ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନର ଆରମ୍ଭରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ପୁଣି, ସଠିକ ଧର୍ମ ନିୟମ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ, ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଜ୍ଞାନ ପଞ୍ଚଜନକୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା—ଯେଉଁମାନେ ହେଲେ ଜୈମିନି, ସୁମନ୍ତୁ, ଓ ବୈଶମ୍ପାୟନ। ଏହା ସହିତ, ଶୁଦ୍ଧ ଚରିତ୍ର, ନମ୍ର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମହାପୁରୁଷ ଶୂତକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଜ୍ଞାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ତୁମେ—ଏକ ମହାମୁନି, ଯିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ—ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ପରିକ୍ରମା କରି, ତୁମେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଥିଲେ। ସବିତୃ ସହିତ ଯେଉଁ ବୃହତ୍ ଯଜ୍ଞ ହେଉଥିଲା, ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞକାରୀ ଓ ଋଷିମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ସେଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ମନେ ଅତିଆନନ୍ଦିତ ହେଇଗଲେ। ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ସେ ଉତ୍ତମ, ବିସ୍ତୃତ ଆସନରେ ବସିଲେ। ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶାନ୍ତ ଓ ନମ୍ର ଚିତ୍ତରେ, ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ, ସମସ୍ତେ ଏକତା ଭାବରେ ଶୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏଠାରେ ଆମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଶୂତ, ତୁମେ ସେଇ ମୁନି ଓ ମହାତ୍ମା ବ୍ୟାସଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିଶୀଳ। ଦୟାବଶତଃ ସତ୍ୟ ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ ତୁମର ଚିତ୍ତ ଧୃଢ଼। ଆମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବୁ, ତୁମେ ସବୁ କଥା କହିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ଯାହା ଶୁଣିଛ, ତାହା ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହିତ ଆମକୁ କହିବାକୁ ଆମେ ଆଶା କରୁଛୁ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଶୂତ ନମ୍ର ଭାବରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନର ଉପଦେଶ ଦେଲେ: "ତୁମେ ଶ୍ରବଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଓ ସତ୍ୟ। ଯାହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏଠାରେ ତୁମେ ଶିଖିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।" ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ଅଶ୍ରୁ ଭରି, ସମସ୍ତେ ପୁନି ଶୂତଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ପତ୍ତି ଆମକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।" ଏହିପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯିବା ପରେ, ମହାତ୍ମା ରୋମହର୍ଷଣ, ଯିଏ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ କହିଲେ: "ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମାତରିଶ୍ୱାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରିତ ପୁରାଣ କଥା କହିବି। ଏଠାରେ ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ, ବଂଶାବଳୀ, ଓ ମନୁମାନଙ୍କ ଯୁଗର ଅନୁକ୍ରମଣିକା ଅଛି। ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରକ୍ରିୟା, ପ୍ରଥମ ଭାଗ ଓ ଅନେକ ଉପାଖ୍ୟାନର ସଂଗ୍ରହ ଅଛି। ଏହି ଚାରିଟି ଭାଗକୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି। ପୁରାଣ ସବୁ ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଣାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ, ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର, ବ୍ରତ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି। ମହାତ୍ତ୍ୱରୁ ବିଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସୃଷ୍ଟିର ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଛି। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପଞ୍ଜର, ସମୁଦ୍ର ଓ ଜଳର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ବିବରଣ ଏଠାରେ ଅଛି। ପଞ୍ଚଭୂତ, ମହାତ୍ତ୍ୱ ସହିତ, ଅବ୍ୟକ୍ତରେ ବିଲୀନ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ନଦୀ ଓ ପର୍ବତର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ବ୍ରହ୍ମବୃକ୍ଷର ମହିମା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ଏଠାରେ ଅଛି। ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଏଠାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଛି। ହରିଙ୍କ ଜଳ ଉପରେ ଶୟନ କରିବା ଓ ପୃଥିବୀ ଉଦ୍ଧାର କଥା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି। ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହ ଓ ସିଦ୍ଧମହାପୁରୁଷଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଦିବ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ବିଭାଜନ ଓ ସତ୍ୟବ୍ରତ ଜୀବମାନଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।