ऊर्ध्वरेताः स्थितः स्थाणुर्यावदाभूतसंप्लवम्
तो स्थिर राहिला, त्याची ऊर्जा वरच्या दिशेने वाहत होती, जोपर्यंत सृष्टीचा संहार झाला नाही.
ज्ञानं तपश्च सत्यं च ह्यैश्वर्यं धर्म एव च
ज्ञान, तप, सत्य, ऐश्वर्य आणि धर्म — हे सर्व.
सर्वान्देवानृषींश्चैव समेतानसुरैः सह
सर्व देव, ऋषी आणि असुर एकत्र जमले होते.
अत्येति देवा नैश्वर्याद्वलेन च महासुरान्
तो देवांपेक्षा ऐश्वर्यात आणि महान असुरांपेक्षा बळात श्रेष्ठ आहे.
प्रजामनु द्यामां सृष्ट्वा सर्गादुपरराम ह
सर्व प्रजांना आणि आकाशाची निर्मिती केल्यावर, त्याने सृष्टी करणे थांबवले.
महादेवस्य रुद्रस्य साधकैरृषिभिः सह
महादेव, म्हणजेच रुद्र, आणि सिद्ध ऋषी यांच्याबद्दल—
विस्तरेण प्रवक्ष्यामि नामानि तनुभिः सह
मी त्यांची नावे आणि रूपे सविस्तर सांगणार आहे.
कल्पेष्वन्येष्वतीतेषु ह्यस्मिन्कल्पे तु ताञ्शृणु
इतर गेलेल्या कल्पांमध्ये आणि या कल्पातसुद्धा, ती नावे ऐक.
प्रादुरा सीत्ततोङ्के ऽस्य कुमारो नीललोहितः
मग त्याच्या एका अंगातून निळसर-तांबडा कुमार प्रकट झाला.
दृष्ट्वा रुदन्तं सहसा कुमारं नीललोहितम्
तो निळसर-तांबडा कुमार अचानक रडताना पाहून—
सो ऽब्रवीद्देहि मे नाम प्रथमं त्वं पितामह
त्याने म्हटले, 'माझे पहिले नाव द्या, आजोबा.'
किं रोदिषि कुमारेति ब्रह्मा तं प्रत्यभाषत
'कुमार, तू का रडतोस?' असे ब्रह्मा त्याला म्हणाले.
भवस्त्वं देवनाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः
'तुला देवांमध्ये भव असे नाव आहे,' असे सांगितल्यावरही तो पुन्हा रडला.
तृतीयं देहि मे नाम इत्युक्तः सो ऽब्रवीत्पुनः
'माझे तिसरे नाव द्या,' असे त्याने पुन्हा सांगितले.
किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं प्रत्युवाच ह
'तू का रडतोस?' असे ब्रह्मा त्याच्याकडे पाहून म्हणाले.
ईशानो देवनाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः
'तुला देवांमध्ये ईशान असे नाव आहे,' असे सांगितल्यावरही तो पुन्हा रडला.
पञ्चमं नाम देहीति प्रत्युवाच स्वयंभुवम्
'माझे पाचवे नाव द्या,' असे त्याने स्वयंभूला उत्तर दिले.
किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं पुनरब्रवीत्
'तू का रडतोस?' असे ब्रह्मा पुन्हा त्याच्याकडे पाहून म्हणाले.
भीमस्त्वं देव नाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः
'तुला देवांमध्ये भीम असे नाव आहे,' असे सांगितल्यावरही तो पुन्हा रडला.
सप्तमं देहि मे नाम इत्युक्तः प्रत्युवाच ह
'माझे सातवे नाव द्या,' असे त्याने सांगितले आणि त्याला उत्तर मिळाले.
तं रुदन्तं कुमारं तु मारोदीरिति सो ऽब्रवीत्
त्या रडणाऱ्या कुमाराला ब्रह्मा म्हणाले, 'रडू नकोस.'
त्वं महादेवनामासि इत्युक्तो विरराम ह
'तुला महादेव असे नाव आहे,' असे सांगितल्यावर तो शांत झाला.
प्रोवाच नाम्नामेतेषां स्थानानि प्रदिशेति ह
त्यांनी सांगितलं, "या सर्वांची ठिकाणं त्यांच्या नावांसह दाखव."
सूर्यो जलं मही वायुर्व ह्निराकाशमेव च
सूर्य, पाणी, पृथ्वी, वारा, अग्नी आणि आकाश ही स्थाने आहेत.
तेषु पूज्यश्च वन्द्यश्च नमस्कार्यश्च यत्नतः
या सर्वांमध्ये भक्तीने पूजन, सन्मान आणि नमस्कार करावा.
यदुक्तं ते मया पूर्वं नाम रुद्रेति वै विभो
मी तुला यापूर्वी 'रुद्र' हे नाव सांगितलं होतं, हे लक्षात ठेव.
इत्युक्ते तस्य यत्तेजश्चक्षुस्त्वासीत्प्रकाशकम्
असं म्हटल्यावर, त्याचं तेज डोळ्यात आलं आणि ते प्रकाशमान झालं.
उद्यतमस्तं यन्तं च वर्जयेद्दर्शनेरविम्
सूर्य उगवत असताना किंवा मावळताना त्याच्याकडे पाहू नये.
तस्मात्मूर्यं न वीक्षेत आयुष्कामः शुचिः सदा
म्हणून जो नेहमी शुद्ध राहतो आणि दीर्घायुष्याची इच्छा करतो, त्याने सूर्याकडे पाहू नये.
उभे संध्ये ह्युपासीना गृणन्तः सामऋग्यजुः
प्रत्येक संध्याकाळी बसून, साम, ऋग्वेद आणि यजुर्वेद म्हणावे.