श्रुतश्रवा मनुस्ताभ्यां सावर्णिर्वै भविष्यति
त्या दोघांपासून श्रुतश्रवा आणि मनु यांच्यापासून सावर्णी पुढे जन्माला येईल.
मनुरेवाभवत्सो ऽपि सावर्णिरिति चोच्यते
तो मुलगाही मनु झाला आणि त्याला सावर्णी असे म्हणतात.
चकाराभ्यधिकं स्नेहं त तथा पूर्वजेषु वै
त्याने त्यांच्यावर पहिल्यांपेक्षा अधिक प्रेम केले.
बहुशो जल्पमानस्तु सापत्न्यादतिदुःखितः
तो नेहमीच दुसऱ्या पत्नीशी बोलत असे आणि फार दुःखी झाला.
यदा संतर्जयामास च्छायां वैवस्वतो यमः
जेव्हा यम, विवस्वताचा मुलगा, छायेला धमकावू लागला,
यदा तर्जयसे ऽकस्मात्पितृभार्यां यशस्विनीम्
तू विनाकारण आपल्या वडिलांच्या तेजस्वी पत्नीला का धमकावतोस?
यमस्तु तेन शापेन भृशं पीडितमानसः
त्या शापामुळे यम फारच दुःखी आणि अस्वस्थ झाला.
भृशं शापभयोद्विग्नः संज्ञावाक्यैर्विनिर्जितः
शापाच्या भीतीने तो खूप घाबरला आणि संज्ञेच्या शब्दांनी नम्र झाला.
बाल्याद्वा यदि वा मोहात्तद्भवान्क्षन्तुमर्हति
मुलपणामुळे किंवा अज्ञानामुळे जरी घडले असले, तरी तू त्याला माफ करावे.
तव प्रसादो नस्त्रातुमेतस्मान्महतो भयात्
फक्त तुझ्या कृपेनेच आम्हाला या मोठ्या भीतीतून वाचता येईल.
असंशयं पुत्र महद्भविष्यत्यत्र कारणम्
माझ्या मुला, यात नक्कीच मोठे कारण आहे.
न शक्यमेतन्मिथ्य तु कर्त्तुं मातुर्वचस्तव
आईने जे सांगितले ते खोटे करता येणार नाही.
ततः पादं महाप्राज्ञ पुनः सांप्राप्स्यसे सुखम्
म्हणून, बुद्धिमान, तू पुन्हा सुखाने आपला पाय मिळवशील.
शापस्य परिहारेण त्वं च त्रातो भविष्यसि
शाप दूर झाल्यावर तूही सुरक्षित राहशील.
तुल्येष्वभ्यधिकस्नेह एकस्मिन्क्रियते त्वया
सर्व समान असताना, तू एकावरच जास्त प्रेम करतोस.
आत्मना स समाधाय योगात्तत्त्वमपश्यत
त्याने योगाच्या मदतीने मन एकाग्र केले आणि स्वतः सत्य जाणले.
सा तत्सर्वं यथा तत्त्वमाचचक्षे विवस्वतः
तीने सर्व काही जसे होते तसेच विवस्वताला सांगितले.
त्वष्टा तु तं यथान्यायमर्चयित्वा विभावसुम्
त्वष्ट्याने योग्य रीतीने तेजस्वी देवतेची पूजा केली.
तवातितेजसा युक्तमिदं रूपं न शोभते
तुझ्या प्रचंड तेजामुळे हे रूप शोभून दिसत नाही.
द्रक्ष्यते तां भवनद्य स्वां भार्यां शुभचारिणीम्
आज तू स्वतःची सदाचरणी पत्नी पाहशील.
अनुकूलं भवेदेवं यदि स्यात्समयो मतः
जर योग्य वेळ असेल तर असे होऊ दे.
रूपं विवस्वतस्त्वासीत्तिर्यगूर्द्ध्वमधस्तथा
विवस्वताचे रूप सर्व बाजूंना, वरखाली पसरले होते.
तस्मात्ते समचक्रं तु वर्तते रूपमद्भुतम्
म्हणून तुझ्यापासून एक अद्भुत गोलाकार रूप निर्माण झाले.
ततो ऽभ्युपागमत्त्वष्टा मार्त्तण्डस्य विवस्वतः
नंतर त्वष्टा मार्तण्ड विवस्वताजवळ गेला.
तं निर्मूलित तेजस्कं तेजसापहृतेन तु
त्याने त्याला तेज हरपलेला, तेजशून्य पाहिले.
ददर्श योगमास्थाय स्वां भार्यां वडवां तथा
योगध्यान धारण करून त्याने स्वतःची पत्नी वडवा हिला पाहिले.
अश्वरूपेण मार्त्तण्डस्तां मुखे समभावयत्
मार्तण्डाने घोड्याच्या रूपात तिच्या तोंडात एकरूपता साधली.
सा तं निःसारयामास नोभ्यां शुक्रं विवस्वतः
तीने विवस्वताचे वीर्य दोन्ही नाकपुड्यांतून बाहेर टाकले.
नासत्यश्चैव दस्रश्च स्मृतौ द्वादशमूर्तितः
नासत्य आणि दस्र या त्या द्वादश रूपांत गणले जातात.
तां तु रूपेण कान्तेन दर्शयामास भास्करः
भास्कराने तिला सुंदर रूपात प्रकट केले.