महर्ल्लोकेति यत्प्रोक्तं मातरिश्वंस्त्वया विभोः
महर्लोक असं जे म्हटलं जातं, हे मातारिश्वा असं तुझ्याच वचनात सांगितलं आहे.
प्रोवाच मधुरं वाक्यं यथा तत्त्वेन तत्त्ववित्
त्याने सत्य जाणणाऱ्याप्रमाणे गोड आणि खरी वाणी बोलली.
लोकाख्यानि तु यानि स्युर्येषां तिष्ठन्ति मानवाः
ज्या लोकांमध्ये माणसं राहतात, त्यांना 'लोक' असं नाव आहे.
भूरादयस्तु सत्यान्ताः सप्त लोकाः कृतास्त्विह
भू पासून सत्य या शेवटच्या लोकांपर्यंत सात लोकांची स्थापना येथे झाली आहे.
स्थानानि स्थानिभिः सार्द्धं कृतानि तु निबन्धनम्
प्रत्येक स्थान त्याच्या रहिवाशांसह तयार केलं गेलं आणि तेच त्याचं आधार आहे.
स्थानान्येतानि चत्वारि स्मृतान्यावर्णकानि च
ही चार स्थानं आणि त्याच्याखालील भेद नसलेली स्थानं अशी आठवण ठेवली जाते.
यानि नैमित्तिकानि स्युस्तिष्ठन्त्याभूतसंप्लवात्
निमित्ताने निर्माण झालेली स्थानं, सर्व जीवांचा संहार होईपर्यंत टिकून राहतात.
एकान्तिकानि तानि स्युस्तिष्ठन्तीहाप्रसंयमात्
जी स्थानं कायमची आहेत, ती येथे नाश न झाल्यामुळे सतत राहतात.
भूर्लोकः प्रथमस्तेषां द्वितीयस्तु भुवः स्मृतः
त्यामध्ये भू लोक हे पहिले आहे, दुसरे म्हणजे भुवः लोक असे ओळखले जाते.
जनस्तु पञ्चमो लोकस्तपः षष्ठो विभाव्यते
पाचवा लोक म्हणजे जन लोक आणि सहावा म्हणजे तप लोक असे समजले जाते.
भूरिति व्याहृतेः पूर्व भूर्लोकश्च ततो ऽभवत्
'भूः' असा उच्चार केल्यावर त्यानंतर भू लोक उत्पन्न झाला.
तृतीयं स्वरितीत्युक्तो दिवं प्रादुर्बभूव ह
तिसरे, 'स्वः' असे नाव असलेले, दिव्य लोक म्हणून प्रकट झाले.
ततो भूः पार्थिवो लोको ह्यन्तरिक्षं भूवः स्मृतम्
त्याच्या नंतर भू म्हणजे पृथ्वी लोक, आणि भुवः म्हणजे आकाश असे ओळखले जाते.
भूतस्याधिपतिश्चाग्निस्ततो भूतपतिः स्मृतः
भू लोकाचा अधिपती अग्नी आहे, म्हणून त्याला भूतांचा स्वामी म्हणतात.
दिवस्य सूर्यो ऽधिपतिस्तेन सूर्यो दिवस्पतिः
दिव्य लोकाचा स्वामी सूर्य आहे, म्हणून सूर्याला दिव्य लोकाचा स्वामी म्हणतात.
विनिवृत्ताधिकारणां देवानां तत्र वै क्षयः
देवतांचा अधिकार संपला की, तिथे त्यांचा क्षय होतो.
तासां स्वायंभुवाद्यानां प्रजानां जननाज्जनः
स्वायंभुव वगैरे प्रजांचा जन्म झाला की, जन लोक निर्माण होतो.
कल्प एते यदा लोके प्रतिष्ठन्ति तदा तपः
हे कल्प जगात स्थिर झाले की, तेव्हा तप लोक असतो.
तपसा भावितात्मानस्तत्र संतीति वा तपः
ज्यांचं मन तपाने शुद्ध झालं आहे, ते तिथे राहतात किंवा त्याला तप लोक असं म्हणतात.
ब्रह्मलोकस्ततः सत्यः सप्तमः स तु भास्वरः
त्याच्या पुढे ब्रह्मलोक, म्हणजेच सत्य लोक, सातवा आणि तेजस्वी लोक आहे.
सर्वभूतपिशाचाश्च नागाश्च सह मानुषैः
सर्व प्राणी, भुतं, पिशाच आणि नाग, माणसांसह,
मरुतो मातरिश्वानो रुद्रा देवास्तथाश्विनौ
मरुत, मातरिश्वान, रुद्र, देव आणि अश्विनी,
आदित्या ऋभवो विश्वे साध्याश्च पितरस्तथा
आदित्य, ऋभु, विश्वेदेव, साध्य आणि पितर,
एते वैमानिका देवास्ताराग्रहनिवासिनः
हे सर्व वैमानिक देव तारे आणि ग्रहांमध्ये वास करतात.
शुक्राद्याश्चक्षुषान्ताश्च ये व्यतीता भुवं श्रिताः
शुक्रपासून डोळ्यांच्या क्षेत्रापर्यंत, जे मृत्यूनंतर पृथ्वीवर राहतात,
इत्येते क्रमशः प्रोक्ता ब्रह्मव्याहारसंभवाः
या सर्वांची क्रमाने माहिती सांगितली, जी ब्रह्माच्या उच्चारातून उत्पन्न झाली आहे.
तान्सर्वान्सप्तसूर्यास्ते अर्चिभिर्निर्दहन्ति वै
हे सर्व सात सूर्यांच्या किरणांनी जळून जातात.
भृगुः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुरित्येवमादयः
भृगु, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु आणि इतर अनुक्रमे,
निःसत्त्वा निर्ममाश्चैव तत्र ते ह्यूर्द्वरेतसः
तेथे ते सर्व निर्गुण, निष्कामी आणि ऊर्ध्वगामी वीर्य असलेले आहेत.
मन्वन्तराणां सर्वेषां सावर्णानां ततः स्मृताः
म्हणून सर्व सावर्ण मनुंची पुढे आठवण केली जाते.