दाश्वान्प्रख्यातवीर्य्यौजा विशाला येन निर्मिता
दाश्वान हा आपल्या पराक्रमासाठी प्रसिद्ध होता, त्याने विशालानगरी वसवली.
सुचन्द्र इति विख्यातो हेमचन्द्रादनन्तरः
सुकंद्र नावाने प्रसिद्ध असलेला, हेमचंद्रानंतर राज्यावर आला.
धूम्राश्वतनयो विद्वान्सृंजयः समपद्यत
धूम्राश्वाचा विद्वान पुत्र म्हणजे सृंजय.
कृशाश्वः सहदेवस्य पुत्रः परमधार्मिकः
सहदेवाचा मुलगा कृशाश्व हा अत्यंत धर्मनिष्ठ होता.
सोमदत्तस्य राजर्षेः सुतो ऽभूज्जनमेजयः
राजर्षी सोमदत्ताचा पुत्र जनमेजय झाला.
तृणबिन्दुप्रभावेण सर्वे वैशालका नृपाः
तृणबिंदूच्या प्रभावामुळे सर्व वैशालक राजे सामर्थ्यवान झाले.
शर्यातेर्मिथुनं त्वासीदानर्त्तो नाम विश्रुतः
शर्यातीला दोन मुले होती, त्यात आऩर्त नावाने प्रसिद्ध झाला.
आनर्त्तस्य तु दायादो रेवो नाम सुवीर्यवान्
आऩर्ताचा वारस रेवा, हा मोठ्या पराक्रमासाठी ओळखला जातो.
रेवस्य रैवतः पुत्रः ककुद्मी नाम धार्मिकः
रेवतेचा मुलगा ककुद्मी नावाचा होता, तो फार धर्मशील होता.
कन्यया सह श्रुत्वा च गान्धर्वं ब्रह्मणोंऽतिके
तो आपल्या मुलीसह ब्रह्मदेवांच्या सान्निध्यात गंधर्वांचे गाणे ऐकू लागला.
आजगाम युवा चैव स्वां पुरीं यादवैर्वृताम्
नंतर, अजूनही तरुण असताना, तो आपल्या यदूंनी वेढलेल्या नगरात परतला.
भोजवृष्ण्यन्धकैर्गुप्तां वसुदेवपुरोगमैः
ते शहर भोज, वृष्णी आणि अंधक यांनी, वसुदेव यांच्या नेतृत्वाखाली, सुरक्षित ठेवले होते.
दत्त्वा जगाम शिखरं मेरोस्तपसि संस्थितः
मुलीचे लग्न लावून दिल्यावर, तो तपश्चर्या करण्यासाठी मेरूच्या शिखरावर गेला.
तां कथामृषयः श्रुत्वा पप्रच्छुक्तदनन्तरम्
ती कथा ऐकल्यावर, ऋषींनी त्याला पुढचे प्रश्न विचारले.
एतच्छुश्रूषमाणान्नो गान्धर्वं वद चैव हि
आम्ही मनापासून ऐकायला उत्सुक आहोत, म्हणून गंधर्वांच्या गाण्याबद्दलही सांग.
न च रोगः प्रभवति ब्रह्मलोकं गतस्य ह
जो ब्रह्मलोकात पोहोचतो, त्याला कोणताही आजार होत नाही.
ततो ऽहं संप्रवक्ष्यामि याथातथ्येन सुव्रताः
म्हणून, हे सुजनांनो, मी तुम्हाला आता अगदी तंतोतंत सांगतो.
तानाश्चैकोनपञ्चाशदित्येत्स्वरमण्डलम्
अशा एकूण एकावन्न स्वरांना स्वरमंडल म्हणतात.
धैवतश्चापि विज्ञेयस्तथा चापि निषादकः
त्यात धैवत आणि तसंच निषाद हेही ओळखावेत.
सौवीरा मध्यमा ग्रामा हरिणाश्च तथैव च
सौवीर, मध्यम, ग्राम आणि हरिण हे स्वरही त्यात आहेत.
नग्निं च पौषा वै देव दृष्ट्वा काञ्च यथाक्रमः
नग्न, पौष आणि कांच हेही योग्य क्रमाने लक्षात घ्या, हे मुनी.
उत्तरं मन्द्रा रजनी तथा वाचोन्नरायताः
उत्तर दिशेतील मंद्र, रजनी आणि उन्नरायत हे स्वरही आहेत.
गान्धारग्रामिका श्यामा कीर्तिमाना निबोधत
गंधार, ग्रामिक आणि श्यामा हे प्रसिद्ध स्वरही जाणून घ्या.
यवरातसूयस्तु षष्ठवत्तु सुवर्मकम्
यवरातसूय हा सहावा स्वर आहे, आणि सुवर्मक हाही तसाच आहे.
नागयक्षाश्रयं विद्वान् तद्गोत्तरतथैव च
ज्ञानी लोक नाग आणि यक्ष स्वर, तसेच त्यानंतरचे स्वरही ओळखतात.
सूर्यकान्तधरेण्यैव संतकोकिलविश्रुतः
सूर्यकांत, धरेंय आणि प्रसिद्ध संतकोकिल हे स्वरही त्यात आहेत.
सावित्रमर्धसावित्रं सर्वतोभद्रमेव च
सावित्र, अर्धसावित्र आणि सर्वतोभद्र हे प्रकार आहेत.
अलंबुषेसेष्टमथो विष्णुवैणवरावुभौ
अलंबुषा हा श्रेष्ठ मानला जातो, तसेच विष्णु आणि वैणव हे दोन्हीही आहेत.
हतोत्सृष्टो विजानीत स्कन्धं तु प्रियमेव च
जेव्हा ते नष्ट करून सोडले जाते, तेव्हा स्कंध हा विशेष प्रिय असतो हे जाणावे.
अलंबुसेष्टस्य तथा नारदप्रिय एव च
अलंबुषा हा श्रेष्ठ आहेच, तसेच तो नारदालाही प्रिय आहे.