वलीसंततगात्रश्च निराशो दुर्बलाकृतिः
ज्याच्या अंगावर खोल सुरकुत्या आहेत, निराश आहे आणि शरीराने दुर्बल दिसतो,
सहोपवीतिभिश्चैव तां जरां नाभिकामये
पवित्र धागा घालणाऱ्यांसोबतसुद्धा, मी ते वार्धक्य इच्छित नाही.
प्रतिगृह्णन्तु धर्मज्ञ पुत्रमन्यं वृणीष्व वै
‘धर्म जाणणाऱ्यांनी ते स्वीकारावे; तू दुसरा मुलगा निवड.’
उवाच वदतां श्रेष्टो ज्येष्ठं तं गर्हयन्सुतम्
बोलणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असणाऱ्याने, त्या ज्येष्ठ मुलाला दोष देत असे सांगितले.
मामनादृत्य दुर्बुद्धे यदहं तव देशिकः
‘मूर्खा, मी तुझा गुरु असूनही, तू माझा अपमान करतोस —’
यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
‘तू माझ्या हृदयातून जन्मलेला असूनही, मला आपले तारुण्य देत नाहीस.’
तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह
‘तुर्वसू, तू पाप आणि वार्धक्य दोन्ही स्वीकार.’
जरायां बहवो दोषाः पानभोजन कारिताः
वार्धक्यात अनेक दोष असतात, जे खाण्या-पिण्यामुळे होतात.
यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
‘तू माझ्या हृदयातून जन्मलेला असूनही, मला आपले तारुण्य देत नाहीस.’
संकीर्णेषु च धर्मेण प्रतिलोमनरेषु च
मिश्र जातींमध्ये आणि उलट वंशातील लोकांमध्ये, अधर्मामुळे —
वासस्ते पाप म्लेच्छेषु भविष्यति न संशयः
तुझं वास्तव्य पापी परधर्मीय लोकांत होईल, यात काहीच शंका नाही.
एवं तु तुर्वसुंशप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः
अशा रीतीने ययातीनं आपल्या पुत्राला, म्हणजे तुर्यसूला, शाप दिला.
द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम्
द्रुह्यू, तू असा रूप घे की ज्यामुळे वर्ण आणि सौंदर्य नष्ट होईल.
पूर्णे वर्षसहस्रे ते प्रतिदास्यामि यौवनम्
एक हजार वर्षे पूर्ण झाली की, मी तुला पुन्हा तारुण्य परत देईन.
न सुखं चास्य भवति न जरां तेन कामये
त्याला सुख मिळणार नाही, आणि मला त्याच्यासाठी ती वार्धक्यही नको आहे.
यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
तू, जो माझ्या हृदयातून जन्मलास, आपलं तारुण्य मला देत नाहीस.
नौप्लवोत्तरसंचारस्तव नित्यं भविष्यति
तुला कधीच नौकेने नदी ओलांडता येणार नाही.
अनो त्वं प्रतिपाद्यस्व पाप्मानं जरया सह
अनु, तू पाप आणि वार्धक्य एकत्र स्वीकारावं लागेल.
न जुहोति स काले ऽग्निं तां जरां नाभिकामये
तो योग्य वेळी अग्नीला होम देत नाही; मला त्याच्यासाठी ते वार्धक्य नको आहे.
यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
तू, जो माझ्या हृदयातून जन्मलास, आपलं तारुण्य मला देत नाहीस.
प्रजा च यौवनं प्राप्ता विनशिष्यत्यनो तव
अनु, तुझी संतती जरी तारुण्यात पोहोचली तरी ती नष्ट होईल.
पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह
पुरु, तुलाही पाप आणि वार्धक्य एकत्र स्वीकारावं लागेल.
काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तो ऽस्मियौवने
कवी उशनाचा शाप असल्यामुळे, मला तारुण्यातही समाधान मिळत नाही.
पूर्णे वर्षसहस्रे ते प्रतिदास्यामि यौवनम्
एक हजार वर्षे पूर्ण झाली की, मी तुला पुन्हा तारुण्य परत देईन.
एवमुक्तः प्रत्युवाच पुत्रः पितरमञ्जसा
असं वडिलांनी म्हटल्यावर, पुत्रानं सरळपणे उत्तर दिलं.
प्रतिपत्स्ये च ते राजन्पाप्मानं जरया सह
राजा, मी तुझ्याकडून पाप आणि वार्धक्य स्वीकारतो.
जरयाहं प्रतिच्छन्नो वयोरूपधरस्तव
मी वार्धक्याने झाकला जाईन आणि तुझं वय व रूप धारण करीन.
पूरो प्रीतो ऽस्मि भद्रं ते प्रीतश्चेदं ददामि ते
पुरु, मी तुझ्यावर खूष आहे; तुझं कल्याण होवो. तू खूष असलास म्हणून मी हे तुला देतो.
पूरोरनुमतो राजा ययातिः स्वजरां ततः
पूरूच्या संमतीने राजा ययातीनं आपलीच वार्धक्य परत घेतली.
गौरवेणाथ वयसा ययातिर्नहुषात्मजः
मान आणि वयाचा विचार करून, नहुषाचा पुत्र ययातीनं