वर्द्धन्ते विभवाश्शश्वद्धर्मश्चास्य विवर्द्धते
त्याची समृद्धी नेहमी वाढत गेली आणि त्याचा धर्मही वृद्धिंगत होत गेला.
यथा यष्टा यथा दाता तथा स्वर्गे महीपते
जसा तो यज्ञ करणारा आणि दान देणारा होता, तसाच तो स्वर्गातही आहे, राजन.
कार्त्तवीर्येण विक्रम्य तन्नः प्रब्रूहि पृच्छताम्
कार्तवीर्याने जिंकून घेतल्यानंतर नेमके काय घडले, ते आम्हाला सांग, आम्ही विचारतो.
कथं सरक्षिता भूत्वा नाशयेत तपोवनम्
तो इतक्या चांगल्या रक्षणात असूनही, तपोवन कसे नष्ट करू शकला?
भजमानो भजिर्द्दिव्यो वृष्णिर्देवावृधो ऽन्धकः
भजमान, भजिर, दिव्य वृष्णी, देवावृद्ध आणि अंधक हे होते.
तेषां हि सर्गाश्चत्वारः शृणुध्वं विस्तरेण वै
त्यांच्या चार वंशांची सविस्तर माहिती ऐका.
सृंज यस्य सुते द्वे तु बाह्यके ते उदावहत्
सृंजयाच्या दोन मुलांना त्याने दुसऱ्यांना दान दिले.
निम्लोचिः किङ्कणश्चैव धृष्टिः पर पुरञ्जयः
निम्लोचि, किंकण, धृष्टि, पर आणि पुरंजय —
अयुताजित्सहस्राजिच्छताजिदिति नामतः
अयुताजित, सहस्राजित आणि शताजित — ही त्यांची नावे होती.
पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्म ह
माझ्या पोटी सर्व गुणांनी युक्त असा मुलगा व्हावा, अशी त्याची इच्छा होती.
संयोज्या त्मानमेवं स पर्णाशजलमस्पृशत्
त्याने आपले मन एकत्र करून पर्णाशा नदीचे पाणी स्पर्श केले.
कल्याणत्वान्नरपतेस्तस्य सा निम्नगोत्तमा
त्या राजाच्या श्रेष्ठतेमुळे ती नदी सर्व नद्यांमध्ये उत्तम झाली.
नाभिगच्छामि तां नारीं यस्यामेवंविधः सुतः
जिच्या पोटी असा मुलगा आहे, अशा स्त्रीजवळ मी जाणार नाही.
तस्मादस्य स्वयं चाहं भवाम्यद्य सहव्रता
म्हणून आज मी स्वतःच तिच्या व्रतात सहभागी होईन.
अथ भूत्वा कुमारी तु सा चिन्तापरमेव च
नंतर ती कुमारिका झाली आणि ती खोल विचारात पडली.
तस्यामाधत्त गर्भे स तेजस्विनमुदा रधीः
त्याने तिच्या पोटी तेजस्वी आणि उदार असा मुलगा ठेवला.
पुत्रं सर्वगुणोपेतं बभ्रुं देवावृधत्तदा
तिने सर्व गुणांनी युक्त असा बभ्रू नावाचा मुलगा जन्माला घातला, आणि देवावृद्धाने त्याचे पालन केले.
गुणान्देवावृधस्यापि कीर्तयन्तो महात्मनः
महात्मा देवावृद्धाचे गुण सर्वजण स्तुती करीत.
बभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर्देवावृथः समः
बभ्रू हा मनुष्यात श्रेष्ठ होता आणि देवांसारखा, तसेच देवावृद्धही.
येमृतत्वमनुप्राप्ता बब्रोर्देवावृधादपि
बभ्रू आणि देवावृद्ध यांच्या वंशात अमरत्व प्राप्त करणारे लोक जन्मले.
कीर्त्तिमांश्च महाभोजः सात्त्वतानां महारथः
कीर्तिमान आणि महाबोज हे सात्त्वतांचा मोठा रथी होते.
गान्धारी चैव माद्री च धृष्टैर्भार्ये बभूवतुः
गांधारी आणि माध्री या धृष्टाच्या पत्नी झाल्या.
साद्री युधाजितं पुत्रं ततो मीढ्वांसमेव च
साद्रीने युधाजित नावाचा मुलगा आणि नंतर मीढ्वांसही जन्माला घातला.
अनमित्रसुतो निघ्नो निघ्नस्य द्वौ बभूवतुः
अनमित्राचा मुलगा निग्न होता आणि निग्नाचे दोन मुलगे झाले.
तस्य सत्राजितः सूर्यः सखा प्राणसमो ऽभवत्
सत्राजितासाठी सूर्य मित्रासारखा, जीवापेक्षा प्रिय झाला.
तोयं कूलात्समुद्धर्तुमुपस्थातुं ययौरविम्
तो नदीच्या काठी पाणी आणण्यासाठी सूर्याकडे गेला.
सुस्पष्टमूर्त्तिर्भगवांस्तेजोमण्डलवान्विभुः
भगवान तेजस्वी आणि स्पष्ट रूपात प्रकट झाले.
यथैव व्योम्नि पश्यामि त्वामहं ज्योतिषां पते
जसा मी आकाशात तुला पाहतो, तसाच मी आता तुला प्रत्यक्ष पाहतो, हे प्रकाशाच्या अधिपती.
को विशेषो विवस्वंस्ते सख्येनोपगतस्य वै
हे तेजस्वी, तू मित्रासारखा जवळ आला आहेस, तर यात काय वेगळेपण आहे?
स्वकण्ठादवमुच्याथ बबन्ध नृपतेस्तदा
मग राजाने आपल्या गळ्यातून ते काढून त्या वेळी बांधले.