ततस्तानि प्रलीयन्ते भूमित्वमुपयान्ति च
मग ती सर्व वस्तू विरघळून पुन्हा पृथ्वीच्या अवस्थेत गेल्या.
सर्वं तद्भस्मसाच्चक्रे सर्वात्मा पावकस्तु सः
तो सर्वांचा आत्मा असलेला अग्नी सगळं काही राखेत बदलून टाकतो.
पिबत्यपः समिद्धो ऽग्निः पृथिवीमाश्रितो ज्वलन्
पृथ्वीवर प्रज्वलित अग्नी पाण्याला गिळून टाकतो.
लोकान्संहरते दीप्तो घोरः संवर्त्तको ऽनलः
तो भयंकर, प्रज्वलित संहारक अग्नी सर्व लोकांचा संहार करतो.
निर्दह्यान्ते तु पातालं वायुलोकमथादहत्
सर्व जाळून झाल्यावर तो पाताळ आणि मग वायुलोकही जाळतो.
योजनानां सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च
हजारो, दहा हजारो आणि अब्जावधी योजनांची मोजणी होते,
गन्धर्वांश्च पिशाचांश्च समहोरगराक्षसान्
गंधर्व, पिशाच्च, तसेच महान सर्प आणि राक्षस,
भूर्लोकं च भुवर्ल्लोकं स्वर्लोकं च महस्तथा
भूलोक, भुवर्लोक, स्वर्लोक आणि महर्लोक,
व्याप्तेषु तेषु लोकेषु तिर्यगूर्द्ध्वमथाग्निना
त्या सर्व लोकांमध्ये आडवे आणि वर अग्नी पसरला की,
अयोगुडनिभं सर्वं तदा ह्येवं प्रकाशते
तेव्हा सगळं काही लोखंडाच्या गोळ्यासारखं चमकू लागतं.
उत्तिष्ठन्ति तदा घोरा व्योम्नि संवर्तका घनाः
मग आकाशात त्या भयंकर संहारक मेघांचा उदय होतो.
केचिद्वैडूर्यसंकाशा इन्द्रनीलनिभाः परे
काही मेघ वैडूर्य रत्नासारखे दिसतात, तर काही इंद्रनीलासारखे निळे भासतात.
धूम्रवर्णा घनाः केचित्केचित्पीताःपयोधराः
काही ढग धुरासारखे दिसतात, काही पिवळसर असतात, तर काही पाऊस घेऊन येतात.
मनशिलाभास्त्वपरे कपोताभास्तथांबुदाः
काही ढग मनशिलासारख्या रंगाचे असतात, काही कबुतरासारखे दिसतात, आणि काही पावसाचे ढगही असेच असतात.
चाषपत्रनिभाः केचिदुत्तिष्ठन्ति घना दिवि
काही ढग आकाशात बगळ्याच्या पिसांसारखे उंच उठतात.
केचित्पर्वतसंकाशाः केचित्स्थलनिभा घनाः
काही ढग पर्वतांसारखे दिसतात, तर काही जमिनीप्रमाणे पसरलेले असतात.
बहुरूपा घोररूपा घोरस्वरनिनादिनः
हे ढग अनेक रूपे घेतात, काही भीषण दिसतात, आणि त्यांच्या आवाजाने भीती वाटते.
ततस्ते जलदा घोरराविणो भास्करात्मकाः
मग हे ढग मोठ्या गर्जनेने ओरडतात आणि सूर्यापासून उत्पन्न होतात.
ततस्ते जलदा वर्षं मुञ्चन्ति च महौघवत्
नंतर हे ढग मोठ्या पुरासारखा पाऊस सोडतात.
प्रवृष्टैश्च तथात्यर्थं वारिणा पूर्यते जगत्
अशा प्रकारे, जेव्हा पाऊस खूप पडतो, तेव्हा सगळं जग पाण्याने भरून जातं.
नष्टे चाग्नौ वर्षगते पयोदाः पावकोद्भवाः
जेव्हा अग्नी शांत होतो आणि पाऊस पडून संपतो, तेव्हा अग्नीतून जन्मलेले ढग नाहीसे होतात.
धाराभिः पूरयन्तीमं चोद्यमानाः स्वयंभुवा
स्वयंभूच्या प्रेरणेने हे ढग पाण्याच्या धारांनी हे जग भरून टाकतात.
साद्रिद्वीपान्तरं पीतं जलमन्नेषु तिष्ठति
पिवळसर पाणी द्वीप आणि खंडांमध्ये राहते.
संवेष्टयति घोरात्मा दिवि वायुः समततः
भीषण स्वभावाचा वारा आकाशात सर्वत्र सारखा पसरतो आणि सर्व गोष्टींना वेढून टाकतो.
पूर्मे युगसहस्रे वै निःशेषः कल्प उच्यते
एक हजार युगांचा पूर्ण काळ म्हणजे कल्प असं म्हणतात.
अथ भूमिर्जलं खं च वायुश्चैकार्मवे तदा
मग पृथ्वी, पाणी, आकाश आणि वारा हे सर्व एकाच मोठ्या समुद्रात विलीन होतात.
पार्थिवास्त्वथ सामुद्रा आपो दैव्याश्च सर्वशः
त्या वेळी, पृथ्वीवरील, समुद्रातील आणि दैवी सर्व पाणी एकत्र मिसळते.
आगतागतिके चैव तदा तत्सलिलं स्मृतम्
त्या वेळी, ते पाणी येणारे आणि जाणारे असे दोन्ही स्वरूपात असते असे मानले जाते.
आभाति यस्मात्तद्भाभिर्भाशब्दो व्याप्तिदीप्तिषु
जेव्हा ते विविध तेजांनी चमकतं, तेव्हा 'भा' हा शब्द व्याप आणि तेज यासाठी वापरला जातो.
नानात्वे चैव शीघ्रे च धातुर्वै अर उच्यते
विविधता आणि जलदपणामध्ये त्या तत्त्वाला 'अर' असं नाव दिलं जातं.