भूरिति व्याहृतेः पूर्व भूर्लोकश्च ततो ऽभवत्
'भूः' असा उच्चार केल्यावर त्यानंतर भू लोक उत्पन्न झाला.
तृतीयं स्वरितीत्युक्तो दिवं प्रादुर्बभूव ह
तिसरे, 'स्वः' असे नाव असलेले, दिव्य लोक म्हणून प्रकट झाले.
ततो भूः पार्थिवो लोको ह्यन्तरिक्षं भूवः स्मृतम्
त्याच्या नंतर भू म्हणजे पृथ्वी लोक, आणि भुवः म्हणजे आकाश असे ओळखले जाते.
भूतस्याधिपतिश्चाग्निस्ततो भूतपतिः स्मृतः
भू लोकाचा अधिपती अग्नी आहे, म्हणून त्याला भूतांचा स्वामी म्हणतात.
दिवस्य सूर्यो ऽधिपतिस्तेन सूर्यो दिवस्पतिः
दिव्य लोकाचा स्वामी सूर्य आहे, म्हणून सूर्याला दिव्य लोकाचा स्वामी म्हणतात.
विनिवृत्ताधिकारणां देवानां तत्र वै क्षयः
देवतांचा अधिकार संपला की, तिथे त्यांचा क्षय होतो.
तासां स्वायंभुवाद्यानां प्रजानां जननाज्जनः
स्वायंभुव वगैरे प्रजांचा जन्म झाला की, जन लोक निर्माण होतो.
कल्प एते यदा लोके प्रतिष्ठन्ति तदा तपः
हे कल्प जगात स्थिर झाले की, तेव्हा तप लोक असतो.
तपसा भावितात्मानस्तत्र संतीति वा तपः
ज्यांचं मन तपाने शुद्ध झालं आहे, ते तिथे राहतात किंवा त्याला तप लोक असं म्हणतात.
ब्रह्मलोकस्ततः सत्यः सप्तमः स तु भास्वरः
त्याच्या पुढे ब्रह्मलोक, म्हणजेच सत्य लोक, सातवा आणि तेजस्वी लोक आहे.
सर्वभूतपिशाचाश्च नागाश्च सह मानुषैः
सर्व प्राणी, भुतं, पिशाच आणि नाग, माणसांसह,
मरुतो मातरिश्वानो रुद्रा देवास्तथाश्विनौ
मरुत, मातरिश्वान, रुद्र, देव आणि अश्विनी,
आदित्या ऋभवो विश्वे साध्याश्च पितरस्तथा
आदित्य, ऋभु, विश्वेदेव, साध्य आणि पितर,
एते वैमानिका देवास्ताराग्रहनिवासिनः
हे सर्व वैमानिक देव तारे आणि ग्रहांमध्ये वास करतात.
शुक्राद्याश्चक्षुषान्ताश्च ये व्यतीता भुवं श्रिताः
शुक्रपासून डोळ्यांच्या क्षेत्रापर्यंत, जे मृत्यूनंतर पृथ्वीवर राहतात,
इत्येते क्रमशः प्रोक्ता ब्रह्मव्याहारसंभवाः
या सर्वांची क्रमाने माहिती सांगितली, जी ब्रह्माच्या उच्चारातून उत्पन्न झाली आहे.
तान्सर्वान्सप्तसूर्यास्ते अर्चिभिर्निर्दहन्ति वै
हे सर्व सात सूर्यांच्या किरणांनी जळून जातात.
भृगुः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुरित्येवमादयः
भृगु, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु आणि इतर अनुक्रमे,
निःसत्त्वा निर्ममाश्चैव तत्र ते ह्यूर्द्वरेतसः
तेथे ते सर्व निर्गुण, निष्कामी आणि ऊर्ध्वगामी वीर्य असलेले आहेत.
मन्वन्तराणां सर्वेषां सावर्णानां ततः स्मृताः
म्हणून सर्व सावर्ण मनुंची पुढे आठवण केली जाते.
योगं तपश्च सत्त्वं च समाधाय तदात्मनि
योग, तप आणि शुद्धता त्यांनी स्वतःमध्ये दृढ केली आहे.
सत्यस्तु सप्तमो लोको ह्यपुनर्मार्गगामिनाम्
सत्य हे सातवे लोक आहे, जे पुन्हा मार्गावर परत येत नाहीत त्यांच्यासाठीच आहे.
पर्यासपरिमाणेन भूर्लोकः समभिस्मृतः
त्याच्या विस्ताराने आणि मोजमापाने, भुलोकाची आठवण होते.
सूर्यध्रुवान्तरं यच्च स्वर्गलोको दिवः स्मृतः
सूर्य आणि ध्रुव यांच्या मध्ये असलेला प्रदेश स्वर्गलोक, म्हणजेच आकाश, म्हणून ओळखला जातो.
व्याख्याताः सप्तलोकास्तु तेषां वक्ष्यामि सिद्धयः
हे सात लोक स्पष्ट केले आहेत; आता त्यांच्या सिद्धी सांगतो.
भुवि स्वर्गे च ये सर्वे सोमपा आज्यपाश्च ते
पृथ्वीवर आणि स्वर्गात जे सर्व सोम आणि तुप पितात,
विज्ञेया मानसी तेषां सिद्धिर्वै पञ्चलक्षणा
त्यांच्या सिद्धी पाच प्रकारच्या असून त्या मानसिक स्वरूपाच्या आहेत, हे समजावे.
एते देवा यजन्ते वै यज्ञैः सर्वैः परस्परम्
हे देव एकमेकांसाठी सर्व यज्ञांनी पूजन करतात.
प्रथमानन्तरोद्दिष्टा अन्तराः सांप्रतैः पुनः
पहिल्यांनंतर उल्लेख केलेली मधली जीवसृष्टी पुन्हा सांगितली जाते.
विनिवृत्ताधिकाराणां सिद्धस्तेषां तु मानसी
ज्यांची कर्तव्ये संपली आहेत, त्यांची सिद्धी मनानेच होते.