वरेणानेन भगवन्कृतकृत्यो भावाम्यहम्
"या वराने, भगवन्, मी कृतार्थ होईन."
येनोद्धारणमेतेषां वह्नेः कोपस्य वै भवेत्
"ज्यामुळे त्यांच्या रागाच्या ज्वाळेतून मुक्ती होईल."
निरयोद्धारणं तेषां त्वया वत्स न शक्यते
"बाळा, त्यांच्या नरकातून सुटका तुझ्या हातून शक्य नाही."
कालः प्रतीक्ष्यतां तावद्यावत्त्वत्पौत्रसंभवः
"तुझ्या नातवाचा जन्म होईपर्यंत थांब."
राजा भगीरथो नाम सर्वधर्मार्थतत्त्ववित्
"भगिरथ नावाचा राजा, जो सर्व धर्म आणि अर्थाचे तत्त्व जाणणारा असेल—"
आनेष्यति दिवो गङ्गां तपस्तप्त्वा महाद्ध्रुवम्
"तो मोठ्या तपाने गंगा स्वर्गातून खाली आणेल, हे नक्की."
प्राप्नुवन्ति गतिं स्वर्गे भवतः पितरो ऽखिलाः
तुमचे सर्व पूर्वज स्वर्गात जाण्याचा मार्ग प्राप्त करतात.
भागीरथीति लोके ऽस्मिन्सा विख्यातिमुपैष्यति
या जगात ती भागीरथी म्हणून प्रसिद्ध होईल.
निरयादपि संयाति देही स्वर्लोकमक्षयम्
सद्गुणांपासून दूर गेलेला मनुष्यही अखंड स्वर्गलोक प्राप्त करतो.
पितामहाय चैवैनमश्वं संप्रतिपादय
आता हा घोडा आपल्या आजोबांना दे.
ययौ तेनाभ्यनुज्ञातः साकेतनगरं प्रति
त्यांनी परवानगी दिल्यावर तो साकेत नगरीकडे निघाला.
न्यवेदयच्च वृत्तान्तं मुनेस्तेषां तथान्मनः
त्याने त्या ऋषींच्या घडलेल्या घटना आणि त्यांच्या मनातील विचार सांगितले.
अतः परमनुष्ठेयमब्रवीत्किं मयेति च
यानंतर मला काय करावे, असे त्याने विचारले.
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे कपिलाश्रमस्थाश्वानयनं नाम चतुष्पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः
अशा प्रकारे वायूने सांगितलेल्या श्रीब्रह्मांड महापुराणाच्या मधल्या भागातील तिसऱ्या उपोद्घातपादातील 'कपिलाश्रमातील घोडा नेणे' नावाचा चौपन्नावा अध्याय समाप्त झाला.
अभिनन्द्याशिषात्यर्थं लालयन्प्रशशंस ह
त्याने आनंदाने त्याचे कौतुक केले, आशीर्वाद दिला आणि प्रेमाने वागवले.
उपाक्रमत तं यज्ञे विधिवद्वेदपारगैः
त्याने वेदांमध्ये पारंगत असलेल्या लोकांसह, योग्य विधीने तो यज्ञ सुरू केला.
सम्यगौर्ववसिष्ठाद्यैर्मुनिभिः संप्रवर्त्तितः
वसिष्ठ आणि इतर ऋषींनी तो यज्ञ नीट पार पाडला.
सुसमृद्धं यथाशास्त्रं यज्ञे सर्वं बभूव ह
यज्ञातील सर्व काही शास्त्रानुसार आणि उत्तम प्रकारे झाले.
क्रमात्समापयामासुर्यजमानपुरस्सराः
यजमानासह सर्वांनी योग्य क्रमाने तो विधी पूर्ण केला.
यथावद्दक्षिणां चैव ऋत्विजां प्रददौ तदा
नंतर त्याने ऋत्विजांना योग्य दक्षिणा दिली.
तत्काङ्क्षितादभ्यधिकं प्रददौ वसु सर्वशः
त्याने सर्वांना त्यांना हवे होते त्यापेक्षा जास्त संपत्ती दिली.
क्षमापयामास गुरून्सदस्यान्प्रणिपत्य च
त्याने गुरूंना आणि सभासदांना वंदन करून क्षमा मागितली.
वारकीयाकदंबैश्च सूतमागधवन्दिभिः
वारकी, कदंब या प्रदेशांतील गायक, भाट आणि स्तुतिगायकांसह,
दोधूयमानचमरो वालव्यजनराजितः
त्याला चामराने वारे घालण्यात आले आणि राजेशाही पंख्यांनी सन्मानित करण्यात आले.
स गत्वा सरयूतीरं यथाशाश्त्रं यथाविधि
तो शास्त्रानुसार आणि योग्य पद्धतीने सरयूच्या काठी गेला.
एवं स्नात्वा सपत्नीकः सुहृद्भिर्ब्राह्मणैः सह
त्याने आपल्या पत्नींसह, मित्रांसह आणि ब्राह्मणांसह स्नान केले.
मङ्गल्यैर्वेदघोषैश्च सह विप्रजनेरितैः
मंगल कार्ये आणि ब्राह्मणांनी उच्चारलेल्या वेदघोषांच्या साथीत तो होता.
प्रविवेश पुरीं रम्यां हृष्टपुष्टजनायुतम्
तो आनंदी आणि समृद्ध लोकांनी भरलेल्या रम्य नगरीत प्रवेशला.
सिक्तसंमृष्टभूभागापणशोभासमन्विताम्
जमीन पाणी शिंपून स्वच्छ केली होती आणि सुंदर दुकाने सजवली होती.
स तत्रागरुधूपोत्थगन्धामोदितदिङ्मुखम्
तेथे अगरूच्या धुपाच्या सुवासाने सर्व दिशांना सुगंध दरवळत होता.