वाराणस्यधिपो राजा कथितः पूर्व एव हि
वाराणसीचा राजा, जो त्या नगरीचा अधिपती आहे, त्याचा उल्लेख आधीच झाला आहे.
दुर्मदस्यसुतो धीमान्कनको नाम विश्रुतः
दुर्मदाचा बुद्धिमान पुत्र कनक नावाने प्रसिद्ध आहे.
कृतवीर्यः कृताग्निश्च कृतवर्मा तथैव च
कृतवीर्य, कृताग्नि आणि कृतवर्मा हे तिघेही होते.
जज्ञे बाहुसहस्रेण सप्तद्वीपेश्वरो नृपः
एक राजा हजार हातांनी जन्माला आला, तो सातही द्वीपांचा स्वामी होता.
दत्तमाराधयामास कार्त्तवीर्यो ऽत्रिसंभवम्
अत्रीच्या कुळात जन्मलेल्या कार्तवीर्याने दत्तात्रेयांची भक्ती केली.
पूर्वं बाहुसहस्रं तु स वव्रे प्रथमं वरम्
त्याने सर्वप्रथम हजार हात मिळावेत असा वर मागितला.
धर्मेण पृथिवीं जित्वा धर्मेणैवानुपालनम्
त्याने धर्माने पृथ्वी जिंकली आणि धर्मानेच तिचे पालन केले.
संग्रामे युध्यमानस्य वधः स्यात्प्रधने मम
युद्धात माझा मृत्यू नेहमीच समोरच्या रणांगणातच व्हावा, असा वर मागितला.
सप्तोदधिपरिक्षिप्ता क्षत्रेण विधिना जिता
सात समुद्रांनी वेढलेल्या भूमीवर त्या क्षत्रियाने नियमाने विजय मिळवला.
योगो योगेश्वरस्येव प्रादुर्भवति मायया
योग, योगेश्वराच्या मायेप्रमाणेच, प्रकट होतो.
कृतानि विधिना राज्ञा श्रूयते मुनिसत्तमाः
राजाने केलेली कृत्ये, हे श्रेष्ठ मुनीहो, नियमाने ऐकायला मिळतात.
सर्वे काञ्चनवेदीकाः सर्वे यूपैश्च काञ्चनैः
सर्व वेदिका सोन्याच्या होत्या आणि सर्व यूपही सोन्याचेच होते.
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च नित्यमेवोपशोभिताः
त्या नेहमीच गंधर्व आणि अप्सरांनी शोभून गेल्या होत्या.
चरितं तस्य राजर्षेर्महिमानं निरीक्ष्य च
त्या राजर्षीचे आचरण आणि त्याची महती पाहून सर्वजण अचंबित झाले.
यज्ञैर्दानैस्तपोभिश्च विक्रमेण श्रुतेन च
त्याने यज्ञ, दान, तप, पराक्रम आणि विद्या यांमुळे कीर्ती मिळवली.
रथी राजा सानुचरो योगाच्चैवानुदृश्यते
राजा रथावर बसून आपल्या सेवकांसह योगानेच दिसतो.
प्रभावेण महाराज्ञः प्रजा धर्मेण रक्षितः
महान राजाच्या सामर्थ्यामुळे प्रजेचे रक्षण धर्माने झाले.
स सर्वरत्नभाक्स म्राट् चक्रवर्ती बभूव ह
तो सर्व रत्ने उपभोगणारा, खरा चक्रवर्ती राजा झाला.
स एव वृष्ट्या पर्जन्यो योगित्वादर्जुनो ऽभवत्
तोच योगाच्या बळावर पर्जन्य झाला आणि अर्जुनही झाला.
भाति रश्मिसहस्रेण शारदेनैव भास्करः
शरद ऋतूत जसा सूर्य हजार किरणांनी तेजस्वी दिसतो, तसा तो प्रकाशतो.
कर्कोटकसभां जित्वा पुरीं तत्र न्यवेशयत्
कर्कोटकाच्या सभेला जिंकून त्याने तिथे आपली राजधानी वसवली.
क्रीडन्नेव सुखोद्विग्नः प्रावृट्कालं चकार ह
खेळता खेळता, सुखात असूनही अस्वस्थ होऊन, त्याने पावसाळा आणला.
ऊर्मिमुक्तार्त्तसन्नादा शङ्किताभ्येति नर्मदा
लाटांचा गडगडाट ऐकून घाबरलेली नर्मदा पुढे आली.
चकारोद्वृत्तवेलं तमकाले मारुतोद्धतम्
त्या वेळी वाऱ्यामुळे तिचे काठ उंचावले गेले.
भवन्ति लीना निश्चेष्टाः पातालस्था महासुराः
पाताळात राहणारे मोठे असुर पाण्यात बुडून, हालचाल न करता राहिले.
पतिताविद्धफेनौघमावर्त्तक्षिप्तदुस्सहम्
ती खाली पडली, फेसाच्या लोटांनी आदळली गेली, आणि भोवऱ्यांनी जोरात फेकली गेली, त्यामुळे ती असह्य झाली.
देवासुरपरिक्षिप्तं क्षीरोदमिव सागरम्
देव आणि असुरांनी वेढलेली ती, जणू क्षीरसागरासारखी वाटत होती.
सहसा विद्रुता भीता भीमं दृष्ट्वा नृपोत्तमम्
अचानक, भीम हा बलाढ्य राजा दिसताच ते घाबरून पळाले.
सायाह्ने कदलीखञ्च निवातेस्तमिता इव
सायंकाळी, केळीच्या बनासारखे, वाऱ्याने शांत झालेले ते तसेच थांबले.
लङ्केशं मोहयित्वा तु सबलं रावणं बलात्
मग, लंकेचा राजा रावण आणि त्याची सेना यांना मोहात पाडून, त्यांना जबरदस्तीने हरवले.