ପବିତ୍ର ଦ୍ୱୀପ ଓ ଅଞ୍ଚଳମାନେ ତାଙ୍କର ନାମରେ ଏଯାଁ ଅଛି।