भृगुतुङ्गे तपस्तप्त्वा तत्रैव च महायशाः
भृगुतुंग या ठिकाणी तप करून, तिथेच तो महान आणि प्रसिद्ध झाला.
तस्य वंशास्तु पञ्चैते पुण्या देवर्षिसत्कृताः
त्याच्या पाच वंशांना पुण्य लाभलं असून, ते देवर्षींनी सन्मानित आहेत.
धन्यः प्रजावा नायुष्मान्कीर्त्तिमांश्च भवेन्नरः
माणूस धन्य, संततीसंपन्न, दीर्घायुषी आणि कीर्तीवान होतो.
ययातेश्चारितं सर्वं पठञ्छृण्वन्द्विजोत्तमाः
ययातिची सर्व कृत्यं जे वाचतात आणि ऐकतात, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, त्यांना पुण्य मिळतं.
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे अष्टषष्टितमो ऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीब्रह्मांड महापुराणातील वायूप्रणीत, मध्यमभागातील तिसऱ्या उपोद्घातपादातील अठ्ठावन्नावे अध्याय संपले.
विस्तरेणानुपूर्व्या च गदतो मे निबोधत
आता मी तुम्हाला सविस्तर आणि योग्य क्रमाने सांगतो, ते लक्षपूर्वक ऐका.
सहस्रजिदथ श्रेष्ठः क्रोष्टुर्नीलोञ्जिको लघुः
सहस्रजित, मग श्रेष्ठ; क्रोष्टु, नीलोञ्जिक आणि लघु.
शतजित्तनयाः ख्यातस्त्रयः परमधार्मिकाः
शतजिताचे तीन सुपुत्र प्रसिद्ध आहेत, ते अत्यंत धर्मशील होते.
हैहयस्य तु दायादो धर्मनेत्र इति श्रुतः
हैहयाचा वारस धर्मनेत्र म्हणून ओळखला जातो.
संज्ञेयस्य तु दायादो महिष्मान्नाम पार्थिवः
संज्ञेयाचा वारस महिष्मान नावाचा राजा आहे.
वाराणस्यधिपो राजा कथितः पूर्व एव हि
वाराणसीचा राजा, जो त्या नगरीचा अधिपती आहे, त्याचा उल्लेख आधीच झाला आहे.
दुर्मदस्यसुतो धीमान्कनको नाम विश्रुतः
दुर्मदाचा बुद्धिमान पुत्र कनक नावाने प्रसिद्ध आहे.
कृतवीर्यः कृताग्निश्च कृतवर्मा तथैव च
कृतवीर्य, कृताग्नि आणि कृतवर्मा हे तिघेही होते.
जज्ञे बाहुसहस्रेण सप्तद्वीपेश्वरो नृपः
एक राजा हजार हातांनी जन्माला आला, तो सातही द्वीपांचा स्वामी होता.
दत्तमाराधयामास कार्त्तवीर्यो ऽत्रिसंभवम्
अत्रीच्या कुळात जन्मलेल्या कार्तवीर्याने दत्तात्रेयांची भक्ती केली.
पूर्वं बाहुसहस्रं तु स वव्रे प्रथमं वरम्
त्याने सर्वप्रथम हजार हात मिळावेत असा वर मागितला.
धर्मेण पृथिवीं जित्वा धर्मेणैवानुपालनम्
त्याने धर्माने पृथ्वी जिंकली आणि धर्मानेच तिचे पालन केले.
संग्रामे युध्यमानस्य वधः स्यात्प्रधने मम
युद्धात माझा मृत्यू नेहमीच समोरच्या रणांगणातच व्हावा, असा वर मागितला.
सप्तोदधिपरिक्षिप्ता क्षत्रेण विधिना जिता
सात समुद्रांनी वेढलेल्या भूमीवर त्या क्षत्रियाने नियमाने विजय मिळवला.
योगो योगेश्वरस्येव प्रादुर्भवति मायया
योग, योगेश्वराच्या मायेप्रमाणेच, प्रकट होतो.
कृतानि विधिना राज्ञा श्रूयते मुनिसत्तमाः
राजाने केलेली कृत्ये, हे श्रेष्ठ मुनीहो, नियमाने ऐकायला मिळतात.
सर्वे काञ्चनवेदीकाः सर्वे यूपैश्च काञ्चनैः
सर्व वेदिका सोन्याच्या होत्या आणि सर्व यूपही सोन्याचेच होते.
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च नित्यमेवोपशोभिताः
त्या नेहमीच गंधर्व आणि अप्सरांनी शोभून गेल्या होत्या.
चरितं तस्य राजर्षेर्महिमानं निरीक्ष्य च
त्या राजर्षीचे आचरण आणि त्याची महती पाहून सर्वजण अचंबित झाले.
यज्ञैर्दानैस्तपोभिश्च विक्रमेण श्रुतेन च
त्याने यज्ञ, दान, तप, पराक्रम आणि विद्या यांमुळे कीर्ती मिळवली.
रथी राजा सानुचरो योगाच्चैवानुदृश्यते
राजा रथावर बसून आपल्या सेवकांसह योगानेच दिसतो.
प्रभावेण महाराज्ञः प्रजा धर्मेण रक्षितः
महान राजाच्या सामर्थ्यामुळे प्रजेचे रक्षण धर्माने झाले.
स सर्वरत्नभाक्स म्राट् चक्रवर्ती बभूव ह
तो सर्व रत्ने उपभोगणारा, खरा चक्रवर्ती राजा झाला.
स एव वृष्ट्या पर्जन्यो योगित्वादर्जुनो ऽभवत्
तोच योगाच्या बळावर पर्जन्य झाला आणि अर्जुनही झाला.
भाति रश्मिसहस्रेण शारदेनैव भास्करः
शरद ऋतूत जसा सूर्य हजार किरणांनी तेजस्वी दिसतो, तसा तो प्रकाशतो.