यः शेतेशश्वतं योगमाच्छाद्य तिमिरं महत्
जो अनंत योग झाकून, मोठ्या अंधारात पडून आहे—
शक्रं च यो दैत्यगणं च रूद्धं गर्भावमानेन भृशं चकार ह
ज्याने गर्भातील तुच्छतेच्या सामर्थ्याने, इंद्र आणि दैत्यांचा समूह मोठ्या प्रमाणात आवरला—
कृत्वा च देवांस्त्रिदिवस्य देवांश्चक्रे सुरेशं पुरुहूतमेव
स्वर्गातील देव घडवून, त्याने पुरुहूत या देवाधिदेवतेची निर्मिती केली—
गार्हपत्येन विधिना अन्वाहार्येण कर्मणा
गृह्याग्नीच्या विधीने आणि अन्वाहार्य हवनाच्या कर्माने—
प्रोक्षणीयं श्रुतं चैव आवभृथ्यं तथैव च
शुद्धीकरण, वेदपठण आणि स्नान असे तिन्ही विधी.
भोगार्थं यज्ञविधिना यो यज्ञो यज्ञकर्मणि
आनंदासाठी यज्ञाच्या विधीने केलेला यज्ञ.
यज्ञियानि च द्रव्याणि यज्ञियांश्च तथानलान्
यज्ञासाठी लागणारी सामुग्री आणि यज्ञाचे अग्नि.
विचित्रान्राजसूयदीन्पारमेष्ठ्येन कर्मणा
विविध राजसूय यज्ञ, जे श्रेष्ठ कर्माने साध्य होतात.
क्षणा निमेषाः काष्ठाश्च कलास्त्रैकाल्यमेव च
क्षण, डोळ्यांची पापणी लवण्याचा काळ, वेळेचे माप आणि त्रिकाळ.
ऋतवः कालयोगाश्च प्रमाणं त्रिविधं त्रिषु
ऋतू, काळाचे संयोग आणि तिन्ही लोकांत तिहेरी प्रमाण.
मेधावित्वं च शौर्यं च शास्त्रस्येव च पारणम्
बुद्धिमत्ता, शौर्य आणि शास्त्राचे संपूर्ण ज्ञान.
त्रैकाल्यं त्रीणि कर्माणि तिस्रो मात्रा गुणास्त्रयः
त्रिकाळ, तीन प्रकारची कर्मे, तीन प्रमाणे आणि तीन गुण.
सर्वभूतगणाः सृष्टाः सर्वभूतगणात्मना
सर्व जीवसमूह त्याच्याच स्वरूपातून निर्माण झाले.
गतागतानां यो नेता सर्वत्र विविधेश्वरः
येण्या-जाण्याचा मार्गदर्शक आणि सर्व विविधतेचा स्वामी.
चातुर्वर्ण्यस्य प्रभवश्चातुर्वर्ण्यस्य रक्षिता
चतुर्वर्ण्याचा उद्गम आणि चतुर्वर्ण्याचा रक्षक.
दिगन्तरं नभो भूमिरापो वायुर्विभावसुः
दिशा, आकाश, पृथ्वी, पाणी, वारा आणि अग्नि.
यः परं श्रुयते देवो यः परं श्रूयते तपः
जो परमेश्वर म्हणून ओळखला जातो, जो श्रेष्ठ तप म्हणूनही ओळखला जातो.
आदित्यादिस्तु यो देवो यश्च दैत्यान्तको विभुः
आदित्यांमध्ये जो देव आहे आणि दैत्यांचा संहार करणारा पराक्रमी.
सेतुर्यो लोकसेतूनां मेधो यो मध्यकर्मणाम्
सर्व लोकांचे सेतु, आणि मधल्या कर्मांमध्ये ज्ञान.
सोमभूतस्तु भूतानामग्निभूतो ऽग्निवर्चसाम्
सर्व प्राण्यांमध्ये जो चंद्र आहे, आणि तेजस्वींमध्ये जो अग्नि आहे.
विनयो नयतृप्तानां तेजस्तेजस्विनामपि
मार्गदर्शनाने संतुष्ट झालेल्यांमध्ये शिस्त, आणि तेजस्वींमध्येही तेज.
आकाशप्रभवो वायुर्वायुप्राणो हुताशनः
आकाशातून उत्पन्न झालेला वारा, वार्यातून प्राण, आणि हवनातून अग्नि.
रसाच्छोणितसंभूतिः शोणितान्मासमुच्यते
रसापासून रक्त निर्माण होते आणि रक्तापासून 'मास' तयार होतो.
अस्य्नो मज्जा समभवन्मज्जातः शुक्रसंभवः
अस्थिमज्जेतून मज्जा होते आणि मज्जेतून शुक्र निर्माण होते.
तत्रापां प्रथमावापः स सौम्यो राशिरुच्यते
तेथे पाण्याचा पहिला संयोग 'चंद्रराशी' म्हणून ओळखला जातो.
शुक्रं सोमात्मकं विद्यादार्त्तवं पावकात्मकम्
शुक्र हे सोमस्वरूप आहे, तर ऋतुकाळातील रक्त हे अग्निस्वरूप आहे, असे समजावे.
कफवर्गे भवेच्छुक्रं पित्तवर्गे च शोणितम्
कफवर्गात शुक्र असते आणि पित्तवर्गात रक्त असते.
देहस्य मध्ये त्दृदयं स्थानं तु मनसः स्मृतम्
शरीराच्या मध्यभागी असलेले हृदय हे मनाचे स्थान मानले जाते.
मनः प्रजापतिर्ज्ञेयः कफः सोमो विभाव्यते
मन हे प्रजापती आहे आणि कफ हा सोम मानला जातो.
एवं प्रवर्त्तिते गर्भे वृत्ते कर्कन्धुसंनिभे
अशा प्रकारे वाढणाऱ्या गर्भात, जो कर्कंदू फळासारखा झालेला असतो, वाढ सुरू राहते.