पौलस्त्यस्य च ब्रह्मर्षेः प्रीतिपुत्रस्य धीमतः
पौलस्त्य ब्रह्मर्षी, प्रीतीचा बुद्धिमान पुत्र.
पौलस्त्या इति विख्याताः स्मृताः स्वायंभुवे ऽन्तरे
स्वायंभुव मन्वंतरात ते पौलस्त्य म्हणून ओळखले जात.
त्रेताग्निवर्चसः सर्वे येषां कीर्त्तिः प्रतिष्ठिता
त्यांच्यात सर्वजण त्रेताग्नीप्रमाणे तेजस्वी होते, त्यांची कीर्ती स्थिर आहे.
ऋषिः कनकपीठश्च शुभा कन्या च पीवरी
कनकपीठ ऋषी आणि शुभ अशी पीवरी कन्या.
पुत्रं शङ्खपदं नाम कन्यां काम्यां तथैव च
शंखपद नावाचा मुलगा आणि काम्या नावाची मुलगी.
दक्षिणस्यां दिशि रतः काम्या दत्ता प्रियव्रते
दक्षिण दिशेला रमणारी काम्या प्रियव्रताला दिली गेली.
दश कन्याद्वयं चैव यैः क्षत्रं सम्प्रवर्त्तितम्
दहा आणि दोन कन्या, ज्यांच्यामुळे क्षत्रिय वंश सुरू झाला.
यशोधरा विजज्ञे वै कामदेवं सुमध्यामा
यशोधराने सुमध्यम कामदेवाला जन्म दिला.
तेषां न भार्या पुत्रो वा सर्वे ते उर्द्धरेतसः
त्यांना पत्नी किंवा पुत्र नव्हते; सर्वजण उर्ध्वरेता होते.
अरुणस्याग्रतो यान्ति परिवार्य दिवाकरम्
ते अरुणाच्या पुढे जाऊन, सूर्याला वेढा घालतात.
स्वसारौ तद्यवीयस्यौ पुण्या सत्यवती चते
त्याच्या दोन धाकट्या बहिणी म्हणजे पुण्यवती सत्यवती आणि चाते होत.
ऊर्जायां तु वसिष्ठस्य वासिष्ठाः सप्त जज्ञिरे
ऊर्जा हिच्या पोटी वसिष्ठांना सात सुपुत्र झाले, त्यांना वसिष्ठ असे म्हणतात.
जननी सा द्युतिमतः प्राणस्य महिषी प्रियाः
ती प्राणाची प्रिय राणी आणि द्युतिमताची जननी झाली.
रक्षो गर्त्तोर्द्धबा हुश्च सवनः पवनश्च यः
रक्ष, गर्त, उर्ध्वबाहू, सवन आणि पवन हे तिच्या पोटी जन्मले.
रत्नो वराङ्ग्यजनयन्मार्कण्डेयी यशस्विनी
रत्न या यशस्वी मार्कंडेयीने वरांगीला जन्म दिला.
गोत्राणि नामभिस्तेषां वासिष्ठानां महात्मनाम्
त्या महान वसिष्ठांच्या कुळांची नावे त्यांच्या नावावरून ओळखली जातात.
इत्येष ऋषिसर्गस्तु सानुबन्धः प्रकीर्त्तितः
असा हा ऋषींचा आणि त्यांच्या वंशाचा सर्जन सांगितला आहे.
ब्रह्मणो मानसः पुत्रस्तस्मात्स्वाहा व्यजायत
ब्रह्माच्या मानसपुत्रापासून स्वाहा हिचा जन्म झाला.
निर्मथ्यः पवमानस्तु वैद्युतः पावकः स्मृतः
निर्मथ्य, पवमान आणि वैद्युत हे अग्नीचे रूप म्हणून ओळखले जातात.
निर्मथ्यः पवमानस्तु शुचिः सौरस्तु यः स्मृतः
निर्मथ्य, पवमान, शुचि आणि सौर हेही अग्नीचे रूप मानले जातात.
पवमानात्मजश्चैव कव्यवाहन उच्यते
पवमानाचा पुत्र काव्यवाहन म्हणून ओळखला जातो.
देवानां हव्यवाहो ऽग्निः पितॄणां कव्यवाहनः
देवतांसाठी हव्यवाहन अग्नी आहे, तर पितरांसाठी काव्यवाहन आहे.
एतेषां पुत्रपौत्रास्तु चत्वारिंशन्न वैव तु
त्यांच्या पुत्र-पौत्रांची संख्या चाळीस आहे असे सांगितले जाते.
विश्रुप्तो लौकिको ऽग्निस्तु प्रथमो ब्रह्मणः सुतः
ब्रह्माचा पहिला पुत्र म्हणजे विश्वरुप्त नावाचा लौकिक अग्नी.
वैश्वानरः सुतस्तस्य वहन् हव्यं समाः शतम्
त्याचा पुत्र वैश्वानर, ज्याने शंभर वर्षे हव्य वाहिले.
सोथर्वा लौकिको ऽग्निस्तु दर्पहाथर्वणः स्मृतः
मग अथर्वा नावाचा लौकिक अग्नी, जो दर्पहा अथर्वण म्हणून ओळखला जातो.
तस्मात्स लौकिको ऽग्निस्तु दध्यङ्ङाथर्वणो मतः
त्याच्यापासून दध्यंग अथर्वण नावाचा लौकिक अग्नी उत्पन्न झाला असे मानले जाते.
स ज्ञेयो गार्हपत्यो ऽग्निस्तस्य पुत्रद्वयं स्मृतम्
तो गार्हपत्य अग्नी म्हणून ओळखावा, आणि त्याचे दोन पुत्र आहेत असे सांगितले जाते.
द्वितीयस्तु सुतः प्रोक्तः शुको ऽग्निर्यः प्रणीयते
दुसरा पुत्र शुक म्हणून ओळखला जातो, जो पुढे नेला जाणारा अग्नी आहे.
शंस्यस्तु षोडश नदीश्चकमे हव्यवाहनः
शंसीचे गुणगान केले जाते; हव्य वाहणारा अग्नी सोळा नद्यांची इच्छा करतो.