ब्रह्मक्षत्त्रसभामध्ये शनैरिदमभाषत
ब्राह्मण आणि क्षत्रियांच्या सभेत, त्याने हळूहळू ही वाक्यं बोलली.
पतिताः पापकर्माणो निरये शाश्वतीः समाः
वाईट कर्म करणारे अनेक युगं नरकात पडले आहेत.
त्वदायत्तमशेषं मे श्रेयो ऽमुत्र परत्र च
माझं सर्व कल्याण, या जन्मात आणि पुढच्या जन्मात, पूर्णपणे तुझ्यावर अवलंबून आहे.
तुरगानयनार्थाय यत्नेन महातान्वितः
मोठ्या प्रयत्नाने, तो घोडे आणायला निघाला.
आदाय तुरगं वत्स शीघ्रमागन्तुमर्हसि
मुला, घोडा घे आणि लवकर परत ये.
तथेत्युक्त्वा महाबुद्धिः प्रययौ कपिलान्तिकम्
'तसं होऊ द्या' असं म्हणून, तो बुद्धिमान कपिलांकडे गेला.
प्रश्रयावनतो भूत्वा शनैरिदमुवाच ह
नम्र होऊन, वाकून, त्याने हळूहळू ही वाक्यं बोलली.
कोपं च संहर क्षिप्रं लोकप्रक्षयकारकम्
लवकरच आपला राग आवर, कारण तो जगाचा नाश करतो.
प्रशान्तिमुपयाह्याशुलोकाः संतु गतव्यथाः
सर्व लोकांना शांती लाभो आणि त्यांची सगळी दु:खे दूर होवोत.
ये त्वत्क्रोधाग्निनिर्दग्धास्तत्संततिमवेहि माम्
पण तुझ्या रागाच्या ज्वाळेत जे जळाले, त्यांना माझे वंशज समज.
सो ऽहं तस्य नियोगेन त्वत्प्रसादाभिकाङ्क्षया
त्याच्या आज्ञेने आणि तुझ्या कृपेची इच्छा धरून मी असे केले.
इति तद्वचनं श्रुत्वा योगीन्द्रप्रवरो मुनिः
ही वचने ऐकून योग्यांमध्ये श्रेष्ठ असा तो ऋषी,
स्वागतं भवतो वत्स दिष्ट्या च त्वमिहागतः
"बाळा, तुझे स्वागत आहे; सुदैवाने तू इथे आला आहेस."
अधिक्षिप्तो ऽस्य यज्ञो ऽपि प्रागतः संप्रवर्त्तताम्
"अर्धवट राहिलेला हा यज्ञही पुन्हा सुरू होईल."
दास्ये सुदुर्लभमपि त्वद्भक्तिपरितोषितः
"तुझ्या भक्तीने मी तृप्त झालो आहे, म्हणून अगदी दुर्मिळ गोष्टही तुला देईन."
पापानां मरणं त्वेषां न च शोचितुमर्हसि
"दुष्टांच्या मृत्यूबद्दल तुला दुःख करू नये."
वरं ददासि चेन्मह्यं वरये त्वां महामुने
"महामुने, जर तू मला वर देत असशील, तर मी तुलाच वर मागतो."
त्वद्रोषपावकप्लुष्टाः पितरो ये ममाखिलाः
"माझे सर्व पितर जे तुझ्या रागाच्या ज्वाळेत जळाले—"
ब्रह्मदण्डहतानां तु न हि पिण्डोदकक्रियाः
"ब्रह्मदंडाने मारलेल्यांसाठी पिंड किंवा तर्पणाची विधी होत नाही."
विद्यते पितृसालोक्यं न खलु श्रुतिचोदितम्
"त्यांना पितृलोकही मिळत नाही, कारण ते शास्त्रानुसार नाही."
वरेणानेन भगवन्कृतकृत्यो भावाम्यहम्
"या वराने, भगवन्, मी कृतार्थ होईन."
येनोद्धारणमेतेषां वह्नेः कोपस्य वै भवेत्
"ज्यामुळे त्यांच्या रागाच्या ज्वाळेतून मुक्ती होईल."
निरयोद्धारणं तेषां त्वया वत्स न शक्यते
"बाळा, त्यांच्या नरकातून सुटका तुझ्या हातून शक्य नाही."
कालः प्रतीक्ष्यतां तावद्यावत्त्वत्पौत्रसंभवः
"तुझ्या नातवाचा जन्म होईपर्यंत थांब."
राजा भगीरथो नाम सर्वधर्मार्थतत्त्ववित्
"भगिरथ नावाचा राजा, जो सर्व धर्म आणि अर्थाचे तत्त्व जाणणारा असेल—"
आनेष्यति दिवो गङ्गां तपस्तप्त्वा महाद्ध्रुवम्
"तो मोठ्या तपाने गंगा स्वर्गातून खाली आणेल, हे नक्की."
प्राप्नुवन्ति गतिं स्वर्गे भवतः पितरो ऽखिलाः
तुमचे सर्व पूर्वज स्वर्गात जाण्याचा मार्ग प्राप्त करतात.
भागीरथीति लोके ऽस्मिन्सा विख्यातिमुपैष्यति
या जगात ती भागीरथी म्हणून प्रसिद्ध होईल.
निरयादपि संयाति देही स्वर्लोकमक्षयम्
सद्गुणांपासून दूर गेलेला मनुष्यही अखंड स्वर्गलोक प्राप्त करतो.
पितामहाय चैवैनमश्वं संप्रतिपादय
आता हा घोडा आपल्या आजोबांना दे.