स हि शिष्यो महातेजाः पितुः पूर्वं बृहस्पतेः
तो खरोखरच आपल्या वडिलांचा, बृहस्पतींचा, तेजस्वी शिष्य होता.
पार्ष्मिग्राहो ऽभवद्देवः प्रगृह्याजगवं धनुः
त्या देवतेने बकरीच्या शिंगाचं धनुष्य उचलून सज्ज झाला.
उद्दिश्य देवानुत्सृष्टं येनैषां नाशितं यशः
देवतांकडे उद्देशून त्याने ते सोडलं, ज्यामुळे त्यांची कीर्ती नष्ट झाली.
देवानां दानवानां च लोकक्षयकरं महत्
त्यामुळे देव आणि दैत्य यांचं मोठं विनाश घडून आलं.
ब्रह्माणं शरणं जग्मुरादिदेवं पितामहम्
देवतांनी आदिदेव, पितामह ब्रह्मा यांच्या आश्रयाला धाव घेतली.
ददावाङ्गिरसे तारां स्वयमेत्य पितामहः
मग पितामहांनी स्वतः तारेला अंगिरसाकडे परत दिलं.
गर्भमुत्सृज सद्यस्त्वं विप्रः प्राह बृहस्पतिः
"तू लगेच गर्भ सोड," असं बृहस्पती ऋषींनी सांगितलं.
अथो तारासृजद्गर्भं ज्वलन्तमिव पावकम्
मग ताराने अग्नीप्रमाणे तेजस्वी असलेला गर्भ सोडला.
ततः संशयमापन्नस्तारामकथयन्सुराः
मग त्या देवांना शंका आली आणि त्यांनी ताराची कथा सांगितली.
ह्रीयमाणा यदा देवान्नाह सा साध्वसाधु वा
देवांना लाज वाटली तेव्हा तिने ते योग्य की अयोग्य हे काहीच सांगितले नाही.
तं निवार्य तदाब्रह्मा तारां पप्रच्छ संशयम्
तेव्हा ब्रह्मदेवाने त्यांना थांबवले आणि ताराला त्या शंकेबद्दल विचारले.
सा प्राञ्जलिरुवाचेदं ब्रह्माणं वरदं प्रभुम्
तिने हात जोडून वरदायी ब्रह्मदेवाला असे उत्तर दिले.
ततः सुतमुपाघ्राय सोमो राजा प्रजापतिः
मग प्रजापती सोमराजाने आपल्या मुलाला जवळ घेऊन त्याचा सुगंध घेतला.
प्रतिघस्रं च गगने समभ्युत्तिष्ठते बुधः
बुध आकाशात तेजाने झळकत वर उगवला.
तस्य पुत्रो महातेजा बभूवैलः पुरूरवाः
त्याचा पुत्र, तेजस्वी आणि बलवान पुरूरवा, जन्माला आला.
प्रसह्य धर्षितस्तत्र विवशो राजयक्ष्मणा
तेथे त्याला जबरदस्तीने राजयक्ष्म्याने त्रास दिला आणि तो असहाय झाला.
जगाम शरणायाथ पितरं सो ऽत्रिमेव तु
मग तो आपल्या वडिल अत्रींकडे आश्रय घेण्यासाठी गेला.
स राजयक्ष्मणा मुक्तः श्रीया जजवाल सर्वशः
राजयक्ष्म्यापासून मुक्त झाल्यावर तो सर्वत्र तेजाने उजळून निघाला.
वंशं तस्य द्विजश्रेष्ठा कीर्त्यमानं निबोधत
द्विजश्रेष्ठांनो, त्याच्या वंशाची ही कथा ऐका.
सौम्यस्य चन्म श्रुत्वैवं सर्वपापैः प्रमुच्यते
सौम्याचा जन्म ऐकल्यावर सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सोमसौम्ययोर्जन्मकथनं नाम पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः
श्रीब्रह्मांड महापुराणातील वायुप्रणीत, मध्यम भागातील तिसऱ्या उपोद्घात पादातील 'सोम आणि सौम्य यांच्या जन्मकथेचा' पाचसष्ठ अध्याय इथे संपला.
तेजस्वी दानशीलश्च यज्वा विपुलदक्षिणः
तो तेजस्वी, दानशूर, यज्ञ करणारा आणि भरपूर दक्षिणा देणारा होता.
आहर्त्ता जाग्निहोत्रस्य यज्ञानां च महीपतिः
तो अग्निहोत्र आणि इतर यज्ञ करणारा, पृथ्वीचा राजा होता.
अतीव त्रिषु लोकेषु रूपेणाप्रतिमो ऽभवत्
तीनही लोकांत सौंदर्यात त्याचा तोड नव्हता.
उर्वशी वरयामास हित्वा मानं यशस्विनी
यशस्विनी उर्वशीने आपला अभिमान बाजूला ठेवून त्याला निवडले.
सप्त षट्सप्त चाष्टौ च दश चाष्टौ च वीर्यवान्
त्याला सात, सहा, सात, आठ, दहा आणि आठ असे वीर्यवान पुत्र झाले.
अलकायां विशालायां नन्दने च वनोत्तमे
अलकापुरी या विशाल नगरीत आणि नंदन या उत्तम वनात,
उत्तरांश्च कुरून्प्राप्य कलापग्राममेव च
उत्तरेकडील कुरू देश गाठून, तसेच कलाप नावाच्या गावात,
उर्वश्या महितो राजा रेमे परमया मुदा
उर्वशीकडून मोठ्या सन्मानाने वागवला गेलेला राजा, अत्यंत आनंदात रमला.
उत्सृज्य तं च संप्राप्ता तन्नो ब्रूहि च दुष्कृतम्
पण तिने त्याला सोडून दिले आणि निघून गेली; मग आम्हाला सांगा, कोणते पाप घडले होते.