युगसंख्याप्रमाणं च कीर्त्यते च कृतं युगम्
युगांची संख्या आणि प्रमाण सांगितली आहेत, आणि कृतयुगाचे वर्णन केले आहे.
वर्णानामाश्रमाणां च संस्थितिर्धर्मतस्तथा
वर्ण आणि आश्रम यांची धर्मानुसार व्यवस्था सांगितली आहे.
शब्दत्वं च प्रधानात्तु स्वायम्भुवमृते मनुम्
शब्दाचे स्वरूप प्रधानापासून उत्पन्न होते, फक्त स्वयंभुव मनु यांना सोडून.
द्वापरस्य कलेश्चापि संक्षेपेण प्रकीर्त्तनम्
द्वापर आणि कलियुग यांचे संक्षिप्त वर्णन केले आहे.
मन्वन्तराणां सर्वेषामेतदेव च लक्षणम्
सर्व मन्वंतरांची हीच खासियत आहे.
तथा मन्वन्तराणां च प्रतिसंधानलक्षणम्
तसेच, मन्वंतरांच्या बदलाची वैशिष्ट्येही सांगितली आहेत.
ऋषीणां च गतिः प्रोक्ता कालज्ञानगतिस्तथा
ऋषींच्या मार्गांचे आणि काळाच्या ज्ञानाचा प्रवास सांगितला आहे.
त्रेतायां चक्रवर्तीनां लक्षणं जन्म चैव हि
त्रेतायुगात चक्रवर्ती राजांचे लक्षण आणि जन्म सांगितले आहेत.
अङ्गुलैर्हासनं चैव भूतानां यच्च चोच्यते
अंगुलांनी मोजणे आणि जीवांची हसणे यांचाही उल्लेख केला आहे.
वाक्यं सप्तविधं चैव ऋषिगोत्रानुकीर्तनम्
वाक्याचे सात प्रकार आणि ऋषींच्या गोत्रांची उजळणी सांगितली आहे.
देदानां व्यसनं चैव वेदव्यासैर्महात्मभिः
महात्मा वेदव्यासांनी वेदांवरील संकटांचे वर्णन केले आहे.
मन्वन्तरक्रमश्चैव कालज्ञानं च कीर्त्यते
मन्वंतरांचा क्रम आणि काळाचे ज्ञान सांगितले आहे.
ब्रह्मादिभिस्तेजनिता दक्षेणैव च धीमता
ब्रह्मा आणि इतरांनी, तसेच बुद्धिमान दक्षाने सृष्टीची निर्मिती केली.
ध्रुवस्यौत्तानपादस्य प्रजासर्गोपवर्णनम्
ध्रुव आणि उत्तानपाद यांच्या संततीच्या उत्पत्तीचे वर्णन केले आहे.
प्रभुणा चैव वैन्येन भूमिदोहप्रवर्तता
प्रभू वेनाने पृथ्वीचे दूध काढण्याची सुरुवात कशी केली, ते सांगितले आहे.
ब्रह्मादिभिः पूर्वमेव दुग्धा चैयं वसुंधरा
पूर्वी ब्रह्मा आणि इतरांनीही ही वसुंधरा दूध काढली होती.
दक्षस्य कीर्त्यत जन्म समस्यांशेन धीमतः
बुद्धिमान दक्षाचा जन्म अंशतः सांगितला आहे.
मन्वादिका भविष्यन्ति आख्यानैबर्हुभिर्वृताः
मनु वगैरे पासून सुरू होणाऱ्या कथा, अनेक आख्यायिकांनी सुशोभित करून सांगितल्या जातील.
ब्रह्मादिकोश उत्पत्तिर्भृग्वदीनां च कीर्त्यते
ब्रह्मांडाची उत्पत्ती आणि भृगु व इतर ऋषींची निर्मिती यांचे वर्णन केले आहे.
दक्षस्य कीर्त्यते सर्गो ध्यानाद्वैवस्वतान्तरे
दक्षाची सृष्टी आणि वैवस्वत मन्वंतरातील ध्यान यांचेही वर्णन आहे.
नाशयामास शापाय मानसो ब्रह्मणः सुतः
ब्रह्माच्या मानसपुत्राने शापासाठी सृष्टीचा नाश केला.
मरुत्प्रवाहे मरुतो दित्यां देव्यां च संभवः
वाऱ्याच्या प्रवाहात मरुतांचा आणि दिती या देवीपासून त्यांच्या जन्माचा उल्लेख आहे.
देवत्वमिन्द्रवासेन वायुस्कन्धेषु चाश्रमः
इंद्राच्या वासामुळे त्यांना दैवतत्त्व प्राप्त झाले आणि वायूच्या गणांमध्ये त्यांचे निवास सांगितले आहे.
सर्वभूतपिशाचानां यक्षणां पक्षिवीरुधाम्
सर्व जीव, पिशाच्च, यक्ष, पक्षी आणि वनस्पती यांची माहिती दिली आहे.
मार्तण्डमण्डलं कृत्स्नं जन्मैरावतहस्तिनः
संपूर्ण सूर्यमंडळ आणि ऐरावत हत्तीच्या जन्माचे वर्णन आहे.
भृगूणां विस्तरश्चोक्तस्तथा चाङ्गिरसामपि
भृगूंच्या आणि अंगिरसांच्या वंशाचा विस्ताराने उल्लेख केला आहे.
पराशरस्य च मुनेः प्रजानां यत्र विस्तरः
पराशर ऋषी आणि विविध प्रजांचा वंश विस्ताराने सांगितला आहे.
इच्छाया विस्तरश्चोक्त आदित्यस्य ततः परम्
आदित्याच्या इच्छेचा सविस्तर वर्णन पुढे आले आहे.
बृहद्बलानां संक्षेपादिक्ष्वाक्वाद्याः प्रकीर्त्तिताः
बृहद्बलांचा संक्षिप्त उल्लेख केला आहे आणि इक्ष्वाकू व इतर वंशांची माहिती दिली आहे.
कीर्त्यते विस्तरात्सर्गे ययातेरपि भूपतेः
सृष्टीचे सविस्तर वर्णन आणि ययाति राजाच्या वंशाचा विस्तार सांगितला आहे.