संख्यापनोपहूतांवैतत्रपानमिति स्मृतम्
संख्या करून बोलावलेले हे पेय 'संख्या-पान' म्हणून ओळखले जाते.
पूर्वमष्ठतीटती नद्वितीयं चापरान्तिकैः
सर्वात आधी अष्टतीटती नावाची नदी आहे, आणि दुसरी टोकांवर राहणाऱ्यांनी ओळखली जाते.
चतुर्थमुत्तरं चैवमद्रवत्पावमद्रकौ
चौथं उत्तर दिशेला आहे; अशा रीतीने न वितळलेले आणि शुद्ध असे पाहिले गेले.
सर्वमेवानुयोगं तु द्वितीयं बुद्धिमिष्यते
सर्व चौकशीबद्दल दुसरं बुद्धीचं मानलं जातं.
एकत्वं मुनुयोगस्य द्वयोर्यद्यद्द्विजोत्तम
द्विजश्रेष्ठा, दोन्ही गोष्टींमध्ये मुनियोगाचं एकत्व आहे, ज्या दोन गोष्टींना जे लागू पडतं.
तिसृणां चैव वृत्तीनां वृत्तौ वृत्ते च दक्षिणः
तीन वृत्तींपैकी, वृत्तीत आणि वर्तुळात, उजवी बाजू दर्शवली जाते.
कस्यनासुतराचैव स्वरशाखा प्रकीर्त्तिता
आणि अशा रीतीने, स्वराची शाखा कोणत्याहीपेक्षा कमी नाही असं सांगितलं गेलं आहे.
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते गान्धर्वलक्षणं नाम द्विषष्टितमो ऽध्यायः
या प्रकारे, वायूने सांगितलेल्या श्रीब्रह्मांड महापुराणाच्या मध्यभागातील तिसऱ्या उपोद्घातपादात भृगुचरित्रातील 'गंधर्वांचे लक्षण' नावाचा बासष्टावा अध्याय समाप्त झाला.
त्दृता पुण्यजनैः सर्वा राक्षसैः साकुशस्थली
त्या सर्व पुण्यवान लोकांसह राक्षस आणि कुशस्थळीची भूमी अशा प्रकारे स्थापन झाली.
निबध्यमानं नाराचैर्विदिशः प्राद्रवद्भयात्
बाणांनी बांधले जात असताना, दिशा घाबरून पळून गेल्या.
अन्ववायस्तु सुमहांस्तत्र तत्र द्विजोत्तमाः
आणि तेथे, द्विजश्रेष्ठांनो, फार मोठं वंश पुढे गेलं.
धृष्टस्य धर्ष्टिकं सर्वं रणधृष्टं बभूव ह
धृष्टाचे सर्व धर्ष्टिक रणात धाडसी झाले.
नभगस्य च दायादो नाभादो नाम वीर्यवान्
नभगाचा वारसदार वीर्यवान नभाद होता.
पृषदश्वो विरूपस्य तस्य पुत्रो रथीतरः
विरुपाचा पुत्र पृषदश्व, आणि त्याचा मुलगा रथीतर.
रथीतराणां प्रवराः क्षेत्रोपेता द्विजातयः
रथीतरांमध्ये, क्षेत्र असलेले द्विजवंश श्रेष्ठ होते.
तस्य पुत्रशतं त्वासीदिक्ष्वाकोर्भूरिदक्षिमम्
त्याला शंभर मुले होती, आणि इक्ष्वाकूला भूरिदक्षिणा नावाचा मुलगा होता.
शकुनिप्रमुखास्तस्य पुत्राः पञ्चाशतस्तु ते
त्याच्या मुलांमध्ये, पन्नास शाकुनी प्रमुख होते.
चत्वारिंशत्तथाष्टौ च दक्षिणस्यां तु वै दिशि
आणि चाळीस आणि आठ मुले दक्षिण दिशेला होती.
इक्ष्वाकुस्तु विकुक्षिं वै अष्टकायामथा दिशत्
इक्ष्वाकूने विकुक्षीला अष्टकांना दिलं.
श्राद्धं मम तु कर्त्तव्यमष्टकानां न संशयः
अष्टकांसाठी श्राद्ध करणं हे माझं कर्तव्य आहे, यात काहीच शंका नाही.
मृगान्सहस्रकान्हत्वा परिश्रान्तश्च वीर्यवान्
वीर विकुक्षीने हजार हरणं मारली आणि तो दमून गेला.
आगते हि विकुक्षै तु समांसे महसैनिके
महासैनिक विकुक्षी मांस घेऊन परत आला तेव्हा,
तथेति चोदितो राज्ञा विधिवत्तदुपस्थितम्
राजाने सांगितल्याप्रमाणे त्याने ते योग्य रीतीने सादर केलं.
अनेनोपहतं मांसं पुत्रेण तव पार्थिव
राजा, तुमच्या मुलाने हे मांस अपवित्र केलं आहे.
शशो दुरात्मना पूर्वममना भक्षितो ऽनघ
निर्दोषा, दुष्ट मनाच्या त्या मुलाने आधी एक ससा खाल्ला.
इक्ष्वाकुस्तु ततः क्रुद्धो विकुक्षिमिदमब्रवीत्
तेव्हा इक्ष्वाकू रागावून विकुक्षीला म्हणाला,
शशं भक्षयसे ऽरण्ये निर्घृणः पूर्वमद्य तु
तू आज जंगलात दयामाया न ठेवता आधी ससा खाल्लास.
एवमिक्ष्वाकुणा त्यक्तो वसिष्ठवचनात्सुतः
म्हणून इक्ष्वाकूने वसिष्ठांच्या सांगण्यावरून मुलाला सोडून दिलं.
प्राप्तः परगधर्मात्मा स चायोध्याधिपो ऽभवत्
तो शत्रूंच्या गुणांनी युक्त होता आणि पुढे अयोध्येचा राजा झाला.
ततस्तेनैनसा पूर्णो राज्यावस्थो महीपतिः
त्या दोषाने भरलेला तो राजा राज्यावर स्थिर राहिला.