तेषां मध्ये तु पञ्चानां ययातिः पृथिवीपतिः
त्या पाच भावांमध्ये, ययाति पृथ्वीचा राजा झाला.
शर्मिष्ठामासुरीं चैव तनयां वृषपर्वणः
त्याने वृषपर्वाचा असुरकन्या शर्मिष्ठा हिला देखील पत्नी म्हणून घेतले.
द्रुह्युं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी
वृषपर्वाची कन्या शर्मिष्ठेने द्रुह्यु, अनु आणि पुरु या मुलांना जन्म दिला.
रथं तस्मै ददौ शक्रः प्रीतः परमभास्वरम्
इंद्र त्याच्यावर प्रसन्न होऊन, त्याला तेजस्वी रथ दिला.
युक्तं मनोजवैरश्वैर्येन कन्यां समुद्वहत्
तो रथ मनासारख्या वेगवान घोड्यांनी जोडलेला होता, ज्यावरून त्याने कन्येला घेऊन गेला.
ययातिर्युधि दुर्द्धर्षो देवदानवमानवैः
ययाति युद्धात कोणालाही जिंकता न येणारा होता; देव, दानव आणि माणसे त्याला हरवू शकत नव्हते.
यावत्सुदेशप्रभवः कौरवो जनमेजयः
सुदेशापर्यंत, कौरव वंशातील जनमेजय जन्माला आला.
जगाम सरथो नाशं शापाद्गार्ग्यस्य धीमतः
तो आपल्या रथासह, ज्ञानी गार्ग्याच्या शापामुळे नष्ट झाला.
दुर्बुद्धिर्हिंसया मास लोहगन्धी नराधिपः
त्या दुष्ट बुद्धीच्या आणि हिंसक कृत्यांच्या राजाला लोखंडाचा वास येत असे.
पौरजानपदैस्त्यक्तो न लेभे शर्म कर्हिचित्
नागरिक आणि देशबांधवांनी त्याला सोडून दिले, त्यामुळे त्याला कधीच सुख मिळाले नाही.
स प्रायाच्छौनकमृषिं शरणं व्यथितस्तदा
तेव्हा तो दुःखी होऊन, शौनक ऋषींच्या आश्रयाला गेला.
योजयामास चैन्द्रोतः शौनको जनमेजयम्
शौनकांनी जनमेजयाचे इंद्रोत यज्ञाशी संयोग घडवून आणला.
स लोहगन्धो व्यनशत्त स्यावभृथमेत्य ह
तो लोखंडाचा वास असलेला पदार्थ, स्नानाच्या जागी पोहोचल्यावर नाहीसा झाला.
दत्तः शक्रेन तुष्टेन लेभे तस्माद्बृहद्रथः
इंद्राने आनंदाने दिल्यामुळे बृहद्रथाने ते त्याच्याकडून मिळवले.
प्रददौ वासुदेवाय प्रीत्या कौरवनन्दनः
कौरवांचा आनंद करणारा, प्रेमापोटी, ते वासुदेवाला दिले.
पुत्रं श्रेष्टं वरिष्ठं च यदुमित्यब्रवीद्वचः
त्याने सांगितले, 'हा मुलगा श्रेष्ठ आणि उत्तम आहे, त्याचे नाव यदु आहे.'
काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तो ऽस्मि यौवने
काव्य उशनस यांच्या शापामुळे मला तारुण्यात समाधान मिळत नाही.
जरां मे प्रतिगृह्णीष्व तं यदुः प्रत्युवाच ह
‘माझे वार्धक्य स्वीकार,’ असे त्याने सांगितले; आणि यदुने त्याला उत्तर दिले.
सा तु व्यायामसाध्या वै न ग्रहीष्यामि ते जराम्
‘हे वार्धक्य केवळ परिश्रमाने मिळते, मी तुझे वार्धक्य स्वीकारणार नाही.’
तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीतुमहमुत्सहे
‘म्हणून, राजन, मी तुझे वार्धक्य स्वीकारू शकत नाही.’
वलीसंततगात्रश्च निराशो दुर्बलाकृतिः
ज्याच्या अंगावर खोल सुरकुत्या आहेत, निराश आहे आणि शरीराने दुर्बल दिसतो,
सहोपवीतिभिश्चैव तां जरां नाभिकामये
पवित्र धागा घालणाऱ्यांसोबतसुद्धा, मी ते वार्धक्य इच्छित नाही.
प्रतिगृह्णन्तु धर्मज्ञ पुत्रमन्यं वृणीष्व वै
‘धर्म जाणणाऱ्यांनी ते स्वीकारावे; तू दुसरा मुलगा निवड.’
उवाच वदतां श्रेष्टो ज्येष्ठं तं गर्हयन्सुतम्
बोलणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असणाऱ्याने, त्या ज्येष्ठ मुलाला दोष देत असे सांगितले.
मामनादृत्य दुर्बुद्धे यदहं तव देशिकः
‘मूर्खा, मी तुझा गुरु असूनही, तू माझा अपमान करतोस —’
यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
‘तू माझ्या हृदयातून जन्मलेला असूनही, मला आपले तारुण्य देत नाहीस.’
तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह
‘तुर्वसू, तू पाप आणि वार्धक्य दोन्ही स्वीकार.’
जरायां बहवो दोषाः पानभोजन कारिताः
वार्धक्यात अनेक दोष असतात, जे खाण्या-पिण्यामुळे होतात.
यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
‘तू माझ्या हृदयातून जन्मलेला असूनही, मला आपले तारुण्य देत नाहीस.’
संकीर्णेषु च धर्मेण प्रतिलोमनरेषु च
मिश्र जातींमध्ये आणि उलट वंशातील लोकांमध्ये, अधर्मामुळे —