अयातयामान् सृजतं रुद्रमेतान्सुरोत्तमान्
रुद्राने अजून जन्माला न आलेले हे श्रेष्ठ देव निर्माण केले.
न स्रष्टव्यात्मन स्तल्या प्रजा नैवाधिका तथा
आपण अस्थिर किंवा अती प्रमाणात असणाऱ्या प्रजांचा निर्माण करू नये.
नारभन्ते हि कर्माणि प्रजा विगतमृत्यवः
मृत्यूपासून मुक्त असलेल्या प्रजांनी कधीच कर्म सुरू करावीत असे नाही.
प्रजाः स्रक्ष्यामि भद्रं ते स्थितो ऽहं त्वं सृज प्रभो
मी प्रजांची निर्मिती करीन, तुझ्यावर शुभेच्छा. मी येथेच राहतो, आता प्रभो, तू निर्माण कर.
सहस्रं हि सहस्राणामात्मनो मम निःसृताः
माझ्या स्वतःच्या अस्तित्वातून हजारो हजार निर्माण झाले आहेत.
पृथिव्यामन्तरिक्षे च रुद्राण्यस्ताः परिश्रुताः
हे रुद्र पृथ्वीवर आणि आकाशात सर्वत्र प्रसिद्ध आहेत.
यज्ञभाजो भविष्यन्ति सर्वे देवगणैः सह
ते सर्व देवगणांसह यज्ञात भाग घेतील.
तैः सार्द्धमिज्यमानास्ते स्थास्यन्तीहायुगक्षयात्
त्यांच्यासोबत पूजा होत राहील आणि ते युगाच्या शेवटपर्यंत येथे राहतील.
प्रत्युवाच तथा भीमं त्दृष्यमाणः प्रजापतिः
मग प्रजापतीने भिमाला, जो तेथे दिसत होता, उत्तर दिले.
ब्रह्मणा समनु ज्ञाते ततः सर्वमभूत्किल
ब्रह्मदेवाने सर्वकाही समजून घेतल्यावर मग सर्व काही घडले.
ऊर्ध्वरेताः स्थितः स्थाणुर्यावदाभूतसंप्लवम्
तो स्थिर राहिला, त्याची ऊर्जा वरच्या दिशेने वाहत होती, जोपर्यंत सृष्टीचा संहार झाला नाही.
ज्ञानं तपश्च सत्यं च ह्यैश्वर्यं धर्म एव च
ज्ञान, तप, सत्य, ऐश्वर्य आणि धर्म — हे सर्व.
सर्वान्देवानृषींश्चैव समेतानसुरैः सह
सर्व देव, ऋषी आणि असुर एकत्र जमले होते.
अत्येति देवा नैश्वर्याद्वलेन च महासुरान्
तो देवांपेक्षा ऐश्वर्यात आणि महान असुरांपेक्षा बळात श्रेष्ठ आहे.
प्रजामनु द्यामां सृष्ट्वा सर्गादुपरराम ह
सर्व प्रजांना आणि आकाशाची निर्मिती केल्यावर, त्याने सृष्टी करणे थांबवले.
महादेवस्य रुद्रस्य साधकैरृषिभिः सह
महादेव, म्हणजेच रुद्र, आणि सिद्ध ऋषी यांच्याबद्दल—
विस्तरेण प्रवक्ष्यामि नामानि तनुभिः सह
मी त्यांची नावे आणि रूपे सविस्तर सांगणार आहे.
कल्पेष्वन्येष्वतीतेषु ह्यस्मिन्कल्पे तु ताञ्शृणु
इतर गेलेल्या कल्पांमध्ये आणि या कल्पातसुद्धा, ती नावे ऐक.
प्रादुरा सीत्ततोङ्के ऽस्य कुमारो नीललोहितः
मग त्याच्या एका अंगातून निळसर-तांबडा कुमार प्रकट झाला.
दृष्ट्वा रुदन्तं सहसा कुमारं नीललोहितम्
तो निळसर-तांबडा कुमार अचानक रडताना पाहून—
सो ऽब्रवीद्देहि मे नाम प्रथमं त्वं पितामह
त्याने म्हटले, 'माझे पहिले नाव द्या, आजोबा.'
किं रोदिषि कुमारेति ब्रह्मा तं प्रत्यभाषत
'कुमार, तू का रडतोस?' असे ब्रह्मा त्याला म्हणाले.
भवस्त्वं देवनाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः
'तुला देवांमध्ये भव असे नाव आहे,' असे सांगितल्यावरही तो पुन्हा रडला.
तृतीयं देहि मे नाम इत्युक्तः सो ऽब्रवीत्पुनः
'माझे तिसरे नाव द्या,' असे त्याने पुन्हा सांगितले.
किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं प्रत्युवाच ह
'तू का रडतोस?' असे ब्रह्मा त्याच्याकडे पाहून म्हणाले.
ईशानो देवनाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः
'तुला देवांमध्ये ईशान असे नाव आहे,' असे सांगितल्यावरही तो पुन्हा रडला.
पञ्चमं नाम देहीति प्रत्युवाच स्वयंभुवम्
'माझे पाचवे नाव द्या,' असे त्याने स्वयंभूला उत्तर दिले.
किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं पुनरब्रवीत्
'तू का रडतोस?' असे ब्रह्मा पुन्हा त्याच्याकडे पाहून म्हणाले.
भीमस्त्वं देव नाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः
'तुला देवांमध्ये भीम असे नाव आहे,' असे सांगितल्यावरही तो पुन्हा रडला.
सप्तमं देहि मे नाम इत्युक्तः प्रत्युवाच ह
'माझे सातवे नाव द्या,' असे त्याने सांगितले आणि त्याला उत्तर मिळाले.