पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु वनं राजा विवेश ह
राजाने आपली राजमहालाची कीर्ती मुलाकडे सोपवली आणि तो वनात गेला.
प्रयास्यन्तमुतङ्कस्तु ब्रह्मर्षिः प्रत्यवारयत्
तो निघणार असताना ब्रह्मर्षी उतंक यांनी त्याला थांबवलं.
निरुद्विग्नस्तपस्छर्तुं न हि शक्रो ऽपि पार्थिव
राजा, तिथे अगदी इंद्रालाही निर्धास्तपणे तपश्चर्या करता येत नाही.
समुद्रो वालुकापूर्णस्तत्र तिष्ठति भूपते
तेथे, राजाधिराज, वाळूने भरलेला एक समुद्र आहे.
अन्तर्भूमिगतस्तत्र वालुकान्तर्हितो महान्
तिथे, जमिनीखाली वाळूत लपलेला एक महान जीव आहे.
शेते लोकविनाशाय तप आस्थाय दारुणम्
तो तिथे कठोर तपश्चर्या करत, जगाचा विनाश घडवण्यासाठी निजला आहे.
यदा तदा मही तत्र चलति स्म सकानना
जेव्हा असं होतं, तेव्हा तिथली पृथ्वी आणि तिचे सर्व जंगलं हलू लागतात.
आदित्यपथमावृत्य सप्ताहं भूमिकंपनम्
सूर्याचा मार्ग अडवून, सात दिवस तिथे पृथ्वी थरथरते.
तेन राजन्न शक्नोमि तस्मिन्स्थातुं स्व आश्रमे
म्हणूनच, राजा, मला तिथल्या माझ्या आश्रमात राहता येत नाही.
तेजस्ते सुमहद्विष्मुस्तेजसाप्याययिष्यति
त्याचं तेज फार मोठं आहे, शत्रूंच्या शत्रू; तपामुळे त्याचं सामर्थ्य वाढतंय.
त्वं हि तस्य वधार्थाय समर्थः पृथिवीपते
राजाधिराज, त्याचा वध करण्याची क्षमता फक्त तुझ्यातच आहे.
न हि धुन्धुर्महावीर्यस्तेजसाल्पेन शाक्यते
महाबलवान धुंधू कमी तेजाने जिंकता येत नाही.
वीर्यं हि सुमहत्तस्य देवैरपि दुरासदम्
त्याचं सामर्थ्य प्रचंड आहे, देवांनाही त्याला तोंड देणं कठीण जातं.
कुवलाश्वं तु तं प्रादात्तस्मिन् धुन्धुनिवारणे
धुंधूचा नाश करण्यासाठी कुवलाश्वालाच निवडलं गेलं.
भविष्यति द्विजश्रेष्ठ धुन्धुमारो न संशयः
द्विजश्रेष्ठा, संशय नाही की धुंधुमार जन्माला येईल.
जगाम स वनायैव तपसे शंसितव्रतः
तो आपला व्रत पाळत, तप करण्यासाठी जंगलात गेला.
सहक्रैरेकविंशत्या पुत्राणां सह पार्थिवः
राजा आपल्या एकवीस मुलांसोबत निघाला.
तमाविशत्ततो विष्णुर्भगवान्स्वेन तेजसा
मग भगवंत विष्णूंनी आपल्या तेजाने त्याच्यात प्रवेश केला.
तस्मिन्प्रयाते दुर्धर्षे दिवि शब्दो महानभूत्
तो दुर्धर्ष निघून गेल्यावर आकाशात मोठा आवाज झाला.
दिव्यैः पुष्पैश्च तं देवाः संमतात्समवाकिरन्
देवतांनी आनंदाने त्याच्यावर दिव्य फुलांचा वर्षाव केला.
स गत्वा पुरुषव्याघ्रस्तनयैः सह वीर्यवान्
तो पुरुषसिंह, पराक्रमी, आपल्या मुलांसोबत पुढे गेला.
तस्य पुत्रैः खनद्भिश्च वालुकान्तर्हितस्तदा
मग त्याच्या मुलांनी वाळूत खणताना तो तिथे लपलेला होता.
मुखजेनाग्निना क्रुद्धो लोकानुद्वर्तयन्निव
तो रागावून, जणू काही जग उलथवतो आहे, तोंडातून निघालेल्या आगीने—
सोमस्य सो ऽसुरश्रेष्ठो धारोर्मिकलिलो महान्
तो मोठा असुर, लाटा आणि चिखलाचा समूह, सोमाचा होता.
ततः स राजातिबलो राक्षसं तं महाबलम्
मग तो अत्यंत बलवान राजा त्या महाबलवान राक्षसासमोर उभा राहिला.
तस्य वारिमयं वेगमपि वत्स नराधिपः
राजकुमार, त्या राक्षसाच्या जलरूप वेगालाही राजाने थोपवले.
निरस्यन्तं महाकायं बलेनोदकराक्षसम्
त्याने आपल्या बळावर त्या महाकाय जलराक्षसाला दूर हाकलले.
उत्तङ्कश्च वरं प्रादात्तस्मै राज्ञे महात्मने
उत्तंकाने त्या महात्मा राजाला वर दिला.
धर्मे रतिं च सततं स्वर्गे वासं तथाक्षयम्
त्याला नेहमी धर्मात आनंद आणि स्वर्गात अखंड वास मिळावा.
तस्य पुत्रास्त्रयः शिष्टा दृढाश्वो ज्येष्ठ उच्यते
त्याचे तीन मुलगे उरले; ज्येष्ठाचा नाव दृढाश्व आहे.