तां वै क्रोधाच्च मोहाच्च श्रमच्चैव क्षुधान्वितः
तेव्हा राग, मोह, थकवा आणि भूक या सगळ्यांमुळे,
सतु मांसं स्वयं चैव विश्वामित्रस्य चात्मजान्
तो स्वतः आणि विश्वामित्राचे पुत्र मांस झाले.
प्रोवाच चैव भगवान्वसिष्ठस्तं नृपात्मजम्
मग भगवंत वसिष्ठांनी त्या राजपुत्राला सांगितलं,
यदि ते त्रीणि शङ्कूनि न स्युर्हि पुरुषाधम
'तुझ्याकडे तीन खिळे नसते, हे माणसांमध्ये नीच,'
अप्रोक्षितोपयोगाच्च त्रिविधस्ते व्यतिक्रमः
'तू शुद्ध न केलेलं वापरलंस, त्यामुळे तुझ्याकडून तिहेरी चूक झाली.'
त्रिशङ्कुरिति होवाच त्रिशङ्कुस्तेन स स्मृतः
त्यांनी 'त्रिशंकू' असं नाव घेतलं आणि तो त्रिशंकू म्हणून ओळखला जाऊ लागला.
ततस्तस्मै वरं प्रादात्तदा प्रीतस्त्रिशङ्कवे
मग वसिष्ठ प्रसन्न होऊन त्रिशंकूला वर दिला.
सशरीरो व्रजे स्वर्गमित्येवं याचितो वरः
त्याने असा वर मागितला, 'माझ्या या देहासह मी स्वर्गात जाऊ दे.'
अभिषिच्य राज्ये पित्र्ये योजयामास तं मुनिः
मुनिने त्याचा अभिषेक करून त्याला पितृराज्यात बसवलं.
सशरीरं तदा तं वै दिवमारोपयत्प्रभुः
मग प्रभूंनी त्याला देहासह स्वर्गात नेलं.
अत्राप्युदाहरन्तीमं श्लोकं पौराणिका जनाः
इथेही प्राचीन लोक एक श्लोक म्हणतात.
देवैः सार्द्धं महातेजानुग्रहात्तस्य धीमतः
महातेजस्वींच्या कृपेने, देवांसह त्या बुद्धिमानाला,
कुमारं जनयामास हरिश्चन्द्रमकल्मषम्
एक पुत्र झाला, हरिश्चंद्र, जो निष्पाप होता.
अहर्ता राजसूयस्य सम्रडिति परिश्रुतः
तो राजसूय यज्ञ करणारा सम्राट म्हणून प्रसिद्ध झाला.
हरितो रोहितस्याथ चञ्चुर्हरीत उच्यते
हरित हा रोहिताचा पुत्र, आणि त्याचा मुलगा हरित म्हणून ओळखला जातो.
चैता सर्वस्य क्षत्रस्य विजयस्तेन स स्मृतः
त्याच्यामुळे सगळ्या क्षत्रियांचा विजय झाला; म्हणून तो स्मरणात आहे.
रुरुकात्तु वृकः पुत्रस्तस्माद्बाहुर्विजज्ञिवान्
रुरुकाचा पुत्र वृक जन्माला आला; त्याच्यापासून बाहूचा जन्म झाला.
शकैर्यवनकांबोजैः पारदैः पह्लवैस्तथा
शक, यवन, कंबोज, पारद आणि पल्लव यांनी—
सगरस्तु सुतो बाहोर्जज्ञे सह गरेण वै
बाहूचा मुलगा सगर आणि गरेण, हे दोघेही एकत्र जन्मले.
अग्नेयमस्त्रं लब्ध्वा तु भार्गवात्सगरो नृपः
सगर राजाने भृगुकुलातील ऋषीकडून अग्न्यास्त्र मिळवले.
शकानां पह्लवानां च धर्मं निरसदच्युतः
तो अचल राजा शक आणि पल्लव यांचा धर्म दूर केला.
कथं स सगरो राजा गरेण सह जज्ञिवान्
सगर राजा गरेणासह कसा जन्मला, हे कसे घडले?
धर्मान्कुलोचितान्क्रुद्धो राजा निरसदच्युतः
राजाने, आपल्या कुलाला योग्य असे धर्म, रागाने दूर केले.
हैहयैस्तालजङ्घैश्च शकैः सार्द्धं समागतैः
हैहय, तालजंघ आणि शक हे सर्व एकत्र आले.
हैहयार्थं पराक्रान्ता एते पञ्च गणास्तदा
हैहयांच्या हितासाठी त्या वेळी हे पाच गट पुढे सरसावले.
वनं प्रविश्य धर्मात्मा सह पत्न्या तपो ऽचरत्
पत्नीसमवेत वनात जाऊन, त्या धर्मात्म्याने तप केला.
वृद्धत्वाद्दुर्बलत्वाच्च ह्यन्तरा स ममार च
वृद्धत्व आणि अशक्तपणामुळे, तो मध्येच मरण पावला.
सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया
सपत्नीने गर्भ नष्ट करण्याच्या हेतूने तिला गर दिला.
और्वस्तं भार्गवो दृष्ट्वा कारुण्याद्धि न्यवर्त्तयत्
भृगुकुलातील और्व ऋषीने हे पाहून, दयाळूपणाने ते थांबवले.
व्यजायत महाबाहुं सगरं नाम धर्मिकम्
महाबाहू, धर्मपरायण असा सगर नावाचा मुलगा जन्माला आला.