आजगाम युवा चैव स्वां पुरीं यादवैर्वृताम्
नंतर, अजूनही तरुण असताना, तो आपल्या यदूंनी वेढलेल्या नगरात परतला.
भोजवृष्ण्यन्धकैर्गुप्तां वसुदेवपुरोगमैः
ते शहर भोज, वृष्णी आणि अंधक यांनी, वसुदेव यांच्या नेतृत्वाखाली, सुरक्षित ठेवले होते.
दत्त्वा जगाम शिखरं मेरोस्तपसि संस्थितः
मुलीचे लग्न लावून दिल्यावर, तो तपश्चर्या करण्यासाठी मेरूच्या शिखरावर गेला.
तां कथामृषयः श्रुत्वा पप्रच्छुक्तदनन्तरम्
ती कथा ऐकल्यावर, ऋषींनी त्याला पुढचे प्रश्न विचारले.
एतच्छुश्रूषमाणान्नो गान्धर्वं वद चैव हि
आम्ही मनापासून ऐकायला उत्सुक आहोत, म्हणून गंधर्वांच्या गाण्याबद्दलही सांग.
न च रोगः प्रभवति ब्रह्मलोकं गतस्य ह
जो ब्रह्मलोकात पोहोचतो, त्याला कोणताही आजार होत नाही.
ततो ऽहं संप्रवक्ष्यामि याथातथ्येन सुव्रताः
म्हणून, हे सुजनांनो, मी तुम्हाला आता अगदी तंतोतंत सांगतो.
तानाश्चैकोनपञ्चाशदित्येत्स्वरमण्डलम्
अशा एकूण एकावन्न स्वरांना स्वरमंडल म्हणतात.
धैवतश्चापि विज्ञेयस्तथा चापि निषादकः
त्यात धैवत आणि तसंच निषाद हेही ओळखावेत.
सौवीरा मध्यमा ग्रामा हरिणाश्च तथैव च
सौवीर, मध्यम, ग्राम आणि हरिण हे स्वरही त्यात आहेत.
नग्निं च पौषा वै देव दृष्ट्वा काञ्च यथाक्रमः
नग्न, पौष आणि कांच हेही योग्य क्रमाने लक्षात घ्या, हे मुनी.
उत्तरं मन्द्रा रजनी तथा वाचोन्नरायताः
उत्तर दिशेतील मंद्र, रजनी आणि उन्नरायत हे स्वरही आहेत.
गान्धारग्रामिका श्यामा कीर्तिमाना निबोधत
गंधार, ग्रामिक आणि श्यामा हे प्रसिद्ध स्वरही जाणून घ्या.
यवरातसूयस्तु षष्ठवत्तु सुवर्मकम्
यवरातसूय हा सहावा स्वर आहे, आणि सुवर्मक हाही तसाच आहे.
नागयक्षाश्रयं विद्वान् तद्गोत्तरतथैव च
ज्ञानी लोक नाग आणि यक्ष स्वर, तसेच त्यानंतरचे स्वरही ओळखतात.
सूर्यकान्तधरेण्यैव संतकोकिलविश्रुतः
सूर्यकांत, धरेंय आणि प्रसिद्ध संतकोकिल हे स्वरही त्यात आहेत.
सावित्रमर्धसावित्रं सर्वतोभद्रमेव च
सावित्र, अर्धसावित्र आणि सर्वतोभद्र हे प्रकार आहेत.
अलंबुषेसेष्टमथो विष्णुवैणवरावुभौ
अलंबुषा हा श्रेष्ठ मानला जातो, तसेच विष्णु आणि वैणव हे दोन्हीही आहेत.
हतोत्सृष्टो विजानीत स्कन्धं तु प्रियमेव च
जेव्हा ते नष्ट करून सोडले जाते, तेव्हा स्कंध हा विशेष प्रिय असतो हे जाणावे.
अलंबुसेष्टस्य तथा नारदप्रिय एव च
अलंबुषा हा श्रेष्ठ आहेच, तसेच तो नारदालाही प्रिय आहे.
विकलोपनीतविनताश्रीराख्यो भार्गवप्रियः
विकलोप नावाचा, नम्र झालेला, श्रीराखा म्हणून ओळखला जाणारा, हा भार्गवाला प्रिय आहे.
ससौवीरां सुसोवीरा ब्रह्मणो ह्यपगीयते
ससौवीरा आणि सुसोवीरा हे ब्रह्माला स्तुतीने गायले जातात.
हरिदेशसमुत्पन्ना हरिणस्याव्यजायत
हरीच्या प्रदेशात जन्मलेले, ते हरिनेच निर्माण केले.
करोपनीता विवृतावनुद्रिः स्वरमण्डले
हाताने उचललेले, प्रकट झालेले, कोणतीही अडथळा नसलेले, स्वरांच्या क्षेत्रात आहे.
मनुदेशाः समुत्पन्ना मूर्च्छनाशुद्धमात्मना
मनुच्या प्रदेशातून निर्माण झालेले, मुरछनेने शुद्ध असलेले.
सावश्रमसमाद्युम्ना अनेकापौरुषानखान्
तेच आश्रम आणि समान तेज असलेले, अनेक मानवी आणि अमानवी गुणांनी युक्त.
तानि उत्तर मद्रांसपद्गदैवतकं विदुः
हे उत्तरेकडील मद्र, पद्गदैवत म्हणून ओळखले जातात.
तमोदुत्तरमैद्रोयदेवतास्याद्रुवेन च
तमोदुत्तर, मैद्रोय देवता आणि स्याद्रु हे देखील आहेत.
स्यादिजमूर्छनाह्येच पितरः श्राद्धदेवताः
मुरछनेचा उगम म्हणजे पितर, जे श्राद्धाचे देवता आहेत.
उपैति तस्मान्नजानी याच्छुद्धयच्छिकरासभा
ते जवळ येते, पण कोणालाही कळत नाही; जे शुद्ध आहेत, जे तीक्ष्ण आरोळी देतात आणि जे गाढवासारखे आहेत.