विवेश दीक्षितं तद्वै ब्राह्मणं सोमयाजिनम्
तो देव दीक्षित आणि सोमयाग करणाऱ्या त्या ब्राह्मणात प्रवेशला.
तस्मान्नेमं परिवदेन्नाश्लीलं चास्य कीर्त्तयेत्
म्हणून त्याची निंदा करू नये, किंवा त्याच्याविषयी काही अशोभनीय बोलू नये.
एवं युक्तान् द्विजानुग्रो देवस्तान्न हिनस्ति वै
अशा प्रकारे भक्त असलेल्या द्विजांना देव कधीही इजा पोहोचवत नाही.
अष्टमं नाम यत् प्रोक्तं महादेवेति ते मया
आठवे नाव, जे मी तुला 'महादेव' म्हणून सांगितले,
इत्युक्ते यन्मन स्तस्य संकल्पकमभूत्प्रभोः
हे ऐकल्यावर त्या प्रभूच्या मनात ठाम संकल्प निर्माण झाला.
तस्माद्विभाव्यते ह्येष महादेवस्तु चन्द्रमाः
म्हणून असे समजले जाते की महादेव म्हणजेच चंद्र आहे.
महादेवः स्मृतः सोमस्तस्यात्मा ह्यौषधीगणः
महादेवाला सोम म्हणून ओळखतात; त्याचा आत्मा म्हणजे सर्व औषधी वनस्पतींचा समूह आहे.
न हन्ति तं महादेवो य एवं वेद तं प्रभुम्
जो महादेवाला अशा प्रकारे परमेश्वर म्हणून ओळखतो, त्याला महादेव कधीही इजा करत नाही.
एकरात्रौ समेयातां सूर्या चन्द्रमसावुभौ
एका रात्री सूर्य आणि चंद्र दोघेही एकत्र येतात.
रुद्राविष्टं सर्वमिदं तनुभिर्न्नामभिश्च ह
रुद्र आपल्या रूपांनी आणि नावांनी या सर्व विश्वात व्यापून आहे.
सूर्यस्य यत्प्रकाशेन वीक्षन्ते चक्षुषा प्रजाः
सूर्याच्या प्रकाशामुळे सर्व जीव आपल्या डोळ्यांनी पाहू शकतात.
अद्यते पीयते चैव ह्यन्नपानादिकाम्यया
त्याच्या इच्छेमुळेच अन्न आणि पाणी खाल्ले आणि प्यायले जाते.
यया धत्ते प्रजाः सर्वाः स्थिरीभूतेन तेजसा
त्याच्या स्थिर तेजामुळे तो सर्व सृष्टीला आधार देतो.
या च स्थिता शरीरेषु भूतानां प्राणवृत्तिभिः
जी प्राण्यांच्या शरीरात प्राणवायूच्या हालचालींमध्ये वास करते,
पीताशितानि पचति भूतानां जठरेष्विह
इथे सर्व प्राण्यांनी जे खाल्ले आणि प्यायले जाते, ते तो त्यांच्या पोटात पचवतो.
यानीह शुषिराणि स्युर्देहेष्वन्तर्गतानि वै
या शरीरात जी जी पोकळी आहेत, त्या सर्व शरीराच्या आत असतात,
वैतान्यादीक्षितानां तु या स्थितिर्ब्रह्मवादिनाम्
वैतान्य विधीने दीक्षित झालेले जे ब्रह्मज्ञान सांगणारे आहेत, त्यांची जी अवस्था आहे,
यत्तु संकल्पकं तस्य प्रजास्विह समास्थितम्
इथल्या सर्व सृष्टींमध्ये जो निश्चयाचा मूळ आधार आहे, तोच येथे स्थिर आहे.
नवोनवो यो भवति जायमानः पुनःपुनः
जो नेहमी नव्याने जन्म घेतो, पुन्हा पुन्हा निर्माण होतो,
महादेवो ऽमृतात्मा स चन्द्रमा अम्मयः स्मृतः
महादेव, ज्यांचा आत्मा अमर आहे, तेच निर्मळ चंद्र म्हणून ओळखले जातात.
पत्नी सुवर्च्चला तस्याः पुत्रश्चास्य शनैश्चरः
त्यांची पत्नी सुवर्चला आहे आणि त्यांचा पुत्र शनैश्चर आहे.
तस्या धात्री स्मृता पत्नी पुत्रश्च उशना स्मृतः
तिची पत्नी धात्री म्हणून ओळखली जाते आणि तिचा पुत्र उशनास म्हणून प्रसिद्ध आहे.
तस्याः पत्नी विकेशी तु पुत्रो ऽस्याङ्गारकः स्मृतः
तिची पत्नी विकेशी आहे आणि तिचा पुत्र अङ्गारक म्हणून ओळखला जातो.
तस्याः पत्नी शिवा नाम पुत्रश्चास्या मनोजवः
तिची पत्नी शिवा नावाने ओळखली जाते आणि तिचा पुत्र मनोजव आहे.
नाम्ना पशुपतेर्या तु तनुरग्निर्द्विजैः स्मृता
पशुपतीची जी रूपे आहेत, त्यातील एक अग्नी म्हणून द्विज लोक ओळखतात.
नाम्ना षष्ठस्य या भीमा तनुराकाशमुच्यते
सहाव्याच्या भीषण रूपाला आकाश असे नाव आहे.
अग्रा तनुः सप्तमी या दीक्षितो ब्राह्मणः स्मृतः
सप्तम्या रूपाला मुख्य आणि दीक्षित ब्राह्मण म्हणून ओळखले जाते.
नाम्नाष्टमस्य महस्तनुर्या चन्द्रमाः स्मृतः
आठव्या रूपाला महत्त्वाचे म्हणून चंद्र नावाने ओळखले जाते.
इत्येतास्तनवस्तस्य नामभिः सह कीर्तिताः
त्याच्या या सर्व रूपांची नावे सांगितली गेली आहेत.
सूर्येप्सूर्व्यां तथा वायावग्नौ व्योम्न्यथ दीक्षिते
सूर्य, पृथ्वी, वायू, अग्नी, आकाश आणि दीक्षित ब्राह्मण यांच्यामध्ये,