वैवस्वताय महते पृथिवीराज्यमादिशत्
त्याने मोठ्या वैवस्वताला पृथ्वीचे राज्य दिले.
इक्ष्वाकुश्च नृगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेवच
इक्ष्वाकू, नृग, धृष्ट आणि शर्याति,
करूषश्च पृषध्रश्च नवैते मानवाः स्मृताः
करूष आणि पृषध्र, हे नऊजण मनूचे पुत्र म्हणून ओळखले जातात.
यष्टुं प्रजक्रमे कामं हयमेधेन भूपतिः
राजाने आपल्या इच्छेने अश्वमेध यज्ञ सुरू केला.
मित्रावरुणयोरंशे अनलाहुतिमेव यत्
मित्र आणि वरुण यांच्या अंशातून अनलाहुती जन्माला आला.
दिव्यासंहनना चैव इला जज्ञ इति श्रुतम्
दैवी रूप असलेली इला देखील जन्मली, असे ऐकले जाते.
अनुगच्छस्व भद्रं ते तमिला प्रत्युवाच ह
'जा, तुझे भले होवो,' तमिला तिला म्हणाली.
मित्रावरुणयोरंशे जातास्मि वदतां वर
'मी मित्र आणि वरुण यांच्या अंशातून जन्मले आहे, हे श्रेष्ठ वक्त्या,' असे तिने सांगितले.
एवमुक्त्वा पुनर्देवी तयोरन्तिकमागमत्
असे सांगून ती देवी पुन्हा त्या दोघांच्या जवळ गेली.
अंशे ऽस्मिन्युवयोर्जाता देवौ किं करवाणि वाम्
'मी तुमच्या अंशातून जन्मले, हे देवांनो, मी तुमच्यासाठी काय करू?'
तथा तु ब्रुवतीं साध्वीमिडामाश्रित्य तावुभौ
अशी बोलणारी ती सती इडेला धरून त्या दोघांना उद्देशून म्हणाली.
अनेन तव धर्मज्ञे प्रश्रयोण दमेन च
हे धर्म जाणणाऱ्या, या विनय आणि संयमामुळे,
आवयोस्त्वं महाभागे ख्यातिं कन्ये प्रयास्यसि
हे कन्ये, तू आमच्या दोघांच्या योगे प्रसिद्धी मिळवशील.
जगत्प्रियो धर्मशीलो मनोर्वंशविवर्द्धनः
तो जगाचा आवडता, धर्मशील आणि मनुच्या वंशाचा वाढ करणारा आहे.
सा तु देवी वरं लब्ध्वा निवृत्ता पितरं प्रति
ती देवी वर मिळवून वडिलांपासून दूर झाली.
सोमपुत्राद्बुधाच्चास्यामैलो जज्ञे पुरूखाः
सोमपुत्र बुधापासून तिच्या पोटी शुद्ध वंशाचा पुरुखा जन्मला.
सुद्युम्नस्य तु दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः
सुद्युम्नाचे तीन वारस होते, ते अत्यंत धर्मशील होते.
उत्कलस्योत्कलं राष्ट्रं विनतस्यापि पश्चिमम्
उत्कलाला उत्कल देश मिळाला आणि विनताला पश्चिमेकडील भाग मिळाला.
प्रविष्टेतु मनौ तस्मिन्प्रजाः सृष्ट्वा दिवाकरम्
त्या वेळी मनूने सृष्टी निर्माण करून सूर्याजवळ गेला.
इक्ष्वाकुरेव दायादो भागं दशममाप्तवान्
इक्ष्वाकू हाच वारस म्हणून दहावा भाग त्याला मिळाला.
वसिष्ठवचनाच्चासीत्प्रतिष्ठाने महाद्युतिः
वसिष्ठांच्या आज्ञेने एक तेजस्वी पुरुष प्रतिष्ठान येथे स्थापला गेला.
मानवः स तु सुद्यम्नः स्त्रीभावमगमत्कथम्
मग तो मनुपुत्र सुद्युम्न स्त्रीरूपात कसा गेला, हे कसे घडले?
इलावृतं समाजग्मुर्ददृशुर्वृषभध्वजम्
ते सर्वजण इलावृत प्रदेशात गेले आणि वृषध्वज असलेल्या शंकराला पाहिले.
प्रतिजग्मुस्ततः सर्वे व्रीडिताभूच्छिवाप्यथ
मग सर्वजण मागे वळले; शिवसुद्धा लाजला.
इमं ममाश्रमं देव यः पुमान्सं प्रवेक्ष्यति
देवा, जो कोणी पुरुष या माझ्या आश्रमात येईल—
तत्र सर्वाणि भूतानि पिशाचाः पशवश्च ये
तेथे असलेली सर्व भुते, पिशाच्चे आणि जनावरे—
उमावनं प्रविष्टस्तु स राजा मृगयां गतः
तो राजा उमेच्या वनात शिकार करताना गेला.
महादेवप्रसादाच्च मानवत्वमवाप्तवान्
महादेवाच्या कृपेने त्याला पुन्हा पुरुषत्व प्राप्त झाले.
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे मध्यमभागे वायुप्रोक्ते वैवस्वतमनोः सृष्टिर्नाम षष्टितमो ऽध्यायः
श्रीब्रह्मांड महापुराणाच्या मध्यभागातील वायूप्रणीत 'वैवस्वत मनूची सृष्टी' नावाचा साठावा अध्याय येथे संपतो.
पृषध्रो हिंसयित्वा तु गुरोर्गां निशि तत्क्षये
पृषध्राने रात्री आपल्या गुरूच्या गायीचा वध केला.